Νέο δωρεάν εργαλείο θωρακίζει την τηλεργασία στην Κύπρο

Ένα νέο δωρεάν διαδικτυακό εργαλείο για την εκτίμηση και διαχείριση των κινδύνων που συνδέονται με την τηλεργασία έχουν στη διάθεσή τους επιχειρήσεις και οργανισμοί στην Κύπρο.

Πρόκειται για το OiRA (Online interactive Risk Assessment) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, το οποίο βοηθά τους εργοδότες να εντοπίζουν και να αξιολογούν κινδύνους που αφορούν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία των εργαζομένων, συμβάλλοντας παράλληλα στη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις της νομοθεσίας για την τηλεργασία.

Σύμφωνα με τον Διευθυντή Συνδικαλιστικής Σχολής ΣΕΚ και Υπεύθυνο του Τμήματος Ασφάλειας και Υγείας, Βαγγέλη Ευαγγέλου, η τηλεργασία αποτελεί πλέον μια καθιερωμένη μορφή απασχόλησης για αρκετούς εργαζομένους. Παρότι προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία και περιορίζει τις καθημερινές μετακινήσεις, επισημαίνει, συνοδεύεται από προκλήσεις σε θέματα ασφάλειας και υγείας. «Το γεγονός ότι ένας εργαζόμενος εκτελεί τα καθήκοντά του από το σπίτι δεν σημαίνει ότι παύει να εκτίθεται σε επαγγελματικούς κινδύνους ούτε ότι περιορίζονται οι υποχρεώσεις του εργοδότη για την προστασία του», αναφέρει.

Στο πλαίσιο των προσπαθειών για καλύτερη αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ενημερώνει, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) έχει θέσει στη διάθεση των επιχειρήσεων και οργανισμών στην Κύπρο ένα νέο, δωρεάν διαδικτυακό εργαλείο εκτίμησης κινδύνων, ειδικά σχεδιασμένο για την τηλεργασία. Πρόκειται για το OiRA (Online interactive Risk Assessment), μια εύχρηστη εφαρμογή που βοηθά τους εργοδότες να εντοπίζουν τους κινδύνους που συνδέονται με την εργασία από το σπίτι, να τους αξιολογούν και να καθορίζουν τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης και προστασίας. «Η εργασία από το σπίτι μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση ότι πραγματοποιείται σε ένα ασφαλέστερο και πιο άνετο περιβάλλον. Στην πράξη, όμως, οι επαγγελματικοί κίνδυνοι δεν εξαφανίζονται, αλλά διαφοροποιούνται», σημειώνει.

 Ένας ακατάλληλος χώρος εργασίας, η πολύωρη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή, ο ανεπαρκής φωτισμός και η λανθασμένη στάση του σώματος μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα υγείας, ιδιαίτερα μυοσκελετικές παθήσεις και σωματική καταπόνηση, παρατηρεί. Την ίδια στιγμή, επισημαίνεται, σημαντική διάσταση της τηλεργασίας αποτελούν οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι.

«Η κοινωνική απομόνωση, ο αυξημένος φόρτος εργασίας, η πίεση για συνεχή διαθεσιμότητα και η δυσκολία διαχωρισμού της επαγγελματικής από την προσωπική ζωή μπορούν να επηρεάσουν την ψυχική υγεία και την ευημερία των εργαζομένων», τονίζει.

Σύμφωνα με τον κ. Ευαγγέλου, είναι σημαντικό να εντοπίζονται έγκαιρα οι κίνδυνοι και να λαμβάνονται μέτρα που προστατεύουν πραγματικά τους εργαζομένους, τόσο σε σχέση με τον χώρο εργασίας όσο και με τον τρόπο οργάνωσης και εκτέλεσης των καθηκόντων τους.

Το OiRA έχει σχεδιαστεί ώστε η διαδικασία εκτίμησης κινδύνων να είναι απλή και κατανοητή, ιδιαίτερα για τις μικρές επιχειρήσεις που ενδέχεται να μη διαθέτουν εξειδικευμένες γνώσεις ή επαρκείς πόρους. Μέσα από τέσσερα βασικά στάδια, καθοδηγεί τον χρήστη στην ολοκλήρωση της εκτίμησης. Αρχικά γίνεται η απαραίτητη προετοιμασία, με βάση τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της επιχείρησης ή του οργανισμού. Στη συνέχεια, μέσα από συγκεκριμένες ερωτήσεις, εντοπίζονται οι πιθανοί κίνδυνοι που συνδέονται με την τηλεργασία. Ακολουθεί η αξιολόγηση των κινδύνων που έχουν εντοπιστεί και η κατάρτιση σχεδίου δράσης, στο οποίο καθορίζονται τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και οι πόροι που απαιτούνται για την εφαρμογή τους.

Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, το εργαλείο παρέχει τη δυνατότητα δημιουργίας έκθεσης εκτίμησης κινδύνων και σχεδίου δράσης, διευκολύνοντας την εφαρμογή και την παρακολούθηση των μέτρων προστασίας. Η χρήση του είναι δωρεάν, ενώ προσφέρεται και η δυνατότητα δοκιμαστικής περιήγησης χωρίς εγγραφή. Με τη δημιουργία λογαριασμού, ο χρήστης μπορεί να αποθηκεύει την εργασία του και να συνεχίζει την εκτίμηση σε μεταγενέστερο χρόνο.

Προϋπόθεση για πρόληψη ατυχημάτων και ασθενειών

«Η εκτίμηση των κινδύνων δεν αποτελεί προαιρετική διαδικασία ούτε μια απλή γραφειοκρατική υποχρέωση. Αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών», τονίζεται.

Στην Κύπρο, η νομοθεσία για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία υποχρεώνει τους εργοδότες να εντοπίζουν και να αξιολογούν τους επαγγελματικούς κινδύνους και να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.

Ειδικότερα, ο περί Ρύθμισης του Πλαισίου Οργάνωσης της Τηλεργασίας Νόμος του 2023 προβλέπει την υποχρέωση του εργοδότη να διαθέτει κατάλληλη και επαρκή γραπτή εκτίμηση των κινδύνων που προκύπτουν κατά την τηλεργασία, να καθορίζει προληπτικά και προστατευτικά μέτρα και να παρέχει στους εργαζομένους την αναγκαία ενημέρωση, καθοδήγηση και εκπαίδευση.

«Η εργασία από το σπίτι δεν απαλλάσσει τον εργοδότη από τις ευθύνες του. Η προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων αποτελεί υποχρέωσή του, ανεξάρτητα από τον χώρο στον οποίο εκτελείται η εργασία», σημειώνεται.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, παράλληλα, η συμμετοχή των ίδιων των εργαζομένων και των Αντιπροσώπων Ασφάλειας στη διαδικασία εκτίμησης των κινδύνων. Οι εργαζόμενοι γνωρίζουν τις πραγματικές συνθήκες κάτω από τις οποίες εκτελούν τα καθήκοντά τους και μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό προβλημάτων και στην αναζήτηση αποτελεσματικών λύσεων.

Η ΣΕΚ στηρίζει κάθε πρωτοβουλία που συμβάλλει στην πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων και στη βελτίωση των συνθηκών ασφάλειας και υγείας στην εργασία. Το νέο εργαλείο OiRA μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα τις μικρές επιχειρήσεις να εντοπίσουν και να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους της τηλεργασίας. Η χρησιμότητά του, ωστόσο, εξαρτάται από την ουσιαστική αξιοποίησή του. Δεν αρκεί η συμπλήρωση μιας ηλεκτρονικής εκτίμησης κινδύνων, εάν αυτή δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένα μέτρα πρόληψης και προστασίας. Η συνεχής αξιολόγηση των συνθηκών εργασίας, η εφαρμογή των απαραίτητων μέτρων, η κατάλληλη ενημέρωση και εκπαίδευση, καθώς και η διαβούλευση με τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για ένα ασφαλές και υγιές εργασιακό περιβάλλον.

«Η ΣΕΚ καλεί τους εργοδότες, τους Αντιπροσώπους Ασφάλειας και τους εργαζομένους να ενημερωθούν και να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που προσφέρει το νέο εργαλείο. Η ασφάλεια και η υγεία στην εργασία αποτελούν δικαίωμα κάθε εργαζομένου και πρέπει να διασφαλίζονται είτε η εργασία πραγματοποιείται στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης είτε από το σπίτι».

Περισσότερες πληροφορίες και πρόσβαση στο εργαλείο: https://oira.osha.europa.eu Επιλογή χώρας: Κύπρος – Εργαλείο: Τηλεργασία.