Φόρμα αναζήτησης

Πόνος ’74: Φως στις συνθήκες θανάτου του πατέρα του Οζερσάι

Την 20ή Ιουλίου 1974, πεσόντες Κύπριοι δεν ήταν μόνο στο μέτωπο της Κερύνειας, όπου πραγματοποιήθηκε η εισβολή. Με την έναρξη της απόβασης των Τούρκων στο Πέντε Μίλι, συρράξεις ξεκίνησαν σε όλη την Κύπρο, όπου υπήρχαν τουρκοκυπριακοί θύλακες, τους οποίους μπορούσαν να αξιοποιήσουν οι Τούρκοι εισβολείς. Από την Πάφο μέχρι τη Λεμεσό και από τη Λάρνακα μέχρι την Αμμόχωστο, οι Ε/Κ επιτέθηκαν στους τ/κ θύλακες, προκειμένου να αποτρέψουν τη σύνδεση των θυλάκων με τον τουρκικό στρατό. Μία τέτοια εστία σύγκρουσης ήταν τα γειτονικά χωριά του τ/κ θύλακα της Κοφίνου, με πιο εμβληματική την ούτω καλούμενη «μάχη της Αλαμινού». Στο μεικτό χωριό της επαρχίας Λάρνακας, η επίθεση του 395 Τάγματος Πεζικού στις 20/7/1974 διήρκεσε μισή ώρα και είχε κόστος σε απώλειες ζωών, 5 Ελληνοκύπριους και 13 Τουρκοκύπριους, ανάμεσά τους και ο πατέρας του Τ/Κ πολιτικού και ακαδημαϊκού Κουντρέτ Όζερσαϊ. Καθώς οι Ε/Κ ήταν αυτοί που επιτέθηκαν στην Αλαμινό, τα Ηνωμένα Έθνη επικεντρώθηκαν στις συνθήκες θανάτωσης των 13 Τ/Κ. Η αρχική εκδοχή που έδωσε η ε/κ πλευρά στα Ηνωμένα Έθνη πριν τη δεύτερη εισβολή για τους θανάτους των 13 Τ/Κ της Αλαμινού ανατράπηκε στην αστυνομική έρευνα που διεξήγαγε το Τμήμα Ανιχνεύσεως Εγκλημάτων Αρχηγείου το 2012, έξι χρόνια μετά την ταυτοποίηση των οστών των 13 Τ/Κ Αλαμινιωτών.

 

Διαβάστε επίσης:

Πόνος ’74: «Τα θύματα δεν είναι μόνο στις κασιούες»

45 χρόνια τουρκική κατοχή και πόνος για την Κύπρο

Διάψευση της ε/κ εκδοχής
Σύμφωνα με ανταπόκριση των New York Times από την Κύπρο στις 28 Ιουλίου 1974, «η ελληνική εκδοχή» για τους πεσόντες Τ/Κ της Αλαμινού είναι ότι «οι άντρες πυροβολήθηκαν όταν αρνήθηκαν να παραδοθούν στην ε/κ δύναμη που κατέλαβε το τουρκικό ήμισυ του χωριού με την έναρξη του πολέμου». Αντίθετα, η τ/κ εκδοχή ήταν ότι τους 13 «τους έστησαν μπροστά σε έναν μαντρότοιχο και τους πυροβόλησαν εν ψυχρώ». Τελικά, η έρευνα της Κυπριακής Αστυνομίας που ξεκίνησε κατόπιν οδηγιών του προηγούμενου γενικού εισαγγελέα το 2012, επιβεβαίωσε την τ/κ εκδοχή για τουλάχιστον οκτώ από τους 13 Τ/Κ Αλαμινιώτες που έχασαν τη ζωή τους στη «μάχη της Αλαμινού» στις 20/7/1974, ανάμεσά τους ο πατέρας αλλά και θείοι του σημερινού «υπουργού εξωτερικών» και «αναπληρωτή πρωθυπουργού» των Τ/Κ, Κουντρέτ Όζερσαϊ.

Σύμφωνα με τα ευρήματα των ανακριτών του ΤΑΕ Αρχηγείου το 2013, κατόπιν λήψης καταθέσεων από Ε/Κ στρατιώτες που συμμετείχαν στη «μάχη της Αλαμινού», άντρες του λόχου που επιτέθηκε στην τ/κ γειτονιά του χωριού, «κατέλαβαν το φυλάκιο που ήταν επανδρωμένο από Τ/Κ και αφού τους συνέλαβαν στη συνέχεια τους εκτέλεσαν». Η αστυνομική διαπίστωση περί εγκλήματος πολέμου (αφού αιχμάλωτοι πυροβολήθηκαν εν ψυχρώ) διανθίζεται με αναφορές στους υπεύθυνους για τις δολοφονίες. Σε πόρισμα των ανακριτών του ΤΑΕ Αρχηγείου το 2013 υποβάλλεται ότι Ε/Κ Αλαμινιώτες συμμετείχαν στις εχθροπραξίες της 20ής Ιουλίου 1974, καθώς γίνεται ειδική αναφορά στη συμμετοχή τους στον λόχο του 395 ΤΠ που επιτέθηκε στην Αλαμινό. Τρεις άντρες Ε/Κ, σύμφωνα με την Αστυνομία, είχαν εμπλακεί στο έγκλημα πολέμου κατά των οκτώ Τ/Κ που διαπράχθηκε στην Αλαμινό. Για τους άλλους πέντε Τ/Κ που σκοτώθηκαν την ίδια μέρα στο μεικτό χωριό της επαρχίας Λάρνακας, η Αστυνομία δεν προσδιόρισε τις συνθήκες θανάτωσής τους. Πάντως και οι 13 Τ/Κ θάφτηκαν στο ίδιο σημείο, περίπου 100 μέτρα μπροστά από τον μεσαιωνικό πύργο της Αλαμινού, όπου ήταν και η γραμμή άμυνας των Τ/Κ Αλαμινιωτών.

