Φόρμα αναζήτησης

Οι Τ/Κ ψηφίζουν για τη σχέση τους με την Τουρκία



Της Κατερίνας Ηλιάδη

kateliadi@politis-new.com

Για πρώτη φορά τα προεκλογικά προγράμματα των υποψηφίων στα κατεχόμενα έχουν ξεχωριστό κεφάλαιο για τις σχέσεις των Τ/Κ με την Τουρκία. Το διακύβευμα των τ/κ «εκλογών» αφορά κυρίως το μέλλον της τ/κ κοινότητας, η οποία βλέπει την αυτοτέλειά της να χάνεται, την ταυτότητά της να αλλοιώνεται. Στο ερώτημα που καλούνται σήμερα να απαντήσουν οι Τ/Κ είναι κατά πόσον θέλουν μια διακριτή σχέση με την Τουρκία που να εδράζεται στις αρχές της ισοτιμίας, της αξιοπρέπειας και της πολιτικής αυτονομίας, ή μια σχέση εξάρτησης και υποτακτική, με αντάλλαγμα την ασφάλεια σε υπαρκτούς και ανύπαρκτους (ή κατασκευασμένους) φόβους και κινδύνους. Άλλα θέματα που κυριαρχούν στην προεκλογική περίοδο που διανύουν σήμερα τα κατεχόμενα είναι η διαχείριση του νέου κορωνοϊού και η μεγάλη οικονομική κρίση που προκάλεσε η πανδημία (δεν υπάρχει τουρισμός, πτώση της τουρκικής λίρας). Το κόστος από αυτήν την επιδεινούμενη κατάσταση το χρεώνεται η «κυβέρνηση» των κατεχομένων, της οποίας προΐσταται ο Ερσίν Τατάρ.

Παρέμβαση Άγκυρας

Πάντως, δεν κρύβονται πλέον η δυναμική και η απευθείας παρέμβαση της Τουρκίας στις εκλογές των Τ/Κ, οι οποίοι θα αναδείξουν τον νέο ηγέτη τους στις 11 Οκτωβρίου (τελικό αποτέλεσμα τη δεύτερη Κυριακή των εκλογών στις 18 Οκτωβρίου). Σύμφωνα με τ/κ πηγή που μίλησε στον «Πολίτη» υπό το καθεστώς της ανωνυμίας, «η Τουρκία έχει κινητοποιηθεί πολύ έντονα τις τελευταίες ημέρες υπέρ του υποψηφίου του Κόμματος Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ) Ερσίν Τατάρ». Ο Τούρκος πρέσβης στα κατεχόμενα, συνέχισε η ίδια πηγή, «κάλεσε στο γραφείο του διαφωνούντα στελέχη του Κόμματος Εθνικής Ενότητας -την τ/κ ελίτ, επιχειρηματίες κ.ά. που έχουν στενές επαγγελματικές / οικονομικές σχέσεις με τις δομές εξουσίας του ψευδοκράτους- και τους εκβίασε ουσιαστικά, τους έκανε έντονες υποδείξεις ότι πρέπει να στηρίξουν τον νυν ‘πρωθυπουργό’ Ερσίν Τατάρ».

 

Τατάρ ο εκλεκτός

Ο Ερσίν Τατάρ -θιασώτης των δύο κρατών στην Κύπρο- δεν ακούει πλέον τους πολιτικούς του αντιπάλους να του λένε ότι αυτά που προτείνει δεν τα στηρίζει ούτε η Τουρκία. Η πρόσφατη ξεκάθαρη δήλωση Τσαβούσογλου περί λύσης δύο κρατών ή συνομοσπονδίας έχει εκληφθεί στα κατεχόμενα ως πολιτική κάλυψη και νομιμοποίηση του αφηγήματος Τατάρ, αναφορικά με τη διευθέτηση του κυπριακού προβλήματος. Ο Ερσίν Τατάρ θεωρείται ο αναντίλεκτα εκλεκτός της Τουρκίας για υλοποίηση του οράματος Ερντογάν στην Ανατολική Μεσόγειο. Και πλασάρει τον εαυτό του ως τον πολιτικό σύνδεσμο μεταξύ κατεχομένων και Τουρκίας, ο οποίος μπορεί να διασφαλίσει στους Τ/Κ μια λειτουργική σχέση με την Άγκυρα, σε αντίθεση με τη δυσλειτουργική επικοινωνία του Μουσταφά Ακιντζί με τον Ταγίπ Ερντογάν. Οι Τ/Κ γνωρίζουν καλά ότι όσο κι αν η Τουρκία συνιστά μια -κυρίως πολιτισμική- απειλή, παράλληλα είναι ο βασικός χρηματοδότης τους.

