Φόρμα αναζήτησης

Στην Κύπρο οι ασθενείς νομίζουν ότι είναι γιατροί (Συνέντευξη με προσωπ. γιατρό του ΓεΣΥ)

Ο ειδικός παθολόγος Κώστας Σχίζας στον «Π» για τα προβλήματα του ΓεΣΥ, τη σημασία της Παθολογίας στην πρωτοβάθμια ιατρική περίθαλψη και το πώς γίνεται η σωστή ιατρική εξέταση. Εξηγεί πώς ένας ποιοτικός γιατρός πρέπει να κατευθύνει τον ασθενή, παρά το ότι όλοι οι ασθενείς νομίζουν ότι είναι οι ίδιοι γιατροί.

 

Έχει περάσει ένας χρόνος λειτουργίας του ΓεΣΥ, ως προσωπικός γιατρός πώς βλέπεις τη λειτουργία του;

 Εξαρχής έγινε ένα σύστημα υγείας που βλέπω στον χρόνο ότι σαν σύστημα είναι αρκετά καλό. Ένα σύστημα που βοηθά όσους έχουν προβλήματα υγείας στην παροχή ιατρική φροντίδας. Αυτό που γίνεται όμως με τις καταχρήσεις, επισκέψεων, αναλύσεων, παραπεμπτικών σε ειδικούς γιατρούς είναι αρκετά μεγάλο και δεν βοηθά καθόλου το σύστημα. Δεν βοηθά ούτε και την καθημερινή ιατρική πράξη. Αυτό που ζητούμε εμείς ως γιατροί είναι ερχόμενος ο άρρωστος σε εμάς να γίνει μια σωστή εξέταση, ένα καλό ιστορικό, μια κλινική εξέταση και εν συνεχεία αν μπορούμε να τον θεραπεύσουμε εμείς καλώς, αν όχι να σταλεί σε μια άλλη ειδικότητα για περαιτέρω διάγνωση και θεραπεία.

 

Οι συνάδελφοί σας παραπέμπουν π.χ. σε μια ειδικότητα με «ψύλλου πήδημα»;

Αν βάλω μέσα και τον εαυτό μου δεν θέλω να πω με ψύλλου πήδημα, εγώ σαν ειδικευμένος παθολόγος που είμαι δεν θα το κάνω. Δυστυχώς ο άρρωστος πιέζει σε τέτοιο βαθμό που θα αναγκαστείς να στείλεις. Οι σωστοί-ποιοτικοί γιατροί εξετάζουν εξονυχιστικά τον ασθενή και αν δεν χρειαστεί θα φύγει και από το γραφείο χωρίς φάρμακα και εξετάσεις. Να πάει σπίτι του, χωρίς φάρμακα και εξετάσεις.

 

Στην πράξη όμως γιατρέ, στο σύστημα υποτίθεται πως μπήκαν δικλίδες ασφαλείας, επομένως πρέπει να συντρέχουν λόγοι για να γίνει παραπομπή του ασθενούς στον ειδικό γιατρό. Εσείς που έρχεστε καθημερινά σε επαφή με αρρώστους πώς βλέπετε γενικότερα την κατάσταση;

