Φόρμα αναζήτησης

Σε ετοιμότητα η ΕΕ για το επόμενο βήμα

Η πρώτη «μάχη» στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων είχε θετικό πρόσημο σε σχέση με τις επιδιώξεις της Κυπριακής Δημοκρατίας όσον αφορά τις παράνομες γεωτρητικές ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Όλα τα βλέμματα, πλέον, είναι στραμμένα στη Σύνοδο Κορυφής η οποία θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες στις 20-21 Ιουνίου. Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου, καταγράφεται, μεταξύ άλλων, ότι «το Συμβούλιο καλεί την Κομισιόν και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικών Δράσεων (ΕΥΕΔ) να υποβάλουν προτάσεις-επιλογές για κατάλληλα μέτρα, χωρίς καμία καθυστέρηση». Η σαφής αναφορά σε ενδεχόμενο λήψης μέτρων ήταν το ζητούμενο για την Κυπριακή Δημοκρατία, ιδιαιτέρως κάτω από το πρίσμα των πρόσφατων δηλώσεων του υπουργού Ενέργειας της Τουρκίας ότι ο «Πορθητής» έχει ήδη ξεκινήσει τις γεωτρήσεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Η εξέλιξη αυτή δεν αφήνει κανένα περιθώριο ολιγωρίας από κυπριακής πλευράς, με τον Νίκο Χριστοδουλίδη να δίνει τη μάχη για τη λεκτική διατύπωση των συμπερασμάτων. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν πως η συμπερίληψη της ΕΥΕΔ στα όργανα που θα προτείνουν μέτρα είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς πρόκειται για όργανο που μπορεί να προτείνει στοχευμένα, ενδεχομένως, νομικά μέτρα. Χρονικά οι εξελίξεις δεν αποκλείεται να κινηθούν εντός Ιουλίου, χωρίς κάτι τέτοιο να είναι ακόμα βέβαιο στο παρόν στάδιο.

Ωστόσο, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε πως στην περίπτωση της Ρωσίας στην Κριμαία, οι διαδικασίες κινήθηκαν πολύ πιο σύντομα και πολύ πιο συγκεκριμένα απ’ ό,τι βλέπουμε να κινούνται τα πράγματα στην περίπτωση της Κύπρου. Επίσης, αβέβαιο παραμένει το τι μέτρα θα προταθούν και αν θα είναι ανάλογα αυτών που ζητά η Κυπριακή Δημοκρατία, όπως συμπερίληψη ονομάτων και εταιρειών σε λίστες απαγόρευσης εισόδου και όχι μόνο. Αναφορές σε διεθνή πρακτορεία όπως το Reuters, ότι η Κύπρος έθεσε ενδεχόμενη χρήση του βέτο σε σχέση με την ενταξιακή πορεία χωρών όπως η Αλβανία και η Βόρεια Μακεδονία, σε περίπτωση που δεν συμπεριληφθεί η πρόνοια για μέτρα κατά της Τουρκίας στα συμπεράσματα, δεν επιβεβαιώνονται από επίσημα χείλη. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές αναφέρουν στον «Π» ότι το ενδεχόμενο αυτό υπήρχε στη φαρέτρα των Κύπριων διπλωματών, χωρίς να σημαίνει ότι τελικά θα γινόταν πράξη. Ο επίτροπος, υπεύθυνος για θέματα διεύρυνσης της ΕΕ, Γιοχάνες Χαν αμέσως μετά το πέρας του Συμβουλίου τόνισε πως «το Συμβούλιο επιβεβαίωσε ότι η Τουρκία απομακρύνεται από την ΕΕ με τις δικές της αποφάσεις. Γι’ αυτό το ντε φάκτο πάγωμα της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας που το Συμβούλιο αποφάσισε από πέρσι παραμένει ως έχει». Έκανε λόγο για περιορισμό χρηματοδότησης ή συναντήσεων υψηλού επιπέδου προς την Τουρκία.

Τελωνειακή ένωση

Πέραν των όσων φυσιολογικά αναφέρονται για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, στα συμπεράσματα συμπεριλαμβάνεται και μια φράση η οποία δίνει το στίγμα και σε σχέση με την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης με την Τουρκία. Συγκεκριμένα, στα συμπεράσματα αναγράφεται πως «καμία επιπρόσθετη εργασία προς αναθεώρηση της τελωνειακής ένωσης ΕΕ – Τουρκίας δεν προβλέπεται». Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει ο επίτροπος Χαν, η συζήτηση και τα συμπεράσματα επηρεάστηκαν σημαντικά από την κατάσταση των γεωτρήσεων τουρκικών πλοίων στην κυπριακή ΑΟΖ, η οποία είναι μη αποδεκτή». Έκανε λόγο για σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας από αυτήν την εξέλιξη. Στα συμπεράσματα καταγράφεται ξεκάθαρα πως το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων συνεχίζει να αναμένει από την Τουρκία να συμμορφωθεί πλήρως με τις σχέσεις καλής γειτονίας, τις διεθνείς συμφωνίες αλλά και την ειρηνική επίλυση διαφορών, με γνώμονα αν είναι απαραίτητο το Διεθνές Δικαστήριο. Το Συμβούλιο καταδικάζει περαιτέρω τις «συνεχιζόμενες παράνομες δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, ενώ εκφράζει έντονη ανησυχία για τις τωρινές γεωτρητικές δραστηριότητες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο» και καλεί την Τουρκία να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις της ΕΕ στο ζήτημα αυτό.

Επισημαίνει για μία ακόμα φορά πως η Τουρκία πρέπει να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που πηγάζουν μέσα από το διαπραγματευτικό πλαίσιο με την ΕΕ και υπενθυμίζει πως η αναγνώριση όλων των κρατών μελών είναι ουσιώδης. Τα μέλη του Συμβουλίου καλούν επίσης την Τουρκία να ομαλοποιήσει τις σχέσεις με την Κύπρο και να συνεισφέρει εποικοδομητικά στην προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού, συμπεριλαμβανομένων και των εξωτερικών πτυχών του.
Άμεση ήταν η αντίδραση του τουρκικού ΥΠΕΞ, το οποίο σε ανακοίνωσή του αναφέρει πως «οι αποφάσεις της ΕΕ για την Ανατολική Μεσόγειο στερούνται νομικής βάσης» και καλεί την ΕΕ «να αλλάξει αυτήν τη μονομερή και εκτός πραγματικότητας στάση».