Φόρμα αναζήτησης

Μόνο ως ισότιμος συνομιλητής μπαίνει σε διάλογο η Άγκυρα

Το μεγάλο θέμα συζήτησης σε Κύπρο και Ελλάδα όλους αυτούς τους μήνες έχει να κάνει με το πώς θα γίνει κατορθωτή η αναχαίτιση των τουρκικών μεθοδεύσεων και προκλητικών ενεργειών όσον αφορά την κυπριακή ΑΟΖ, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην πλειονότητά τους οι συζητήσεις επικεντρώνονται γύρω από το τι θα πράξει η ΕΕ και οι σημαντικές σε αυτήν χώρες, όπως η Γερμανία και η Γαλλία. Στις πλείστες των περιπτώσεων δεν προσμετράται, τουλάχιστον όχι στον βαθμό που θα άρμοζε, η κατάσταση στην Τουρκία και το πώς αντιμετωπίζει η ίδια όλη αυτή τη συζήτηση που γίνεται εντός ΕΕ.

 

Η κατάσταση στην Τουρκία

Είναι γεγονός πως ο Ταγίπ Ερντογάν στο εσωτερικό μέτωπο της Τουρκίας σταδιακά χάνει από την πολιτική επιρροή του, στοιχείο που αντικατοπτρίζεται και στις δημοσκοπήσεις (πρόσφατες και όχι μόνο) από το 2015 μέχρι σήμερα. Ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Ιμάμογλου, με ένα πιο ήπιο προφίλ, φαίνεται να κερδίζει έδαφος σταδιακά, ενώ τα ποσοστά που χάνει ο Ερντογάν δεν φαίνεται να προστίθενται, όχι άμεσα τουλάχιστον, στα ποσοστά της αντιπολίτευσης. Οι Νταβούτογλου και Μπαμπατζάν, οι οποίοι προχώρησαν σε σχηματισμό κομμάτων, μόλις πρόσφατα άρχισαν να εμφανίζονται σε «χαμηλές πτήσεις» δημοσκοπικά. Η οικονομική κατάσταση στη χώρα μπορεί να είναι δύσκολη, ωστόσο αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο ως στοιχείο καθώς αντίστοιχη πορεία υπάρχει στην οικονομία της Τουρκίας και πάλι τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο η κρίση που προέκυψε από την πανδημία αλλά και το γεγονός πως ακόμα η Τουρκία δεν έχει συμπεριληφθεί στη λίστα των κρατών προς τα οποία η ΕΕ άνοιξε τα σύνορα για τουρισμό επιφέρουν ένα επιπλέον σημαντικό πλήγμα (ζήτημα κομβικής σημασίας για την Άγκυρα). Το ζήτημα αυτό τέθηκε άλλωστε από τον Τούρκο ΥΠΕΞ στις συναντήσεις που είχε με Γερμανούς αξιωματούχους αυτή την εβδομάδα.
Παρά τα όσα έχουμε αναφέρει, ο Ταγίπ Ερντογάν έχει αποδείξει τα τελευταία χρόνια πως ο τρόπος που επιλέγει για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης είναι η περαιτέρω πόλωση, η διαχείριση του εσωτερικού σε μια κατάσταση επί της ουσίας έκτακτης ανάγκης, όπου οι απόλυτες προσεγγίσεις και ρητορική κυριαρχούν. Την ίδια όμως στιγμή, όσο περίεργο και αν ακούγεται σε κάποιους, γίνεται μια κίνηση η οποία αφορά τη Δύση, όχι όμως με τη μορφή που ενδεχομένως να επιθυμούσαν Κύπρος, Ελλάδα και ΕΕ. Η κίνηση προς τη Δύση αφορά κυρίως τους σχεδιασμούς σε σχέση με την Ανατολική Μεσόγειο σε όλο της το φάσμα (βλ. Συρία, Λιβύη, Κύπρο, Ελλάδα) καθώς η Άγκυρα παρουσιάζεται αποφασισμένη να αναλάβει ρόλο ισότιμου συνομιλητή επιβάλλοντας στο τραπέζι των συνομιλιών τα θέματα όπως η ίδια τα αντιλαμβάνεται. Δεν είναι σε καμία περίπτωση διατεθειμένη να αποδεχτεί οποιαδήποτε επιβολή είτε από πλευράς ΕΕ είτε από πλευράς ΗΠΑ, με την οποία οι σχέσεις είναι ιδιαίτερα πολύπλοκες και έχουν κυρίως εμπορικοοικονομική απόχρωση. Ο Ερντογάν επιθυμεί να ενδυναμώσει τόσο την παρουσία του στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και τις εμπορικές οικονομικές σχέσεις με τη Δύση, ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν θα το πράξει αυτό υποχωρώντας χωρίς να λάβει κάποιο θετικό πρόσημο στις επιδιώξεις του.

