Φόρμα αναζήτησης

Το σκάνδαλο στην Αυστρία, η «Ρωσίδα κληρονόμος» και η ακροδεξία

Η θεαματική κατάρρευση της συμμαχίας του αυστριακού κυβερνώντος κόμματος με την ακροδεξιά ως αποτέλεσμα μιας μεθυσμένης νύχτας στην Ίμπιζα ήταν η είδηση της εβδομάδας πανευρωπαϊκά, αν εξαιρέσουμε την ανακοίνωση της Τερέζα Μέι πως θα παραιτηθεί από τη θέση της πρωθυπουργού στις 7 Ιουνίου.

Το βίντεο από την Ίμπιζα, στο οποίο ο ηγέτης του Κόμματος της Ελευθερίας (FPO) Χάινζ Κρίστιαν Στράχε εμφανίζεται έτοιμος για πελατειακές συναλλαγές με γυναίκα που παρουσιαζόταν ως ανιψιά ενός Ρώσου ολιγάρχη, είναι ίσως σημαντικότερο και από τις τελευταίες εξελίξεις στη σαπουνόπερα του Brexit.

Για πρώτη φορά κόμμα της ακροδεξιάς, ενός χώρου που αντλεί ψήφους προωθόντας εικόνα αντισυστημικού παράγοντα, συλλαμβάνεται τόσο ξεκάθαρα να ενεργεί με κλασσικούς όρους συναλλαγής και διαφθοράς, πρόθυμο μάλιστα να παραδώσει οικονομική και πολιτική επιρροή σε κύκλους που σχετίζονται με το Κρεμλίνο.

Ο ίδιος ο Στράχε, με δήλωση του την Παρασκευή απολογήθηκε εκ νέου για τη συμπεριφορά του, κάνοντας λόγο για πράξεις «ανόητες, και ειδικά στην πολιτική, απαράδεκτες». Παρ’ όλα αυτά επιμένει πως δεν υπάρχουν άλλα βίντεο τα οποία όπως γράφτηκε από ορισμένα ΜΜΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εκβιασμό του.

Παρά πάντως την απόφασή του να καταθέσει μήνυση κατά ενός δικηγόρου, ενός ντετέκτιβ και της γυναίκας που έπαιξε τον ρόλο της Ρωσίδας κληρονόμου (η πραγματική τους ταυτότητα παραμένει μυστήριο και διερευνάται), ο Στράχε έχει ήδη μείνει στην ιστορία ως η αφορμή για να προστεθεί ένα τραγούδι των 90s στο αντιφασιστικό ρεπερτόριο. Την περασμένη εβδομάδα σε διαδήλωση ενάντια στην ακροδεξιά ακούστηκε το «We’re going to Ibiza» των Venga Boys.

ΜΜΕ έναντι συμβολαίων

Στο βίντεο, το οποίο δημοσιοποιήθηκε από τα γερμανικά Der Spiegel και Suddeutsche Zeitung το περασμένο Σάββατο, ο Στράχε καταγράφεται να μιλά σε μια γυναίκα η οποία του συστήθηκε με το όνομα Αλιόνα Μακάροβα, υποστηρίζοντας πως είναι ανιψιά του Ρώσου ολιγάρχη Ίγκορ Μακάροφ. Ο ίδιος ο Μακάροφ έχει δηλώσει μέσω αντιπροσώπων του στο ρωσικό Forbes πως δεν έχει ανιψιά και πως δεν γνωρίζει τη γυναίκα που συστήθηκε ως Αλιόνα Μακάροβα.

Στο βίντεο η γυναίκα αναφέρει πως είναι πολύ πλούσια και ενδιαφέρεται να αγοράσει τη μεγαλύτερη εφημερίδα στη χώρα με στόχο να προβάλει θετικά το FPO, με αντάλλαγμα την παροχή συμβολαίων για δημόσια έργα και άλλων πολιτικών ανταλλαγμάτων. Μεταξύ άλλων, ο Στράχε εκφράζει την επιθυμία να μετατρέψει τον τομέα των ΜΜΕ σε φιλοκυβερνητικό, επικαλούμενος το παράδειγμα του Βίκτορ Ορμπάν στην Ουγγαρία.

Επίσης ο Στράχε υπόσχεται στην άγνωστη γυναίκα πως αν ανέλθει στην εξουσία θα φροντίσει οι εταιρίες της να παίρνουν κυβερνητικά συμβόλαια, για τα οποία θα μπορεί να υπερχρεώνει το κράτος για μεγιστοποίηση των κερδών. Παραμένει άγνωστο ποιος και γιατί διέρρευσε το βίντεο, με αναλυτές να κάνουν λόγο ακόμα και για στοχευμένη επίχειρηση.

Παράτυπη επιρροή

Σε ανακοίνωσή της η ΜΚΟ Διεθνής Διαφάνεια (Transparency International) επισημαίνει πως από το σκάνδαλο μπορεί κανείς να αντιληφθεί πως «ακόμα και σε χώρες που θεωρούνται ασφαλείς από τη διαφθορά, η άσκηση παράτυπης επιρροής μπορεί να ενισχύσει την κατάχρηση εξουσίας και να οδηγήσει στην άλωση του κράτους».

