Φόρμα αναζήτησης

Τσιμέντωμα του αδιεξόδου στο Κυπριακό – Τέλμα και όξυνση αντί επανέναρξης

Σε νέα φάση αποτελμάτωσης φαίνεται να εισέρχεται το Κυπριακό μετά και τις χθεσινές εξελίξεις – τοποθετήσεις της ελληνοκυπριακής και της τουρκοκυπριακής πλευράς. Στήνεται, όπως όλα δείχνουν, ένα σκηνικό έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ των πλευρών, σε μια χρονική συγκυρία εξαιρετικά κρίσιμη για το μέλλον αυτής της φάσης των συζητήσεων, και όλα αυτά πέντε μόλις μέρες πριν από την κατάθεση της έκθεσης του γ.γ. ΟΗΕ στο ΣΑ για τις καλές του υπηρεσίες στο Κυπριακό. Σε χθεσινή ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους, οι Πρόδρομος Προδρόμου και Ανδρέας Μαυρογιάννης επιχείρησαν να εξηγήσουν τα μέχρι στιγμής δεδομένα έτσι όπως διαμορφώνονται μετά τις συναντήσεις με την κ. Λουτ. Επέρριψαν ευθύνες στην τ/κ πλευρά για το ότι δεν κατέστη δυνατόν να ολοκληρωθεί μέχρι στιγμής η συνομολόγηση όρων αναφοράς. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του κ.Μαυρογιάννη, ότι η τουρκική πλευρά κωλυσιεργεί ξεκάθαρα. Κομβικής σημασίας η επιμονή και των δύο στο πόσο ουσιαστικό είναι να αποφύγει η ε/κ πλευρά το να προχωρήσει σε κάτι, είτε αυτό είναι διάσκεψη, είτε αυτό είναι συνάντηση οποιασδήποτε μορφής, απλώς για το θεαθήναι. Στάθηκαν ιδιαίτερα στη σημασία που έχει το να διαφυλάξει η ε/κ πλευρά το κεκτημένο του ότι η διαπραγμάτευση επιτέλους γίνεται ως ενιαίο σύνολο, που περιλαμβάνει όλες τις πτυχές του Κυπριακού. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο άλλωστε επιμένει τόσο πολύ η ε/κ πλευρά στο να τεθούν στους όρους αναφοράς και οι έξι παράμετροι του πλαισίου Γκουτέρες, όπως τις έχει αναλύσει στο Κραν Μοντανά ο γ.γ. ΟΗΕ. Θεωρούν άλλωστε αυτονόητο ότι στους όρους αναφοράς θα πρέπει να συμπεριληφθεί και το ζήτημα των εγγυήσεων και της ασφάλειας, που ήταν και ο βασικός λόγος κατάρρευσης της προσπάθειας στο Κραν Μοντανά. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε ότι δεν είναι παραγωγικό να εγείρονται διαρκώς από πλευράς Τ/Κ καινούργιες αξιώσεις ή να αλλάζουν τα δεδομένα. Αναφέρθηκε σε κάποιες από αυτές τις αλλαγές τις οποίες ο πρόεδρος Αναστασιάδης, ανέπτυξε στην κ.Λουτ κατά τη συνάντηση της Κυριακής. Χαρακτηριστικά παραδείγματα, όπως είπε, αποτελούν ο χάρτης για το εδαφικό, η σύγκλιση σχετικά με την πληθυσμιακή σύνθεση, αλλά και η πολιτική ισότητα, όπως την αντιλαμβάνονται οι Τ/Κ, μετά το Κραν Μοντανά. Ξεκαθάρισε μάλιστα ότι όσο θεωρούν οι Τ/Κ ότι η πολιτική ισότητα αποτελεί το κλειδί προς τη λύση, άλλο τόσο αποτελεί κλειδί και ο τερματισμός της κατοχής από πλευράς Τουρκίας.

