Φόρμα αναζήτησης

«Τα fake news σκοτώνουν. Εδώ κυριολεκτικά… » του Κώστα Κωνσταντίνου

Στην εποχή των social media η διασπορά ψευδών ειδήσεων και η αδυναμία ενός μεγάλου -και συνεχώς αυξανόμενου- μέρους της κοινής γνώμης να διαχωρίσει τις αξιόπιστες πηγές πληροφόρησης από τις υπόλοιπες προκαλεί τεράστια προβλήματα και πλήττει άμεσα πλέον την ίδια την έννοια της δημοκρατίας.

Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου τα fake news στοιχίζουν ανθρώπινες ζωές όχι έμμεσα αλλά άμεσα. Και μια τέτοια καταγράφεται πάλι στις ΗΠΑ προκαλώντας έντονο προβληματισμό για το φαινόμενο αυτό.

Δύο από τους νεκρούς των καταστροφικών πυρκαγιών στη βόρεια Καλιφόρνια την περασμένη εβδομάδα, ένα ζευγάρι για την ακρίβεια 68 και 77 ετών, πέθαναν σύμφωνα με τις Αρχές επειδή αναθεώρησαν την αρχική απόφασή τους να ακολουθήσουν τις υποδείξεις των σωστικών συνεργείων και παρέμειναν στο σπίτι τους.

Αιτία δεν ήταν η δική τους επιμονή αλλά μια «είδηση» η οποία έκανε το γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και από εκεί κατάληξε σε ερασιτεχνικά ραδιόφωνα και αλλού, σύμφωνα με την οποία είδηση «η πυρκαγιά είχε τεθεί υπό έλεγχο κατά 51%».

Οι Αρχές εξηγούν πως ποτέ δεν δίδονται ποσοστά για το τι ελέγχεται καθώς κάτι τέτοιο δεν αποτελεί σοβαρή πρακτική. Και προσθέτουν πως σε μία υπό εξέλιξη πυρκαγιά με νέα μέτωπα και εστίες αναζωπύρωσης να προκύπτουν συνεχώς, κανείς δεν μπορεί να μιλά για ποσοστά και κανείς άλλωστε δεν τα υπολογίζει.

Αυτός ήταν και ο λόγος που προσπάθησαν να πλησιάσουν όλες τις περιοχές που απειλούνταν και με μεγάφωνα ή πηγαίνοντας όπου ήταν δυνατόν από πόρτα σε πόρτα, να πείσουν τους κατοίκους να απομακρυνθούν και να μην πιστέψουν αυτή τη διάδοση ακόμη και εάν αυτό σήμαινε απώλεια πολύτιμου χρόνου για την πυρόσβεση. Στις πλείστες περιπτώσεις τα κατάφεραν. Ωστόσο, στην περίπτωση του άτυχου ζευγαριού τα fake news νίκησαν.

Ο 68χρονος άντρας βρέθηκε απανθρακωμένος μέσα στο αυτοκίνητό του και η άτυχη 77χρονη παραδίπλα.

Το φαινόμενο των fake news που σκοτώνουν δεν είναι βέβαια καινούργιο αλλά επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου: από εγκλήματα μίσους εναντίον αθώων ανθρώπων που πέφτουν θύματα διαδόσεων μέχρι τα αμέτρητα μαζικότερα περιστατικά όπως οι δολοφονίες μουσουλμάνων στη Νιγηρία το ’18 -όταν μια φωτογραφία ενός νεκρού βρέφους αποδόθηκε σε δολοφονίες της μουσουλμανικής φυλής των Φουλάνι εις βάρος Χριστιανών με το βρέφος να μην έχει καμία σχέση και τη φωτογραφία να είναι από το 2012 στο Κονγκό!- τα fake news στοιχίζουν ζωές.

Και μάλιστα, όλα αυτά, στο όνομα συχνά της τάχα εναλλακτικής ενημέρωσης η οποία είναι απλώς παραπληροφόρηση, επικίνδυνη. Είτε γιατί στοιχίζει ζωές άμεσα ή έμμεσα, είτε διότι αλλοιώνει την πραγματικότητα, διαμορφώνει ακραίες αντιλήψεις,  στοχοποιεί κοινωνικές ομάδες και οδηγεί την εξουσία στα χέρια δικτατόρων, παρανοϊκών και λαϊκιστών.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.