Φόρμα αναζήτησης

Συμβούλιο αρχηγών στο ψάξιμο αποτροπής των τουρκικών σχεδιασμών στην ΑΟΖ

Η βέβαιη αρνητική τοποθέτηση σήμερα στο συμβούλιο αρχηγών όλων των κομμάτων έναντι της πρότασης του Τ/Κ ηγέτη για συνδιαχείριση στην ΑΟΖ δεν απαλλάσσει την ε/κ πλευρά από την ευθύνη να διατυπώσει μια αντιπρόταση, με την οποία να αποτρέπεται το γκριζάρισμα της κυπριακής ΑΟΖ από τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας, όπως αυτό αποπειράθηκε να επισημοποιηθεί με την πρόταση Ακιντζί. Τα βασικά σημεία της τ/κ πρότασης για την απεμπλοκή από την κρίση στην κυπριακή ΑΟΖ (την οποία προκάλεσε η Τουρκία) είναι:

    • Η ίση εκπροσώπηση των δύο κοινοτήτων στην επιτροπή.
    • Η συμμετοχή στις συνεδριάσεις της επιτροπής διεθνών παρατηρητών.
    • Η επίτευξη συμφωνίας στην πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής (χωρίς επηρεασμό των εξελίξεων στο Κυπριακό) για τον διαμοιρασμό των εσόδων από τις εταιρείες που ήδη αδειοδοτήθηκαν (περιλαμβανομένων των αδειών που χορήγησε παρανόμως η τ/κ πλευρά). Η τ/κ πρόταση αναγνωρίζει το δικαίωμα των Ε/Κ για μεγαλύτερο μερίδιο στα έσοδα από την ΑΟΖ.
    • Η αρμοδιότητα της επιτροπής για όλες τις μελλοντικές αποφάσεις σε σχέση με την ΑΟΖ.
    •  Η αρμοδιότητα της επιτροπής για τους τρόπους και τις οδούς μεταφοράς των υδρογονανθράκων στις διεθνείς αγορές.
    • Το πάγωμα των αποφάσεων για τις περιοχές στην ΑΟΖ που διεκδικεί η Τουρκία.
    • Η σύσταση ταμείου από την επιτροπή. Στο ταμείο θα κατατίθενται όλα τα έσοδα από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα πρέπει να αξιοποιηθεί για την επίλυση του Κυπριακού (προς αποκατάσταση των περιουσιακών δικαιωμάτων).
    • Με την επίλυση του Κυπριακού, οπότε τα δικαιώματα των Τ/Κ επί της ΑΟΖ θα γίνουν σεβαστά, η επιτροπή θα τερματίσει τις εργασίες της.

Από όλες τις ιδέες στην πρόταση Ακιντζί, εκείνες που προκαλούν τις εντονότερες ενστάσεις στην ε/κ πλευρά είναι αυτές που αναγνωρίζουν το δικαίωμα στην Τουρκία να συνεχίσει τις δραστηριότητές της στις περιοχές «που ήδη αδειοδοτήθηκαν», κάτι που σημαίνει για την Κυπριακή Δημοκρατία αποδοχή των γκρίζων ζωνών που επιβάλλουν οι παράνομες δραστηριότητες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Περαιτέρω, κυβερνητικές πηγές υποβάλλουν στον «Π» ότι η ε/κ πλευρά δεν μπορεί να αποδεχθεί την πρόταση Ακιντζί, καθώς κάτι τέτοιο θα σήμαινε αναγνώριση της τ/κ οντότητας, αφού η λειτουργία μιας επιτροπής διαχείρισης φυσικών πόρων υπό τον ΟΗΕ δεν έχει ιστορικό προηγούμενο. Από την τ/κ πλευρά αντιτείνεται ότι η πρόταση Ακιντζί είναι εντός του πνεύματος του ΓΓ του ΟΗΕ, ο οποίος στην τελευταία έκθεσή του για την UNFICYP προτρέπει τις δύο πλευρές να συνεργαστούν στο θέμα του φυσικού αερίου.

Μόνη διέξοδος οι συνομιλίες

Η καθολική απόρριψη από την ε/κ ηγεσία της πρότασης Ακιντζί για συνδιαχείριση του φυσικού αερίου πριν την επίλυση του Κυπριακού (χωρίς μάλιστα επηρεασμό των θέσεων των δύο πλευρών στο Κυπριακό) αναμένεται σήμερα στο συμβούλιο αρχηγών. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», τα δύο μεγάλα κόμματα (ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ) θα προτείνουν στον Πρόεδρο Αναστασιάδη να μην μείνει αναπάντητη (διά της απόρριψης) η πρόταση Ακιντζί για την ΑΟΖ. Καθώς ο Τ/Κ ηγέτης στην πρότασή του (η οποία με βάση την άμεση θετική υιοθέτησή της από τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου την περασμένη εβδομάδα φαίνεται να είχε εγκριθεί προηγουμένως από την Τουρκία) δεν δίνει διέξοδο στην ε/κ πλευρά να υιοθετήσει την πρόταση για την ΑΟΖ, ανοίγοντας ένα παράθυρο στις συνομιλίες, το παράθυρο αυτό προτίθενται να ζητήσουν να ανοίξει ο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ. Σύμφωνα με πληροφορίες από τα δύο μεγάλα κόμματα, Αβέρωφ Νεοφύτου και Άντρος Κυπριανού αναμένεται να διατυπώσουν προτάσεις στο σημερινό συμβούλιο αρχηγών, υπέρ της επανέναρξης των συνομιλιών. Όπως εκτιμάται από την ε/κ πολιτική ηγεσία, μια διαπραγμάτευση επί της ΑΟΖ, στη βάση μάλιστα των τουρκικών θέσεων, όχι μόνο επισημοποιεί τις τουρκικές γκρίζες ζώνες στην κυπριακή ΑΟΖ (αφήνοντας στο απυρόβλητο τις «συμφωνίες» της τ/κ πλευράς με την Τουρκία), αλλά θα καθυστερήσει περαιτέρω την όποια διαδικασία για επίλυση του Κυπριακού. Ως εκ τούτου, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ εκτιμούν ότι μόνο με επιστροφή στις συνομιλίες θα αντιμετωπιστεί η τ/κ πρόταση για το φυσικό αέριο.