Φόρμα αναζήτησης

«Παπαλάζαρος, η τιμή των αδικαίωτων» του Κώστα Κωνσταντίνου

«Ο Παπαλάζαρος, πατέρας δύο ηρώων προάσπισης της Δημοκρατίας, υπήρξε εμβληματική μορφή στη σύγχρονη ιστορία μας. Ένας άνθρωπος που στο πρόσωπο του εκφραζόταν το δράμα της πατρίδας μας. Το κουράγιο, και η πίστη του στους ανθρώπους και στο δίκαιο δεν έλειψε ποτέ. Αιωνία η μνήμη του»

Αυτά ήταν τα λόγια που επέλεξε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης στο άκουσμα του θανάτου του Παπαλάζαρου, χθες, σε ηλικία 92 ετών.

Έτσι έχουν όμως τα πράγματα;

Ποιο δίκαιο;

Διότι, στο πρόσωπο του Παπαλάζαρου δεν εκφραζόταν το δράμα της πατρίδας γενικά και αόριστα. Εκφραζόταν το δράμα των ανθρώπων που είδαν τους δικούς τους να χάνονται, μπορούσαν, αλλά δεν δικαιώθηκαν ποτέ. Το κουράγιο του, η πίστη του στους ανθρώπους και στο Θεό τον οποίο η ζωή του τίμησε όσο λίγοι αλλά και στο δίκαιο, είναι αλήθεια πως δεν έλειψε. Στο τελευταίο όμως αδίκως επένδυσε ο Παπαλάζαρος. Δυστυχώς.

Και είναι γεγονός πως υπάρχουν πολλοί αδικαίωτοι σ’ αυτό που ο Πρόεδρος αποκάλεσε «το δράμα της Κύπρου». Ο Παπαλάζαρος όμως, είναι η πιο εμβληματική μορφή ανάμεσά τους γιατί η δικαίωσή του δεν χρειαζόταν να έρθει από τα χέρια των δραστών, ούτε της χώρας που εισέβαλε στην Κύπρο, το 1974. Η δική του δικαίωση ήταν ζήτημα και ευθύνη δική μας. Της δικής μας κοινωνίας, της δικής μας χώρας, των δικών της οργάνων, της δικής μας Πολιτείας. Αυτό ήταν που τον πονούσε περισσότερο από όλα. Και θα τον πονούσε και σήμερα ακόμα εάν άκουγε και πάλι αυτές τις κλασικές γενικεύσεις από τον Πρώτο Πολίτη της χώρας.

Με το πιστόλι στο στόμα του παιδιού…

Δεν είναι, λοιπόν, απλώς «το δράμα της Κύπρου» η εν ψυχρώ δολοφονία του 17χρονου τότε Κυριάκου Παπαλαζάρου από την ΕΟΚΑ Β’, την 1η Ιουλίου 1973, μέσα στη Μητρόπολη του διαβόητου Πάφου Γεννάδιου, μετά την καθαίρεση του τελευταίου με τους άλλους δύο μητροπολίτες οι οποίοι προσπαθούσαν να ανατρέψουν τον Μακάριο. Και δεν είναι απλό «δράμα» το να γνωρίζουν οι πάντες πως ο δράστης, γνωστός και αυτός, φρουρός στη Μητρόπολη ο οποίος έβαλε το πιστόλι στο στόμα του παιδιού -οικότροφου τότε εκεί- και το εκτέλεσε όχι μόνο δεν τιμωρήθηκε αλλά συνέχισε να υπηρετεί και μετά το έγκλημα.

Ο δε φάκελος της υπόθεσης δεν χάθηκε λόγω δράματος. Έκλεισε στη λογική της αποσιώπησης όπως όλα τα παρόμοια εγκλήματα εκείνης της περιόδου. Με το Βαθύ Κράτος να προστατεύει τους δολοφόνους και την Πολιτεία να αδιαφορεί.

Αφηγήθηκε κάποτε ο Παπαλάζαρος: «Είπε μου ο Τορναρίτης που ήταν τότε γενικός εισαγγελέας ότι δεν μπορούσε να κάμει τίποτε για τη δολοφονία του Κυριάκου μου γιατί τον φάκελο της υπόθεσης εκάψαν τον στην Πάφο. Αλλά είπε μου αν ήθελα να αγκαλέσω τη Μητρόπολη της Πάφου, είπε μου ήταν να πιάσω πολλές χιλιάδες λίρες. Μα εγώ είπα του: Εν θέλω με τες λίρες τους με τίποτε άλλο, εγώ θέλω δικαιοσύνη!». Και δεν θα την έβλεπε ποτέ.