Τι ζητά ο Γκουτέρες

Τη σκυτάλη στις τοποθετήσεις πήρε ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, ο οποίος προέβη στη δήλωση ότι ο γ.γ. ΟΗΕ δεν θέλει απλά να δει αν υπάρχει βούληση για συνέχιση των διαπραγματεύσεων. Αυτό που πραγματικά θέλει να εξακριβώσει ο Γκουτέρες, σύμφωνα με τον κ. Μαυρογιάννη, είναι το τι έχει αλλάξει σε σχέση με τα σημεία τα οποία ευθύνονται για την αποτυχία στο Κραν Μοντανά. Υπεραμύνθηκε των ιδεών που έφερε στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, λέγοντας πως στόχο είχαν να βοηθήσουν στο να προχωρήσει εποικοδομητικά ο διάλογος μεταξύ των πλευρών προς τη συνομολόγηση των όρων. «Αν κάνουμε το λάθος να προχωρήσουμε σε κάτι που δεν θα είναι καλά προετοιμασμένο και που δεν θα περιλαμβάνει όλες τις πτυχές», τόνισε, «τότε θα είναι σαν να επισημοποιούμε απλά το αδιέξοδο». «Δεν αναμένουμε πολλά από την άλλη πλευρά, αλλά αναμένουμε να γίνει αποδεκτό ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος να φτάσουμε σε λύση, εκτός από τις διαπραγματεύσεις εντός των παραμέτρων του ΟΗΕ και των καλών υπηρεσιών του γ.γ. ΟΗΕ, χρησιμοποιώντας πλήρως το πλαίσιο Γκουτέρες και τη δουλειά που έγινε τόσα χρόνια», επεσήμανε. Λίγες μόλις ώρες μετά την ολοκλήρωση της ενημέρωσης των δημοσιογράφων από τους Προδρόμου και Μαυρογιάννη, ξεκίνησε ένας «πόλεμος ανακοινώσεων», με τον Μουσταφά Ακιντζί να εκδίδει γραπτή δήλωση σε έντονο ύφος, με την οποία καλεί τον γ.γ. ΟΗΕ να καταγράψει ξεκάθαρα στην έκθεσή του «την ευθύνη της ε/κ πλευράς για το ότι δεν έγινε εφικτό μέχρι στιγμής να συνομολογηθούν όροι αναφοράς».

Έντονο το blame game από τις πλευρές

Συνέχεια στο ξεκάθαρο παιχνίδι επίρριψης ευθυνών μεταξύ των δυο πλευρών έδωσε με γραπτή του δήλωση ο Τ/Κ ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί. Κάλεσε τον Αντόνιο Γκουτέρες να καταγράψει στην έκθεσή του προς το ΣΑ ότι «η ε/κ πλευρά δεν είναι έτοιμη για μια λύση στη βάση της πολιτικής ισότητας στο πλαίσιο των παραμέτρων του ΟΗΕ, παρά την ξεκάθαρη θέση της τ/κ πλευράς».

Χαρακτήρισε τη στάση της τ/κ πλευράς ως εποικοδομητική, αποφασιστική, συνετή και θαρραλέα, ενώ θεωρεί πως είναι απάνθρωπο να συνεχίζει να τιμωρείται η τ/κ πλευρά για τη μη λύση. Δεν παρέλειψε να επισημάνει πως, σύμφωνα με τον ίδιο, οι Τ/Κ είναι αυτοί που έχουν υποστεί τις περισσότερες συνέπειες από τη μη λύση του Κυπριακού. Μέσα από τη γραπτή του δήλωση επιχείρησε να «θολώσει τα νερά» γύρω από το ζήτημα της πολιτικής ισότητας και τη στάση της ελληνοκυπριακής πλευράς.

Τόνισε πως η ε/κ πλευρά υπεκφεύγει της πολιτικής ισότητας με τις ιδέες που καταθέτει, ενώ επισημαίνει πως δεν συνάδουν με το πλαίσιο Γκουτέρες της 30;hς Ιουνίου. Κατηγόρησε, δε, τον Πρόεδρο Αναστασιάδη για υπαναχωρήσεις στη μια θετική ψήφο στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Οργίλη αντίδραση Προεδρίας

