Νέο πλαίσιο ελέγχου ξένων επενδύσεων θέσπισε η Κύπρος, σύμφωνα με έκθεση της Κομισιόν

Η Κύπρος συγκαταλέγεται στα κράτη μέλη της ΕΕ που θέσπισαν νέο πλαίσιο ελέγχου άμεσων ξένων επενδύσεων, σύμφωνα με την έκτη ετήσια έκθεση της Κομισιόν για το θέμα και ανακοίνωση της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας, η οποία δημοσιεύθηκε την Τετάρτη.

Το κυπριακό πλαίσιο τέθηκε σε ισχύ στις 2 Απριλίου 2026. Σε επίπεδο ΕΕ, οι επενδύσεις που κοινοποιήθηκαν στον ευρωπαϊκό μηχανισμό συνεργασίας αυξήθηκαν κατά 40% το 2025.

Όπως αναφέρει η έκθεση, το πλαίσιο θεσπίστηκε με τη δημοσίευση του Νόμου 194(I)/2025 στις 14 Νοεμβρίου 2025. Αρμόδια αρχή ελέγχου ορίστηκε το Υπουργείο Οικονομικών, ενώ οι ξένοι επενδυτές πρέπει να υποβάλλουν γραπτή αίτηση έγκρισης πριν από την ολοκλήρωση μιας επένδυσης.

Στα κριτήρια του κυπριακού πλαισίου περιλαμβάνονται επενδύσεις σε ευαίσθητους τομείς, όπως οι κρίσιμες υποδομές, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τα ακίνητα, καθώς και η πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες, ο πλουραλισμός των μέσων ενημέρωσης, οι κρίσιμες τεχνολογίες και η προμήθεια κρίσιμων εισροών.

Η Κύπρος, η Κροατία και η Ελλάδα θέσπισαν εθνική νομοθεσία για τον έλεγχο άμεσων ξένων επενδύσεων το 2025. Μέχρι το τέλος της χρονιάς, όλα τα κράτη μέλη διέθεταν σχετικό εθνικό πλαίσιο, σύμφωνα με την έκθεση.

Τα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Κομισιόν 667 επενδύσεις το 2025, έναντι 477 το 2024. Η αύξηση κατά 40% ήταν η μεγαλύτερη ετήσια άνοδος από την έναρξη λειτουργίας του ευρωπαϊκού μηχανισμού συνεργασίας. Από το 2021, το πρώτο πλήρες έτος λειτουργίας του, οι κοινοποιήσεις αυξήθηκαν κατά 61%, από 414 σε 667, ενώ τα κράτη μέλη που υπέβαλαν κοινοποιήσεις αυξήθηκαν από 13 σε 21.

Η μεταποίηση αντιστοιχούσε στο μεγαλύτερο μερίδιο των κοινοποιημένων συναλλαγών το 2025, με 27%. Ακολουθούσαν οι τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών με 19%, οι χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες με 17%, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο με 13% και οι επαγγελματικές δραστηριότητες με 8%.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας, το 88% των 667 υποθέσεων ολοκληρώθηκε εντός της αρχικής προθεσμίας των 15 ημερολογιακών ημερών. Το υπόλοιπο 12% πέρασε σε δεύτερη φάση, κατά την οποία ζητήθηκαν πρόσθετες πληροφορίες και έγινε πιο λεπτομερής αξιολόγηση κινδύνων για την ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη. Το αντίστοιχο ποσοστό το 2024 ήταν 8%.

Στις υποθέσεις που εξετάστηκαν σε βάθος, η μεταποίηση αντιπροσώπευε το 53%, έναντι 50% την προηγούμενη χρονιά, ενώ οι τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών αντιστοιχούσαν στο 19%. Η Κομισιόν εξέδωσε επίσημη γνώμη για λιγότερο από το 2% των κοινοποιημένων συναλλαγών, όπως και το 2024.

Στη μεταποίηση, ο συχνότερος παράγοντας που οδήγησε σε λεπτομερή αξιολόγηση ήταν οι κρίσιμες τεχνολογίες, με ποσοστό 37%. Ακολουθούσαν οι κρίσιμες υποδομές με 23%, η προμήθεια κρίσιμων εισροών με 19% και η πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες, μεταξύ των οποίων και προσωπικά δεδομένα, με 12%.

Η έκθεση καταγράφει επίσης 4.773 αιτήματα αδειοδότησης και υποθέσεις που κινήθηκαν αυτεπαγγέλτως από τις εθνικές αρχές το 2025, έναντι 3.136 το 2024. Από αυτές, το 38% υποβλήθηκε σε επίσημο έλεγχο, ενώ περίπου το 62% κρίθηκε ότι δεν χρειαζόταν επίσημη διαδικασία ελέγχου.

Από τις άμεσες ξένες επενδύσεις που πέρασαν από επίσημο έλεγχο και για τις οποίες εκδόθηκε απόφαση, το 87% εγκρίθηκε χωρίς όρους, το 9% εγκρίθηκε με όρους ή μέτρα μετριασμού κινδύνου και περίπου το 1% απαγορεύθηκε. Το 3% των αιτήσεων αποσύρθηκε πριν από την έκδοση τελικής απόφασης.

Πηγή: ΚΥΠΕ