Η θυσία του Σωτήρη

Ένα χρόνο μετά τη δολοφονία του Κυριάκου ο πρωτότοκος γιός του Παπαλάζαρου και της πρεσβυτέρας Αγαθονίκης, Σωτήρης, θα επέστρεφε για λίγο στα Χολέτρια από τις σπουδές του στην Ιατρική στο Ροστόφ της ΕΣΣΔ, προκειμένου να είναι και με τους γονείς του οι οποίοι ακόμη προσπαθούσαν να συνέλθουν από τη δολοφονία του Κυριάκου. Ήταν το καλοκαίρι του 1974. Με την διενέργεια του Πραξικοπήματος, ο Παπαλάζαρος ο οποίος είχε ήδη στοχοποιηθεί από την ΕΟΚΑ Β’ εντάχθηκε μαζί με τον Σωτήρη στις ομάδες προάσπισης της δημοκρατίας. Ήταν η δεύτερη φορά που ο Παπαλάζαρος έπαιρνε τα όπλα ενάντια στο φασισμό. Η πρώτη ήταν στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, λαϊκός τότε, ως εθελοντής. Όταν ξέσπασε η Εισβολή ο Σωτήρης κατετάγη αμέσως για να υπερασπίσει την πατρίδα του και έπεσε μαχόμενος.

Την αλήθεια στους νέους

«Ποτέ δεν δίδαξα στα παιδιά μου το μίσος γιατί οι Τούρκοι μας πήραν τον Σωτήρη μας. Οι δικοί μας, οι αδελφοί μας, το ίδιο εγκληματικά δεν πήραν και τον Κυριάκο μας; Αυτή την αλήθεια πρέπει να λέμε στους νέους. Για να μην τους μπολιάζουμε με μίσος και σωβινισμό», θα έλεγε χρόνια μετά ο Παπαλάζαρος, ο άνθρωπος – σύμβολο και των αγώνων της Αριστεράς, ο οποίος κουβαλώντας τον πόνο αλλά και την περηφάνεια των δυο ηρώων που έδωσε για τη δημοκρατία και την ελευθερία, θα συνέχιζε καρτερικά τον αγώνα για να μεγαλώσει τα υπόλοιπα επτά παιδιά του και να τα δει τελικά να διαπρέπουν όλα στο δρόμο που επέλεξαν.

Αληθινός. Αριστερός και παπάς…

Πολλοί δυσκολεύονταν να καταλάβουν πως ένας δεδηλωμένος αριστερός μπορούσε να είναι παπάς ή ένας παπάς μπορούσε να είναι δεδηλωμένος αριστερός. Αυτό το τελευταίο ήταν και που τον έκανε κόκκινο πανί για την ακροδεξιά και για πολλούς άλλους.

Όμως ο Παπαλάζαρος ήταν ένας πραγματικός αριστερός, όσο ήταν και ένας πραγματικός χριστιανός και παπάς. Με την πιο απλή και καθαρή έννοια των όρων. Ένας άνθρωπος του μόχθου, των χωραφιών, της σκληρής ζωής και της φτώχιας της υπαίθρου που ποτέ δεν άλλαξε τη ζωή του, ακόμα κι όταν μπορούσε να το κάνει. Ένας αγνός χριστιανός και ένας παπάς από εκείνους τους αρκετούς αν και όχι πολλούς πια που πάσκιζε κάθε λεπτό της ζωής του να τιμήσει το Θεό στον οποίο πίστευε. Ένα πρότυπο ταπεινότητας.

Αυτές του οι αρετές ήταν που δεν τον άφησαν ποτέ να ζητήσει ούτε ανταλλάγματα για τη θυσία του Σωτήρη του, ούτε και εκδίκηση για το φόνο του Κυριάκου του. Για τον πρώτο δεν ζητούσε κάτι. Για το δεύτερο ζητούσε δικαίωση. Το ίδιο και η πρεσβυτέρα Αγαθονίκη η οποία πέθανε το 2018.

Πέντε μέρες μετά από το 47ο μνημόσυνο του παιδιού του, ο Παπαλάζαρος έσβησε. Τίμιος, περήφανος, σύμβολο για όλους τους Κυπρίους που πιστεύουν στην δημοκρατία και την ελευθερία, με Θεό και χωρίς, ανεξαρτήτως πολιτικών απόψεων. Έσβησε αδικαίωτος.

Και αυτό, Πρόεδρε, δεν είναι δράμα. Είναι ντροπή. Και μόνο.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.