Σύμφωνα με το ΤΑΕ Αρχηγείου τα γεγονότα γύρω από το συγκεκριμένο έγκλημα πολέμου εξελίχθηκαν ως εξής: «Με το τέλος της μάχης, Τ/Κ που ήταν στα φυλάκια, αλλά και τα γυναικόπαιδα παραδόθηκαν. Ακολούθως δόθηκαν οδηγίες από τον τότε διοικητή του τάγματος και τέσσερις Ε/Κ αναχώρησαν με ιδιωτικό όχημα (ένα FIAT 850) για να ειδοποιήσουν» το υπόλοιπο τάγμα να έρθει στην Αλαμινό. «Καθ’ οδόν» το ε/κ FIAT δέχτηκε «ριπή πυροβολισμών από το κεντρικό τ/κ φυλάκιο, που ήταν επανδρωμένο από Τ/Κ». Από τις ριπές δύο Ε/Κ στρατιώτες από τους επιβαίνοντες στο όχημα σκοτώθηκαν, ενώ τραυματίστηκε ο οδηγός του FIAT που ήταν Ε/Κ Αλαμινιώτης. Ο θάνατος των δύο Ε/Κ και ο τραυματισμός του Ε/Κ Αλαμινιώτη θόλωσαν τα πνεύματα ανάμεσα στους επιτιθέμενους Ε/Κ, οδηγώντας στην εν ψυχρώ εκτέλεση όχι μόνο όσων ευθύνονταν για τη ριπή, αλλά και άλλων Τ/Κ που είχαν συλληφθεί προηγουμένως κατά την εισβολή στον τουρκομαχαλά της Αλαμινού.

Ο “Π” επικοινώνησε με τον Κουντρέτ Οζερσάι ζητώντας του τη δική του αποτίμηση για ό,τι συνέβη στο χωριό του στις 20/07/1974, χωρίς ο Τ/Κ πολιτικός να ανταποκριθεί στο αίτημα της εφημερίδας.

 

Το σπίτι της οικογένειας του Κουντρέτ Όζερσαϊ στην τουρκική γειτονιά της Αλαμινού. 

 

Συγχωριανοί κάτω από το πεζοδρόμιο – Μετά τη λευκή σημαία, οι Τ/Κ συνέχισαν να πυροβολούν ατάκτως τους Ε/Κ στρατιώτες

Στα χρόνια που ακολούθησαν το έγκλημα της Αλαμινού και την έξοδο των Τ/Κ από το χωριό τους, η βούληση των Ε/Κ Αλαμινιωτών να θάψουν τη μνήμη του εγκλήματος καταγράφεται στη δημιουργία του δρόμου Μαζωτού-Αλαμινού από την επαρχιακή διοίκηση Λάρνακας, πολύ πριν την εκταφή από τη Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοούμενους, το 2003. Όταν ξεκίνησαν οι σχεδιασμοί για τον δρόμο Αλαμινού-Μαζωτού, ουδείς ντόπιος βρέθηκε να υπομνήσει το σημείο πρόχειρης ταφής των Τ/Κ, με αποτέλεσμα ο δρόμος να περάσει δίπλα ακριβώς από τους νεκρούς και το πεζοδρόμιο από πάνω τους. Μάλιστα, όπως πληροφορείται ο «Πολίτης», όταν προσήλθε το πρώτο κλιμάκιο της ΔΕΑ στην Αλαμινό προς αναζήτηση του τόπου ταφής των 13 Τ/Κ, η πληροφορία για τον ακριβή τόπο ταφής δόθηκε από εκτοπισθέντες κατοίκους της Αλαμινού, οι οποίοι θυμούνταν ότι φτάνοντας τον Σεπτέμβρη του ‘74 στο χωριό είχαν δει να εξέχουν «ποδίνες» στο χωράφι απέναντι από τον μεσαιωνικό πύργο. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι Ε/Κ Αλαμινιώτες δεν συνεργάστηκαν αρχικά με τη ΔΕΑ.

Ο χώρος όπου είχαν ταφεί οι 13 Τ/Κ της Αλαμινού στις 20 Ιουλίου 1974, απέναντι από τον γνωστό μεσαιωνικό πύργο της κοινότητας (Κούλας της Αλαμινού). 

