Φόρμα αναζήτησης

Προσέφυγε στο Ανώτατο ο ΥΠΕΞ: Το ΠΚ δεν του έδωσε άδεια άνευ απολαβών

Την ορθότητα της πολιτικής πρακτικής την οποία ακολουθεί η Κύπρος στο θέμα του ασυμβίβαστου μεταξύ πολιτικού αξιώματος και θέσεως εργασίας στον δημόσιο ή ευρύτερο δημόσιο τομέα αμφισβητεί εμμέσως με νομική μάχη την οποία έχει ξεκινήσει ο υπ. Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης. Με αυτή την ενέργεια, όπως επίσης και την απόφαση του Πανεπιστημίου Κύπρου (ΠΚ) να δώσει άδεια άνευ απολαβών στον καθηγητή Κιζίλγιουρεκ μέχρι τη λήξη της θητείας του στο Ευρωκοινοβούλιο, κάτι που προκάλεσε την παρέμβαση του γεν. ελεγκτή, φαίνεται να ανοίγει ο διάλογος για ένα θέμα το οποίο απασχολεί την πολιτική ζωή και υπάρχει η άποψη ότι θυματοποιεί πολίτες και δημιουργεί εργαζομένους δύο ταχυτήτων.

Στο Ανώτατο ο ΥΠΕΞ
Ο κ. Χριστοδουλίδης τον περασμένο Ιανουάριο κέρδισε μετά από εννέα χρόνια προσφυγή εναντίον απόφασης του ΠΚ το οποίο για νομοτυπικούς λόγους, όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, δεν τον είχε προσλάβει ως λέκτορα. Αμέσως μετά την απόφαση αυτή ο κ. Χριστοδουλίδης ζήτησε από το ΠΚ άδεια άνευ αποδοχών ώστε όταν αποχωρήσει από τη θέση του υπουργού να συνεχίσει τη σταδιοδρομία του ως ακαδημαϊκός. Στο μεταξύ, ο κ. Χριστοδουλίδης είχε παραιτηθεί από την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου όταν το 2018 διορίστηκε υπουργός. Η απάντηση των σωμάτων του ΠΚ στο αίτημα του ΥΠΕΞ ήταν πως, λόγω της πρόνοιας του Συντάγματος ότι το αξίωμα του υπουργού (σ.σ. και του βουλευτή) είναι ασυμβίβαστο με άλλη δημόσια θέση, θα έπρεπε να παραιτηθεί από το δικαίωμα της μίας ή της άλλης θέσης. Ο κ. Χριστοδουλίδης, μη αποδεχόμενος την απάντηση αυτή κινήθηκε νομικά με προσφυγή στο Ανώτατο εναντίον της απόφασης του ΠΚ να μην του κρατήσει τη θέση. Η δίκη δεν έχει ξεκινήσει. Πρόκειται για μία ενδιαφέρουσα υπόθεση η οποία θα κρίνει ενδεχομένως τα επίμαχα άρθρα του Συντάγματος που αφορούν τη σχέση της πολιτικής με τα εργασιακά δικαιώματα των αξιωματούχων, των δημοσίων υπαλλήλων, των ακαδημαϊκών και των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα τα οποία καθορίζονται όχι μόνο από το Σύνταγμα αλλά και από νομοθετήματα.

Καμία σύγκρουση
Μιλώντας στον «Π» ο πρύτανης του ΠΚ Τάσος Χριστοφίδης ξεκαθάρισε πως το πανεπιστήμιο δεν βλέπει σύγκρουση συμφερόντων να είναι κάποιος μέλος του ακαδημαϊκού προσωπικού και να έχει δημόσιο αξίωμα. Το θέμα που τίθεται, σημείωσε, αφορά το κράτος. «Από δικής μας πλευράς, όχι μόνο δεν υπάρχει θέμα ένας ακαδημαϊκός με ερευνητικό υπόβαθρο και κύρος να πάρει άδεια άνευ αποδοχών για να ασκήσει δημόσιο λειτούργημα, αλλά το θεωρούμε επωφελές για τον τόπο», σημείωσε ο πρύτανης. Να υπενθυμίσουμε ότι και ο πρώην υπ. Παιδείας επί διακυβέρνησης Χριστόφια Ανδρέας Δημητρίου είχε εξαναγκαστεί σε παραίτηση από τη θέση του ακαδημαϊκού λόγω του συνταγματικού κωλύματος.