Το ότι μπήκαν κάποιες δικλίδες είναι το ένα. Το δεύτερο είναι αν εγώ σαν γιατρός αρνηθώ σε κάποιον ασθενή να μεταβεί σε μια άλλη ειδικότητα, τότε η επόμενη κίνηση του ασθενή είναι να διαγραφεί για να πάει στον γιατρό που θα του κάνει το θέλημά του. Το ίδιο συμβαίνει και με τις αναλύσεις. Αν εγώ πω στον ασθενή πως δεν χρειάζεται αναλύσεις τότε εκείνος διαγράφεται και πάει σε άλλο γιατρό. Ένα σημείο η μετάβαση του ασθενούς από τον έναν γιατρό στον άλλο. Έχουν τοποθετηθεί κάποιες δικλίδες ασφαλιστικές, κάθε 6 μήνες, αλλά μόλις περάσει αυτό το διάστημα ο ασθενής μετακινείται. Κρίνεται ο γιατρός εάν δεν κάνει το θέλημα του ασθενούς; Είμαι γραφείο εξυπηρέτησης του πολίτη εγώ; Εγώ δεν εξυπηρετώ κόσμο. Θεραπεύω κόσμο. Κάνω διάγνωση και θεραπεύω κόσμο. Αυτή είναι η δουλειά του γιατρού και αυτό δυστυχώς δεν έχει περάσει στον κόσμο. Βεβαίως και ο ασθενής δικαιούται να κάνει προληπτικό έλεγχο αλλά πρώτα πρέπει να έρθει στο ιατρείο, να τον εξετάσω και αν χρειαστεί θα κάνω προληπτικό έλεγχο. Δεν είναι ό,τι θέλει ο ασθενής αλλά ό,τι χρειάζεται με βάση τα δεδομένα και την εξέταση που του κάνει ο γιατρός.

 

Μας λείπει η κουλτούρα

Πού αποδίδεται αυτή τη συμπεριφορά των δικαιούχων;

 Μας λείπει η κουλτούρα υγείας. Αυτό εγώ τους το είπα από τότε που ξεκίνησε το ΓεΣΥ, ότι έπρεπε να γίνει διαφώτιση του κοινού ούτως ώστε να ξέρει ο κόσμος τα δικαιώματά του. Δεν μπορεί αυτό το σύστημα να έχει τη συνέχεια της πρωτοβάθμιας φροντίδας του Γενικού Νοσοκομείου, όπου ο γιατρός έγραφε αναλύσεις και φάρμακα, χωρίς να μπει στον κόπο να εξετάσει τον ασθενή.

 

Τι άλλες ελλείψεις εντοπίζεται στο παρόν σύστημα υγείας;

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που βλέπω, που δεν θα το πω έλλειψη αλλά πρόβλημα, είναι το γεγονός ότι ο κόσμος δεν έχει κατανοήσει τι είναι αυτό το σύστημα. Συνεχίζει η ίδια νοοτροπία που υπήρχε πριν τη δημιουργία του ΓεΣΥ, η οποία είναι να περιφέρονται οι ασθενείς από ειδικό σε ειδικό γιατρό και στο τέλος αν δεν γίνει διάγνωση ο ασθενής θα καταφεύγει πίσω στον παθολόγο, αφού θα έχει κουραστεί τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά, επιβαρύνοντας οικονομικά το σύστημα υγείας. Μ’ αυτό τον τρόπο επιβαρύνεται οικονομικά ο οργανισμός (ΟΑΥ) με την έννοια ότι αν πάω σε πέντε ειδικότητες επιβαρύνεται οικονομικά ο οργανισμός.

 

Ναι αλλά δεν είναι ο παθολόγος που δίνει τα παραπεμπτικά στον ασθενή;

Του τα δίνει όμως γιατί τα ζητά επίμονα. Ο ασθενής δεν κάθεται να του κάνεις εξέταση και επιμένει να του δώσεις παραπεμπτικό. Αν δεν δώσω εγώ το παραπεμπτικό αυτόματα θα φύγει από εμένα και θα γραφτεί σε άλλο γιατρό που θα του το δώσει. Κατά την άποψή μου, τίθεται θέμα ποιοτικής ιατρικής στην πρωτοβάθμια φροντίδα. Εγώ δεν είμαι εδώ για να κρίνω κανέναν συνάδερφο καθώς ο καθένας από εμάς κρίνεται από τους ασθενείς. Εγώ κάνω διαγνώσεις και οι ασθενείς μου με τη σειρά τους κάνουν διάγνωση αν είμαι καλός γιατρός ή όχι, αλλά όχι να κρίνουν αν δεν τους δώσω το παραπεμπτικό που θέλουν. Με κρίνουν ως γιατρό μέσα από τη σωστή διάγνωση και τη θεραπεία μιας ασθένειας.

