Φόρμα αναζήτησης

Ζητούμενο το…όνομα του μωρού

Μπορεί μεμονωμένα οι δημοτικές αρχές και συλλογικά η Ένωση Δήμων να κατάρτισαν ένα πολυσέλιδο έγγραφο με κωδικοποιημένες τις (πολλές) παρατηρήσεις ή ενστάσεις τους για τα πλείστα άρθρα του προσχεδίου του νομοσχεδίου που ετοίμασε το Υπουργείο Εσωτερικών για τη μεταρρύθμιση στην τοπική αυτοδιοίκηση, ωστόσο όλες οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι η… μεγάλη μάχη για το τελικό περιεχόμενο της μεταρρύθμισης θα δοθεί γύρω από τις συνενώσεις δήμων και δήμων-κοινοτήτων, αλλά και την οικονομική συνδρομή του κράτους προς την τοπική αυτοδιοίκηση.
Στην έκδοση της 12ης Απριλίου ο «Πολίτης» κατέγραψε τις παρατηρήσεις των δήμων για τις συνενώσεις επί των οποίων οι μικροί δήμοι και κάποιοι μικρομεσαίοι διατηρούν διαφωνίες ή επιφυλάξεις. Ούτε τελική πρόταση υπάρχει από το Υπουργείο Εσωτερικών, ούτε τελική απόφαση, πέραν της δημόσιας ανακοίνωσης από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι ο Δήμος Λευκωσίας θα συνενωθεί με τους Δήμους Αγλαντζιάς, Έγκωμης και Αγίου Δομετίου. Στη σημερινή έκδοση του «Πολίτη», παραθέτουμε τις θέσεις δήμων για την κυβερνητική χορηγία προς τους δήμους, ή καλύτερα την οικονομική συνεισφορά του κράτους, με διάφορους τρόπους, για την ανάληψη διευρυμένων αρμοδιοτήτων από τις νέες δημοτικές αρχές.

Συνάγεται από τις παρατηρήσεις αρκετών δήμων, αλλά και από τη θέση της Ένωσης Δήμων, που φαίνεται να οριστικοποιείται ότι η τοπική αυτοδιοίκηση ευνοεί μια σημαντικά αυξημένη και νομικά κατοχυρωμένη κρατική χορηγία, η οποία θα ανέρχεται σε ένα προκαθορισμένο ποσοστό επί του κρατικού προϋπολογισμού. Αρκετοί δήμοι προτείνουν ποσοστό 4% επί του εκάστοτε προϋπολογισμού, αλλά αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχει έδαφος συνεννόησης και για ένα μικρότερο ποσοστό, ιδιαίτερα αν η κυβέρνηση συναινέσει και για μεταφορά προς την τοπική αυτοδιοίκηση ενός ικανοποιητικού ποσού από σημερινά δικά της έσοδα (χρεώσεις, δικαιώματα, τέλη) από υπηρεσίες που σήμερα προσφέρει η ίδια και μελλοντικά θα τις αναλάβουν οι νέοι δήμοι, μέσω των νόμων που θα ψηφιστούν για τη μεταρρύθμιση. Το 4% επί του προϋπολογισμού αντιστοιχεί σε περίπου 350 εκατ. ευρώ, ποσό πολλαπλάσιο από τα περίπου 50 εκατ. ευρώ που λαμβάνουν σήμερα ως χορηγία οι 30 δήμοι των ελεύθερων περιοχών.

Αύριο Τρίτη η Ένωση Δήμων οργανώνει έκτακτη γενική συνέλευση των μελών της, κατά την οποία θα παρουσιαστούν και θα αναλυθούν, τόσο ο συνοπτικός πίνακας παρατηρήσεων και εισηγήσεων των δήμων που ανταποκρίθηκαν σε σχετική έκκληση, όσο και οι θέσεις της εκτελεστικής επιτροπής για βασικές πρόνοιες του προσχεδίου του νομοσχεδίου. Οι τελικές αποφάσεις που θα ληφθούν από τη γενική συνέλευση θα προωθηθούν στο Υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο, αφού τις επεξεργαστεί, θα καταλήξει σε τελικό νομοσχέδιο και θα το καταθέσει για έγκριση πρώτα στο Υπουργικό Συμβούλιο και μετά στη Βουλή. Είναι δεδομένο ότι αυτό θα γίνει μετά τις ευρωεκλογές, ωστόσο οι δικές μας πληροφορίες αναφέρουν ότι θα απαιτηθεί πολύς χρόνος για την κατάληξη σε τελικό νομοσχέδιο από το ΥΠΕΣ και ακόμα περισσότερος χρόνος για την επεξεργασία και έγκριση του νομοσχεδίου από τη Βουλή. Υπό αυτά τα δεδομένα φαίνεται πολύ δύσκολο να ολοκληρωθεί η διαδικασία εντός του 2019.