 

Σημεία σε σχέση με τις μεγάλες ανησυχίες της με την ΕΕ και την Κύπρο θα θέσει η Άγκυρα στον Ζοζέπ Μπορέλ, κατά την επίσκεψή του τα επόμενα 24ωρα στην Τουρκία. Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ερντογάν θα τα θέσει στον Μπορέλ, το έπραξε και σε κατ’ ιδίαν συνάντηση στις Βρυξέλλες τους προηγούμενους μήνες.

 

Πώς διαβάζει τις εξελίξεις

Το πρώτο και κυριότερο ζήτημα -και αυτό το γνωρίζει καλά ο Ερντογάν- είναι πως η μεγαλύτερη ανησυχία της ΕΕ έχει να κάνει με τον περιορισμό των προσφυγικών ροών προς τις ευρωπαϊκές χώρες. Με αυτό ως δεδομένο θεωρεί πως έχει ένα πλεονέκτημα εξαρχής σε σχέση με τον διάλογο με την ΕΕ. Επειδή γίνεται πολύς λόγος για τη γερμανική προεδρία, η ανάγνωση που κάνει η Τουρκία σχετικά με τη στάση της χώρας της Άνγκελα Μέρκελ σε σχέση με την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης περιορίζεται στο ότι αν δεν γίνει μεταρρύθμιση στο κράτος δικαίου στην Τουρκία τίποτα δεν μπορεί να προχωρήσει σε επίπεδο διαλόγου σε αυτό τον τομέα.

Σε σχέση με την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης, η ανάγνωση της Άγκυρας είναι πως χρειάζεται εκσυγχρονισμός στο υφιστάμενο πλαίσιο καθώς το διμερές εμπόριο μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Ένα από τα δυνατά της χαρτιά σε αυτό το σημείο, όπως η ίδια διαβάζει τις εξελίξεις, έχει να κάνει με τα δεδομένα όπως τα διαμορφώνει η πανδημία. Πρόκειται για μια εξέλιξη η οποία σύμφωνα με την Άγκυρα δεν αποκλείεται να αναγκάσει χώρες όπως η Γερμανία, ή ακόμα και ολόκληρη την ΕΕ, να αναθεωρήσουν τα δεδομένα και τη στρατηγική τους. Παράλληλα θεωρεί πως η ΕΕ θα πρέπει να αυξήσει την παραγωγή και τις επενδύσεις για τον ίδιο λόγο. Πιστεύει όμως πως ακόμα και η αρχή σε μια τέτοια διαπραγμάτευση θα στείλει σωστό μήνυμα στους Τούρκους επενδυτές και θα βελτιώσει τις εμπορικές σχέσεις. Χρησιμοποιεί μάλιστα και ως επιχείρημα πως επιχειρηματίες από κράτη μέλη της ΕΕ που συμμετέχουν στο Business Europe έστειλαν παρόμοια μηνύματα στις ηγεσίες των χωρών τους. Εντάσσει μάλιστα ανάμεσα στους τομείς της αναβάθμισης της τελωνειακής ένωσης και αυτόν της ενέργειας.

Ένα ακόμα σημείο που μένει ανοικτό εκτός από την τελωνειακή ένωση, το μεταναστευτικό και τις εμπορικές σχέσεις, έχει να κάνει με την ελευθεροποίηση της θεώρησης εισόδου που η Τουρκία θεωρεί πως πρέπει να προχωρήσει από πλευράς ΕΕ. Η Άγκυρα προτάσσει επίσης στις συζητήσεις την ετοιμότητα και την αναγκαιότητα για ενδυνάμωση του αγώνα κατά της τρομοκρατίας, ανεξάρτητα από το πώς η ίδια καθορίζει τον όρο τρομοκρατία και ποιους εντάσσει σε αυτόν (σημείο διαφωνίας με την ΕΕ).

Όλα αυτά αποτελούν το πλέγμα των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας και είναι όλα σημεία τα οποία θα θέσει η Άγκυρα στον Ζοζέπ Μπορέλ, κατά την επίσκεψή του τα επόμενα 24ωρα στην Τουρκία. Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά που τίθενται τα ζητήματα αυτά από πλευράς Ερντογάν στον Μπορέλ, το έπραξε και σε κατ’ ιδίαν συνάντηση στις Βρυξέλλες τους προηγούμενους μήνες. Η προσέγγιση λοιπόν με την Άγκυρα δεν έχει να κάνει με την επιβολή δεδομένων, έχει να κάνει περισσότερο με την πρόθεση της Άγκυρας να αντιμετωπιστεί ως ισότιμος συνομιλητής, καθώς θεωρεί πως έχει δεσπόζουσα θέση στις εξελίξεις σε ολόκληρη την περιοχή και δεν μπορεί οποιοσδήποτε να την παραγνωρίσει ή να της επιβληθεί.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.