 

 

Εκπαίδευση γιατρών

 

Θεωρείτε πως από πλευράς ΟΑΥ έγινε σωστή εκπαίδευση των γιατρών;

Αν έμπαιναν όλοι οι παθολόγοι και οι παιδίατροι στην πρωτοβάθμια φροντίδα και δεν έμεναν κάποιοι στη δευτεροβάθμια τότε θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα. Τώρα έχουν μπει στην πρωτοβάθμια φροντίδα γιατροί που δεν είναι εξειδικευμένοι, και έχουν 2.000-2.500 ασθενείς. Η Παθολογία είναι μια ειδικότητα που είναι πέντε χρόνια και καλύπτει όπως είπα και προηγουμένως όλα τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος. Στη Γερμανία είναι επτά χρόνια η ειδικότητα, επομένως μπορεί να αντιληφθεί κανείς τον όγκο γνώσεων που έχει ο παθολόγος. Η Παθολογία είναι και αυτή μια ειδικότητα και αντιμετωπίζουμε αυτή τη σύγχυση καθημερινά αλλά πρέπει να μάθει ο κόσμος ότι ο γιατρός που ειδικεύεται στη Γενική Παθολογία έχει την απαραίτητη εκπαίδευση, την εμπειρία και τη γνώση που του δίνουν τη δυνατότητα να διαγιγνώσκει και να θεραπεύει νοσήματα ή διαταραχές των εσωτερικών οργάνων. Πολλοί γιατροί μας έχουν ειδικότητα, ενδεχομένως είναι άριστοι στις υποειδικότητες της Παθολογίας αλλά δυστυχώς υστερούν στη Γενική Παθολογία. Πέραν της Ελλάδος, στις άλλες χώρες πρέπει να τελειώσεις πέντε χρονιά Παθολογία και μετά να κάνεις οποιαδήποτέ άλλη ειδικότητα. Όπως είχε πει κάποτε και ένας καθηγητής μου, ο Γεώργιος Μερίκας, η Παθολογία είναι η μήτρα των άλλων ιατρικών επιστημονικών κλάδων και ο ολοκληρωμένος, σωστός γιατρός είναι εκείνος ο όποιος γνωρίζει το σύνολο της λειτουργίας του οργανισμού και όχι επιμέρους όργανα και συστήματα αυτού.

 

 

«Η σωστή διάγνωση προϋποθέτει ένα ενδελεχές ιατρικό ιστορικό»

 

Ποια είναι τα συστατικά μιας σωστής διάγνωσης;

Η ακριβής διάγνωση γίνεται με βάση τα συμπτώματα του ασθενούς, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό και τη φυσική κατάσταση και στο τέλος με ειδικές διαγνωστικές εξετάσεις που κρίνει ο ίδιος ο γιατρός και όχι που απαιτεί ο ασθενής. Πάω στον γιατρό και του λέω “Γιατρέ πονώ” ή “Γιατρέ δεν αισθάνομαι καλά” και είναι δουλειά του γιατρού με βάση τα συμπτώματα να βρει τι έχει ο ασθενής. Μπορεί να είναι από ένα απλό κρυολόγημα μέχρι και καρκίνος. Τα συμπτώματα είναι τα υποκειμενικά ενοχλήματα που ταλαιπωρούν τον ασθενή και του δημιουργούν το αίσθημα ότι έχει χάσει την υγεία του. Έτσι συχνά αποφεύγεται η πληθώρα περιττών εξετάσεων, εξοικονομείται χρόνος και ταλαιπωρία του ασθενούς και στο τέλος μειώνεται και το κόστος. Πολλοί από εμάς αναγνωρίζουμε αυτές τις αλήθειες. Να είμαστε καλοί γενικοί παθολόγοι και συνάμα να καλλιεργήσουμε μεγαλύτερη έμφαση, να δίνουμε δηλαδή χρόνο στον ασθενή και να κάνουμε μια ολοκληρωμένη εξέταση, ένας από τους βασικούς κανόνες της Παθολογίας. Βεβαίως και όταν υπάρχει εξειδικευμένο πρόβλημα, ή όταν πρέπει να γίνει κάποια εξειδικευμένη εξέταση επιβάλλεται να κληθεί γιατρός κάποιας άλλης ειδικότητας.