Επταπλάσια χορηγία ζητούν οι δήμοι 

Διαφαίνεται μέσα από τις παρατηρήσεις δήμων που καταγράφονται στον συνοπτικό πίνακα της Ένωσης Δήμων, αλλά και από πρόσθετες πληροφορίες ότι αρκετές δημοτικές αρχές ευνοούν τροποποίηση της σημερινής μεθοδολογίας που καθορίζει τα ποσά που λαμβάνουν οι δήμοι από την κρατική χορηγία στη βάση του πληθυσμού τους. Συγκεκριμένα, ο Δήμος Αγίας Νάπας εισηγείται όπως η κατανομή της κρατικής χορηγίας να γίνεται στο εξής με βάση τον απολογισμό και τις πραγματικές ανάγκες των δήμων και όχι με πληθυσμιακά κριτήρια. Εισηγείται επίσης να ενταχθούν… τουριστικά κριτήρια, για ευνόητους λόγους. Ο ίδιος δήμος προτείνει τη θέσπιση νέας μορφής χορηγίας προς τους δήμους μέσω ενός «δημόσημου» (city tax) που θα υπολογίζεται ως ποσοστό επί του ΦΠΑ και θα καταβάλλεται στους δήμους. Οι πληροφορίες του «Πολίτη» αναφέρουν ότι την πρόταση για city tax συμμερίζεται/κατέθεσε και ο δήμος Παραλιμνίου, ωστόσο αυτό δεν καταγράφεται στον συνοπτικό πίνακα εισηγήσεων.
Είναι αρκετοί οι δήμοι που προτείνουν όπως η κρατική χορηγία προς τους δήμους ανέλθει στο 4% των εσόδων του κράτους. Ο κρατικός προϋπολογισμός ανέρχεται σχεδόν στα 9 δις, συνεπώς το 4% αφορά σχεδόν 360 εκατ. ευρώ ετησίως, έναντι των μόλις 50 εκατ. ευρώ που λαμβάνουν από το κράτος οι 30 δήμοι των ελεύθερων περιοχών! Θεωρείται σχεδόν απίθανο να συγκατανεύσει η κυβέρνηση σε κρατική χορηγία επταπλάσια από το σημερινό ποσό, παρά την επιχειρηματολογία των δήμων ότι μια μεγάλη αύξηση της χορηγίας δικαιολογείται από την προδιαγραφόμενη εκχώρηση στους δήμους πολλών αρμοδιοτήτων του κράτους. Πιο πιθανή φαίνεται να είναι η μερική αύξηση της χορηγίας και η παράλληλη διοχέτευση στους δήμους εσόδων (π.χ. τέλη κυκλοφορίας) που σήμερα καταλήγουν στο Κρατικό Ταμείο μέσω της παροχής υπηρεσιών από κρατικές υπηρεσίες.

Και χορηγία και τέλη κυκλοφορίας 

Δήμος  Αθηένου προτείνει, μέσα από τον συγκεντρωτικό πίνακα που ετοίμασε η Ένωση Δήμων, όπως η κρατική χορηγία προς τους δήμους ανέλθει τουλάχιστον στο 4% των εσόδων του κράτους (περίπου 350 εκατ., έναντι 53 εκατ. που δίνονται σήμερα στους 30 ελεύθερους δήμους). Ίδια είναι και η πρόταση του Δήμου Πέγειας: «Το ποσοστό επί των εσόδων του κράτους να είναι τουλάχιστον 4%», με την πρόσθετη επισήμανση ότι «τα τέλη κυκλοφορίας να αποτελούν επιπλέον έσοδο προς τους δήμους»! Για το ίδιο θέμα, ο Δήμος Ύψωνα προτείνει όπως το ποσοστό επί του προϋπολογισμού καθοριστεί στα 1-2% και επιπλέον τα τέλη κυκλοφορίας να εισπράττονται από τους δήμους. Αναφορικά με την εναλλακτική επιλογή της διοχέτευσης στο κράτος των εσόδων από τα τέλη κυκλοφορίας (καταγράφεται στο προσχέδιο του νομοσχεδίου), ο Δήμος Αθηένου σημειώνει πως αυτά πρέπει να υπολογιστούν ώστε η συνολική χορηγία να μην είναι χαμηλότερη του προαναφερόμενου ποσοστού (επί του προϋπολογισμού).
Πάντως, ο Δήμος Αθηένου συμφωνεί με τον Δήμο Αγίας Νάπας ότι «η κατανομή της χορηγίας από την Ένωση Δήμων πρέπει να στηρίζεται σε διαφορετικές και δικαιότερες μεταβλητές από τις ισχύουσες». Από πλευράς του, ο Δήμος Πέγειας ζητά τεχνοοικονομική μελέτη και συνυπολογισμό κριτηρίων, όπως η οικονομική κατάσταση, η έκταση του δημοτικού διαμερίσματος, κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια για τον καθορισμό της κρατικής χορηγίας προς κάθε δήμο και όχι μόνο πληθυσμιακά κριτήρια. Υπέρ ξεκάθαρων κριτηρίων κατανομής της κρατικής χορηγίας τάσσεται και ο Δήμος Γεροσκήπου, ο οποίος υποστηρίζει τον καθορισμό ενός ποσοστού επί των συνολικών εσόδων του κράτους αναφορικά με την κρατική χορηγία στους δήμους. Προς την ίδια κατεύθυνση και ο Δήμος Λευκωσίας: «Η κρατική χορηγία θα πρέπει να είναι εγγυημένη και να υπολογίζεται με σταθερό ποσοστό επί των συνολικών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού». Προσθέτει ότι «οι πρόνοιες για παραχώρηση αρμοδιότητας για είσπραξη διάφορων πρόσθετων τελών δημιουργούν σοβαρό διοικητικό κόστος».
Στον ίδιο πίνακα καταγράφεται από την υπηρεσία της Ένωσης Δήμων ότι υπάρχει προτίμηση στην παραχώρηση κρατικής χορηγίας που θα είναι συνδεδεμένη με τα κρατικά έσοδα, όπως προβλέπονται στον προϋπολογισμό. Τονίζεται, επίσης, ότι για τον καθορισμό του ποσοστού της χορηγίας κρίνεται δόκιμο να γίνει κοστολόγηση των εξουσιών και αρμοδιοτήτων των δήμων ώστε να είναι ανάλογο.