Άλλο ακαδημαϊκός…
Σε παρέμβασή του στον «Π», ο νομικός Χαράλαμπος Προύντζος, επικεντρωνόμενος στο θέμα των ακαδημαϊκών, εκφράζει την άποψη ότι αποτελεί τιμή για το πανεπιστήμιο που εργάζεται ο διορισμός ή η εκλογή ενός ακαδημαϊκού σε ένα αξίωμα. Σημειώνει πως υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις και με συνταγματικές/νομοθετικές τροποποιήσεις μπορεί να υπάρξει τρόπος προκειμένου αυτά τα άξια πρόσωπα της κοινωνίας μετά το πέρας της θητείας ή του διορισμού τους να επιστρέφουν στα επαγγελματικά τους καθήκοντα. «Σίγουρα, η οποιαδήποτε σχέση με τον οργανισμό θα πρέπει να είναι άνευ αμοιβής κατά τη διάρκεια της θητείας τους στο αξίωμα, ούτως ώστε να μην τίθεται θέμα επηρεασμού της κρίσης τους με τον οποιονδήποτε τρόπο, αλλά θεωρώ ότι υπάρχουν τρόποι να μην φτάνουμε στο παράδοξο αποτέλεσμα να απειλείται η καριέρα αυτών των προσωπικοτήτων επειδή είτε διορίστηκαν είτε εκλέχθηκαν σε συγκεκριμένη θέση», σημειώνει. «Ο εμβολιασμός της πολιτικής ζωής με καταξιωμένες προσωπικότητες είναι αναγκαίος όσο ποτέ», τόνισε. Ερωτηθείς εάν αυτό μπορεί να ισχύει και για τους εργαζομένους στον δημόσιο και ευρύτερο τομέα, απάντησε ότι θα ήταν πιθανόν, σημειώνοντας ωστόσο πως θα πρέπει να μελετηθούν οι προϋποθέσεις που ισχύουν για κάθε ομάδα εργαζομένων. Όσον αφορά τους δημοσίους υπαλλήλους ή τους διοικητικούς υπαλλήλους κρατικών οργανισμών, λόγω της ύπαρξης της έννοιας του «πολιτικής ουδετερότητας της διοίκησης», θα μπορούσε, επισημαίνει, κάποιος να πει ότι χάνεται η αντικειμενική αμεροληψία τους εάν επιστρέψουν στα καθήκοντά τους μετά την ανάληψη πολιτικής θέσης. «Ίσως αυτό», σημείωσε, «να χρήζει διαφορετικού χειρισμού, αφού άλλο ακαδημαϊκός και άλλο δημόσιος υπάλληλος», καταλήγει.

Σε άλλες χώρες
Πάντως, με βάση το παράδειγμα της Ελλάδας, πολιτικοί αξιωματούχοι της χώρας, όπως π.χ. ο καθηγητής Νομικής Ευάγγελος Βενιζέλος ο οποίος επέστρεψε στα έδρανα μετά την πολιτική του καριέρα, ο πρωθυπουργός Κ. Σημίτης, όπως και ο Κ. Τσάτσος, πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, και ο νυν Πρόεδρος Πρ. Παυλόπουλος, καθηγητής Νομικής, τα αξιώματα των οποίων δεν αναίρεσαν την ακαδημαϊκή τους έδρα από την οποία απείχαν όσο ήταν σε πολιτικό αξίωμα. Το ίδιο ισχύει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου, πέραν των ακαδημαϊκών δεν τίθεται ζήτημα ασυμβίβαστου ούτε μεταξύ διατήρησης θέσεων του Δημοσίου με πολιτικά αξιώματα. Πολλοί διπλωμάτες καριέρας διετέλεσαν, σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, ΥΠΕΞ και επέστρεψαν πίσω στις θέσεις τους όταν έληξε η πολιτική τους θητεία. Ένα άλλο παράδειγμα δημοσίου υπαλλήλου ο οποίος παραιτήθηκε όταν εξελέγη είναι ο ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης, ο οποίος υποχρεώθηκε να παραιτηθεί από το Υπ. Εργασίας όπου εργαζόταν. Αναμένεται πως αυτό θα πράξουν και εργαζόμενοι στο Δημόσιο και ευρύτερο Δημόσιο οι οποίοι αναμένουν αυτή την περίοδο ενόψει του ανασχηματισμού να μπουν στη Βουλή.
Κύκλοι με τους οποίους μιλήσαμε θεωρούν ότι το ασυμβίβαστο πολιτικής – δημοσίων υπαλλήλων είναι μια παρωχημένη πρακτική, δεδομένου ότι άλλα επαγγέλματα, π.χ. γιατροί ή δικηγόροι, όχι μόνο επιστρέφουν πίσω στις εργασίες τους όταν τελειώσει η πολιτική τους θητεία, π.χ. στη Βουλή, αλλά συμμετέχουν και σε συζητήσεις που αφορούν τα επαγγέλματά τους, χωρίς να θεωρείται ότι υπάρχει σύγκρουση συμφέροντος. Κάποιοι θέτουν και θέμα ισότιμης μεταχείρισης των πολιτών.

Αδιανόητο
Από την άλλη πλευρά, ο νομικός Αχιλλέας Αιμιλιανίδης αναφέρει στον «Π» ότι συμφωνεί με το μοντέλο που έχει επιλεγεί στην ΚΔ, μία αυστηρή δηλαδή διάκριση των εξουσιών ενόψει και του γεγονότος ότι είμαστε μια χώρα με μικρό πληθυσμό. Όπως σημειώνει, θεωρεί ότι το ισχύον δίκαιο, τουλάχιστον για τους υπουργούς, είναι δίκαιο και ορθό. «Δεν θεωρώ ότι ενόσω κάποιος είναι υπουργός μπορεί να διατηρεί και μια άλλη θέση στο Δημόσιο, έστω και σε αναστολή». Και στον ιδιωτικό τομέα, σημείωσε, δεν είναι αρύθμιστο το ζήτημα, δεδομένου ότι πρώην πολιτικά πρόσωπα πρέπει να εγκριθούν από την Επιτροπή Ασυμβίβαστου για να διαφανεί εάν η νέα επαγγελματική τους ιδιότητα έρχεται σε σύγκρουση με την προηγούμενη δημόσια θέση τους.