Η σωστή διάγνωση προϋποθέτει ένα ενδελεχές ιατρικό ιστορικό και μια προσεκτική εξέταση του ασθενούς. Αυτή η διάγνωση μόνο από τον παθολόγο μπορεί να γίνει γιατί τα πλοκάμια της ειδικότητάς του καταπιάνονται με όλα τα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού και όχι με επιμέρους όργανα, που με αυτά ασχολούνται οι άλλες ειδικότητες. Ένα καλό ιστορικό αποτελεί το ήμισυ της σωστής διάγνωσης. Για εμένα η Ιατρική είναι τέχνη. Είναι πολύ μεγάλοι τεχνίτες οι γιατροί που ξέρουν να πιάσουν ένα καλό ιστορικό. Θέλεις γνώση, οξυδέρκεια, κλινική παρατηρητικότητα και εμπειρία. Η εμπειρία έρχεται με τα χρόνια αλλά αν κάνεις καλή ειδικότητα, έχεις την απαραίτητη γνώση και βλέπεις πολλά πράγματα.

Η διαγνωστική σκέψη και η κλινική παρατηρητικότητα δεν έρχονται αν δεν γίνει σωστή εκπαίδευση. Μόνο η εκπαίδευση ποιότητας διαμορφώνει τον σωστό ολοκληρωμένο γιατρό. Αυτός ο οποίος πλησιάζει περισσότερο από κάθε άλλο τον συνάνθρωπο στις δύσκολες ώρες του, από τη στιγμή που θα γεννηθεί μέχρι να πεθάνει. Αυτή η προσφορά του γιατρού είναι η πιο ευγενική στην ανθρωπότητα. Τα πολλά τεστ και τα φάρμακα, όπως έλεγε ένας εκ των καθηγητών μου, μπορεί να υποδεικνύουν ανασφάλεια του γιατρού, όποιος μη όντας σίγουρος για το πρόβλημα καταφεύγει σε πληθώρα εξετάσεων, οι όποιες ταλαιπωρούν τον άρρωστο σωματικά, ψυχολογικά και οικονομικά. Η αξία και ο σκοπός των εξετάσεων είναι γνωστά σε όλους μας. Φαίνεται ότι στις μέρες μας έχει παρεξηγηθεί η αναγκαιότητα των προληπτικών και των διαγνωστικών εξετάσεων, με αποτέλεσμα γιατροί και ασθενείς να φτάνουν σε σημεία υπερβολής. Οι διαγνωστικές εξετάσεις, όπως παραδέχονται και οι ίδιοι οι γιατροί, είναι μια βιομηχανία που απορροφά μεγάλο μέρος των δαπανών για την υγεία. Φταίνε και οι γιατροί αλλά φταίνε και οι ασθενείς γιατί πιστεύουν ότι οι πολλές εξετάσεις σημαίνουν μεγαλύτερη φροντίδα υγείας. Εν κατακλείδι αυτό που θέλω να πω είναι ότι ο παθολόγος είναι και πρέπει να αποτελεί την πρώτη επιλογή του αρρώστου στο σύστημα υγείας για ορθή, γρήγορη και οικονομική διάγνωση, αρκεί να του δοθούν ηθικά και υλικά κίνητρα για να μπορεί να αντεπεξέλθει με επιτυχία στον ρόλο που έχει.

 

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.