 

Θωρκούνταν μεταξύ τους…
Το 2007, έτος κατά το οποίο τελέστηκε η κηδεία των 13 Τ/Κ Αλαμινιωτών στον τ/κ τομέα της Λευκωσίας (τέσσερα χρόνια μετά την εύρεση των οστών τους λόγω άρνησης των συγγενών τους να προσέλθουν στη ΔΕΑ και να δώσουν δείγματα DNA), ο δημοσιογράφος Ανδρέας Παράσχος δημοσίευσε στον «Πολίτη» ανήμερα της επετείου του πραξικοπήματος, τις μαρτυρίες πέντε στρατιωτών που είχαν συμμετάσχει στη «μάχη της Αλαμινού». Δύο εξ αυτών (σύμφωνα με το δημοσίευμα του «Π», ημερ. 15/7/2007) ονόματι Νίκος και Κόκος αποκαλύπτουν τότε τον δράστη των εν ψυχρώ πυροβολισμών των Τ/Κ, αναφερόμενοι στο παρατσούκλι του ως «Ψιας-Ψιας». Το ίδιο όνομα επαναλαμβάνεται σε μαρτυρίες που εξασφάλισε φέτος ο «Π» από κατοίκους της περιοχής. Καταζητούμενος ως μέλος της ΕΟΚΑ Β’ τα χρόνια μέχρι και το 1974, ο «Ψιας-Ψιας» από τον γειτονικό Μαζωτό, φέρεται, σύμφωνα με πληροφορία του «Π», να είχε το κρησφύγετό του σε κατοικία στην Αλαμινό. Στις μαρτυρίες που εξασφάλισε ο Ανδρέας Παράσχος υποβάλλεται ότι ο ίδιος ο «Ψιας-Ψιας» δεν συμμετείχε στη σύλληψη των Τ/Κ, αλλά ανέλαβε τον έλεγχο της τύχης τους αφότου τους κατέβασαν από το φυλάκιο, από όπου επιχειρούσαν.

Σύμφωνα με μαρτυρία Ε/Κ Αλαμινιώτη στο σπίτι του οποίου φέρεται να είχε το κρησφύγετό του την περίοδο 1971-73, ο φερόμενος ως δράστης του εγκλήματος, «οι Τούρκοι εγαζώσαν το FIAT». Όταν οι Ε/Κ πήγαν κοντά να δουν στο αυτοκίνητο, «εγυρίσαν πάνω τζι είδαν τους Τούρκους να θωρκούνται μεταξύ τους. Ούτε τζιείνοι εν εξέραν ποιος το έκαμε. Μετά επήαν οι δικοί μας, εκατεβάσαν τους κάτω τζι αρκέψαν να τους ρωτούν: ‘ρε ποιος το έκαμε;’ μπαμ, ο επόμενος, ‘ρε ποιος το έκαμε;’ μπαμ, ο επόμενος». Το κενό στην αφήγηση από την ανταλλαγή των βλεμμάτων μέχρι τη σύλληψη των Τ/Κ στον μεσαιωνικό πύργο της Αλαμινού, καλύπτεται από τις μαρτυρίες που εξασφαλίζει το 2007 ο Ανδρέας Παράσχος, σύμφωνα με τις οποίες, το τ/κ φυλάκιο έμεινε χωρίς πυρομαχικά.

Οι ανακριτές του ΤΑΕ Αρχηγείου δεν έχουν επιβεβαιώσει τον αριθμό των Τ/Κ που βρίσκονταν στον πύργο της Αλαμινού και σκότωσαν τους δύο Ε/Κ. Επιβεβαιώνουν ωστόσο ότι αμέσως μετά την κατάληψη του τ/κ φυλακίου από τους Ε/Κ, οι συλληφθέντες Τ/Κ ήταν οκτώ, τονίζοντας την άγνοιά τους για το πώς σκοτώθηκαν οι άλλοι 5 Τ/Κ Αλαμινιώτες.

Η εκδοχή που δίνεται σήμερα από τους Ε/Κ Αλαμινιώτες για τα γεγονότα της 20ής Ιουλίου 1974 στο χωριό τους, είναι ότι οι Τ/Κ μετά την επίθεση που δέχθηκαν σήκωσαν λευκή σημαία και παραδόθηκαν. Όχι όμως όλοι. Οδηγήθηκαν τα γυναικόπαιδα στο ε/κ σχολείο της Αλαμινού, ενώ άγνωστος αριθμός Τ/Κ ανδρών Αλαμινιωτών παρέμειναν στα σπίτια τους, δρώντας ως ελεύθεροι σκοπευτές κατά Ε/Κ. Σύμφωνα με Ε/Κ Αλαμινιώτη, δύο από τους πέντε νεκρούς της ε/κ κοινότητας στην Αλαμινό εκείνη τη μέρα, σκοτώθηκαν από τέτοια άτακτα πυρά συγκεκριμένου Τ/Κ Αλαμινιώτη, ο οποίος ζει μέχρι σήμερα στην Κυθρέα. Άλλοι δύο Ε/Κ νεκροί ήταν στο FIAT 850, ενώ ο πέμπτος φέρεται να έπεσε από πυρά κατά την επίθεση στο χωριό.