Όπως σημειώνεται, η υπόθεση αυτή καταγράφει τα εργαλεία και τις μεθόδους όσων επιθυμούν να πλουτίσουν με δημόσιο χρήμα και να προωθήσουν ιδιωτικά συμφέροντα εις βάρος του δημόσιου συμφέροντος, και πως η χειραγώγηση των μέσων, οι ύποπτες αναθέσεις έργων και τα μαύρα λεφτά μπορούν να επηρεάσουν τις εκλογές.

Πολιτικοί μετασεισμοί

Τα ευρωπαϊκά ΜΜΕ έχουν αναδείξει τη συμβολική διάσταση του σκανδάλου, που αφορά ένα κόμμα που αποτελούσε πρότυπο ανέλιξης για την ακροδεξιά σε όλη την Ευρώπη. Δύσκολα βέβαια μπορεί αυτό το σκάνδαλο να επηρεάσει το πως βλέπει η κοινή γνώμη την ακροδεξιά σε όλη την Ευρώπη, καθώς για την πλειοψηφία των πολιτών σε άλλες χώρες η ιστορία παραμένει μέρος του διεθνούς ρεπορτάζ (εκτός ίσως από τις χώρες της δυτικής Ευρώπης). Όμως μπορεί να αποτελέσει την αφορμή και για μια εις βάθος συζήτηση για το αν αυτά τα κόμματα αποτελούν πραγματικά εναλλακτική για την Ευρώπη.

Προς το παρόν το σκάνδαλο έχει οδηγήσει στην παραίτηση Στράχε και των υπουργών από το κόμμα του, ενώ ο καγκελάριος Κουρτς έκανε λόγο για την ανάγκη νέων εκλογών (ενδεχομένως τον Σεπτέμβριο) και για την ανάγκη να διερευνηθούν ενδελεχώς οι κατηγορίες, ενώ αύριο η κυβέρνηση θα έχει να αντιμετωπίσει ψήφο μομφής στο κοινοβούλιο.

Ωστόσο η ακροδεξιά στην Αυστρία, παρά τα όσα έγιναν, δεν αποδυναμώθηκε ουσιαστικά, απλά βρέθηκε εντός και εκτός κυβέρνησης ως αποτέλεσμα των πολιτικών διεργασιών. Ακόμα και σήμερα, μετά το σκάνδαλο της Ίμπιζα, ο πυρήνας των υποστηρικτών του παραμένει σχετικά απτόητος, με την τελευταία δημοσκόπηση που διενεργήθηκε την εβδομάδα του σκανδάλου να δείχνει 18% για το κόμμα, σε σχέση με το 23% στην αμέσως προηγούμενη.

Φιλικές σχέσεις

Όπως αναφέρει η ιστοσελίδα EurActiv, αυτό δεν ήταν το πρώτο σκάνδαλο σε σχέση με το FPO. Μεταξύ άλλων, πέρσι ο υπουργός εσωτερικών Χέρμπερτ Κίκλ, ο οποίος ήταν γ.γ. του κόμματος την περίοδο που ενδέχεται να έγιναν παράνομες δωρέες, είχε διατάξει έρευνα στα γραφεία της αυστριακής υπηρεσίας πληροφοριών. Το  FPO, σημειώνει το EurActiv, έχει συνάψει συμφωνία συνεργασίας με το κόμμα Ενωμένη Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν.

Σύμφωνα με την Deutsche Welle, η σχέση του FPO με το Κρεμλίνο δεν ήταν πάντα η ίδια καθώς μετά τη δημιουργία του το 1950 η στάση του κόμματος ήταν αντιρωσική. Ωστόσο μετά το 2007, συνεχίζει το δημοσίευμα της  Deutsche Welle, το κόμμα συχνά συγχαίρει την Ενωμένη Ρωσία του Πούτιν για τις εκλογικές επιτυχίες του, και προσφέρει στήριξη στις στρατιωτικές ενέργειες της Μόσχας, όπως στη Γεωργία, με πολιτικούς από το κόμμα να επισκέπτονται το Κρεμλίνο και τη Τσετσενία.

Όπως ανέφερε στην  Deutsche Welle ο Ουκρανός δημοσιογράφος Άντον Σέσκοβτσοβ που ζει σήμερα στην Αυστρία, οι ακροδεξιές οργανώσεις στην Ευρώπη είναι μεταξύ των περιορισμένων οργανισμών και κομμάτων που ακόμα συνεργάζονται με τη Ρωσία, η οποία καλωσορίζει αυτές τις φιλίες ώστε να δείχνει πως δεν είναι απομονωμένη.

Οι πολιτικοί του FPO, συνεχίζει ο Σέσκοβτσοφ, προσφέρουν αναγνώριση στις ρωσικές ενέργειες, συμμετέχοντας για παράδειγμα ως παρατηρητές στο δημοψήφισμα στην Κριμαία. «Δεν έχει καμία σημασία αν είναι πρώην ή ενεργοί νεοναζί. Το μόνο που έχει σημασία είναι πως είναι εκλελεγμένοι αντιπρόσωποι» σημειώνει.

Το FPO είναι το κόμμα του Γεργκ Χάιντερ, του ανθρώπου που προκάλεσε αναστάτωση στην Ευρώπη μετά τις εκλογές του 1999 όταν βρέθηκε ένα βήμα μόλις από την θέση του καγκελλάριου, και του οποίου η συμμετοχή στην τότε συγκυβέρνηση με το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (OVP) (του σημερινού καγκελάριου Σεμπάστιαν Κουρτζ) προκάλεσε προσωρινή διακοπή διπλωματικών σχέσεων αρκετών χωρών της ΕΕ με την Αυστρία.