Σε εξαιρετικά έντονο ύφος ήρθε η απάντηση από την Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία σε γραπτή δήλωση κατηγορεί τον Τ/Κ ηγέτη πως το μόνο που επιδιώκει είναι την ομηρία και τον πλήρη έλεγχο της Κύπρου από την Τουρκία». Κάλεσαν τον Ακιντζί να ξεκαθαρίσει αν υποστηρίζει τη διατήρηση επεμβατικών και εγγυητικών δικαιωμάτων, όπως επίσης και εσαεί παραμονή στρατευμάτων τρίτων χωρών. Απαντήσεις ζητούν και για το αν ισχύουν οι συγκλίσεις για την πληθυσμιακή αναλογία. Κατηγόρησαν δε ξεκάθαρα τον Μουσταφά Ακιντζί ότι δεν αποδέχεται τον διορισμό διεθνούς επιτροπής μελέτης της παρούσας κατάστασης της κατεχόμενης περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου.

Το παρασκήνιο, οι μεθοδεύσεις και το διακύβευμα

Έντονη ανησυχία και προβληματισμό για τα επόμενα βήματα στο Κυπριακό εκφράζουν διπλωματικές πηγές και άτομα κοντά στη διαπραγματευτική διαδικασία, καθώς, όπως αναφέρουν, οι τοποθετήσεις των δύο πλευρών το τελευταίο διάστημα παραπέμπουν σε μεθόδους που χρησιμοποιούνται όταν βρίσκονται σε όξυνση και στα άκρα οι σχέσεις δύο πλευρών που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση. Οι φόβοι που εκφράζονται από συγκεκριμένες διπλωματικές πηγές έχουν να κάνουν με το ενδεχόμενο του να βρεθούμε ενώπιον αδιεξόδου. Είναι σαφές πως πέραν της συνομολόγησης των όρων αναφοράς, στο μυαλό των δυο πλευρών βρίσκεται τόσο η έκθεση του γ.γ. ΟΗΕ και το τι θα περιλαμβάνει, όσο και το εξαιρετικά κρίσιμο ορόσημο του Ιουνίου, όπου αναμένεται να συζητηθεί η ανανέωση της θητείας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Πρόκειται για ένα ζήτημα το οποίο η τ/κ πλευρά χρησιμοποιεί για να ασκήσει πιέσεις στην ε/κ πλευρά, καθώς πρόκειται για ένα πολύ ευαίσθητο ζήτημα.

Έκθεση γ.γ. ΟΗΕ

Πηγές με άριστη γνώση των εξελίξεων στο Κυπριακό αναφέρουν πως δεν θα πρέπει να αναμένουμε ότι στην έκθεση που θα καταθέσει ο γ.γ. ΟΗΕ στο ΣΑ θα καταλογίσει ευθύνες στη μια ή στην άλλη πλευρά. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως δεν αναμένεται ο Αντόνιο Γκουτέρες να κηρύξει αδιέξοδο και τερματισμό της διαδικασίας, καθώς δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί πως ολοκληρώθηκε αυτή η πρωτοβουλία υπό την εποπτεία της κ.Λουτ. Αυτό που αναμένεται να υπάρχει στην έκθεση είναι μια περιγραφή της διαδικασίας και των βημάτων που έγιναν μέχρι στιγμής, ενώ θα καταγράφονται και οι τομείς στους οποίους παρατηρούνται δυσκολίες σε αυτό το πλαίσιο. Η διαδικασία θα χαρακτηριστεί ως μια προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να γίνεται σαφές ποια είναι τα επόμενα βήματα. Βασική επιδίωξη της ελληνοκυπριακής πλευράς είναι να παραμείνει ανοικτή η συζήτηση στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Λουτ, να μην τύχουν εκμετάλλευσης οι πρόνοιες του πλαισίου Γκουτέρες με κακό πρόσημο από την τουρκική πλευρά και να μην εγκλωβιστεί στις αξιώσεις της Τουρκίας η όλη διαδικασία. Προτεραιότητα αποτελεί η διαφύλαξη του ενιαίου συνόλου των πτυχών του πλαισίου Γκουτέρες, το οποίο πηγές κοντά στο Προεδρικό θεωρούν ως ό,τι καλύτερο είχαμε, όχι μόνο σε ό,τι αφορά τα σημεία του, αλλά πάνω από όλα σε ό,τι αφορά τη λογική του.