 

Κύπρος και Κυπριακό

Σύμφωνα με τον δρα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών Σώτο Κτωρή, η Τουρκία βλέπει την Κύπρο ως ένα προκεχωρημένο οχυρό, το οποίο είναι κρίσιμης σημασίας για την ασφάλεια της ίδιας της χώρας. «Η Τουρκία θεωρεί ότι σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει η Κύπρος να περιέλθει σε χέρια εχθρικών δυνάμεων εχθρικών. Δηλαδή, αυτό το νησί δεν θα πρέπει να καταστεί κομμάτι της Ελλάδας για να μην είναι περικυκλωμένη από τους Έλληνες», εξήγησε. Από την άλλη, οι υπαρξιακές ανησυχίες των Τ/Κ, πώς διασφαλίζεται η επιβίωση της τ/κ κοινότητας σε αυτόν τον τόπο, δηλαδή το πώς δεν θα απορροφηθούν πολιτισμικά / δημογραφικά / οικονομικά και θα εξαφανιστούν, φαίνεται να έχει να κάνει σήμερα περισσότερο με τη δεσπόζουσα παρουσία της Τουρκίας στα κατεχόμενα παρά με το στάτους κβο και τους Ε/Κ. «Το Κυπριακό δεν παίζει ψηλά στις προεκλογικές συζητήσεις, διότι δεν υπάρχει σε εξέλιξη διαδικασία. Εάν υπήρχε θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα. Έχει προεξοφληθεί μέσα στην τ/κ κοινότητα ότι το Κυπριακό περίπου έχει ολοκληρώσει τη διαδρομή του και για τούτο ευθύνεται πρωτίστως η ε/κ κοινότητα – αυτή είναι η κυρίαρχη αντίληψη σε όλους τους χώρους, και στον χώρο της τ/κ Αριστεράς. Βασικά, ότι οι Ε/Κ δεν ήταν, δεν είναι και δεν πρόκειται ποτέ να είναι διατεθειμένοι να μοιραστούν την εξουσία με τους Τ/Κ. Αυτό το πράγμα είναι πάρα πολύ σημαντικό στη συλλογιστική τους, είναι τούτο το στοιχείο που βασικά ενεργοποιεί άλλες δυναμικές εντός της τ/κ κοινότητας, διαφοροποιεί τις στάσεις πολιτικών δυνάμεων, όπως των Σερντάρ Ντενκτάς και Κουντρέτ Όζερσαϊ», σημειώνει ο κ. Κτωρής.

«Έχει προεξοφληθεί μέσα στην τ/κ κοινότητα ότι το Κυπριακό περίπου έχει ολοκληρώσει τη διαδρομή του και για τούτο ευθύνεται πρωτίστως η ε/κ κοινότητα»

Σερντάρ και Όζερσαϊ

Σε αυτήν λοιπόν τη συγκυρία, μεγάλο ενδιαφέρον έχει η στάση του Σερντάρ Ντενκτάς, γιου του ιστορικού ηγέτη των Τ/Κ και ιδρυτή του ψευδοκράτους Ραούφ Ντενκτάς. «Ο Σερντάρ Ντενκτάς είναι υποστηρικτής ενός ιδιότυπου τ/κ εθνικισμού, που θέλει την Τουρκία του Ταγίπ Ερντογάν να μην έχει καμία σχέση με την τ/κ κοινότητα. Για τον Σερντάρ, η σημερινή συντηρητική Τουρκία είναι κάτι πολύ διαφορετικό και μακρινό από την κοσμική, κεμαλική, τ/κ κοινότητα – αυτή η Τουρκία είναι ξένη για τους Τ/Κ», ανέφερε ο κ. Κτωρής μιλώντας στον «Πολίτη», υπενθυμίζοντας παράλληλα την πολιτική αποκαθήλωση του Ραούφ Ντενκτάς από τον Ταγίπ Ερντογάν: «Ο Σερντάρ έχει, σήμερα, την τέλεια ευκαιρία να σερβίρει την εκδίκησή του σε κρύο πιάτο. Και αυτό κάνει». Οι θέσεις των Σερντάρ – Ακιντζί στο Κυπριακό, συνέχισε ο κ. Κτωρής, είναι οι ίδιες. «Τ/κ αυτοτέλεια, τ/κ εθνικισμός, με μόνη διαφορά ότι ο Μουσταφά Ακιντζί λέει ότι αυτή η αυτοτέλεια διασφαλίζεται μέσα από μια ομοσπονδιακή λύση, ενώ ο Σερντάρ Ντενκτάς υποστηρίζει ότι αυτή διασφαλίζεται μέσα από ένα ανεξάρτητο κράτος, μέσα από την ‘ΤΔΒΚ’. Γι’ αυτό και πολλοί ψηφοφόροι του Σερντάρ δεν αποκλείεται να ψηφίσουν Ακιντζί τη δεύτερη Κυριακή», συμπλήρωσε. Είπε, ακόμα, ότι μάλλον το ίδιο θα κάνει και η πλειοψηφία των ψηφοφόρων του Κουντρέτ Όζερσαϊ, οι οποίοι προέρχονται από έναν πολιτικό χώρο που εύκολα μπορούν να μετακινηθούν προς την υποψηφιότητα Ακιντζί. «Ο κ. Όζερσαϊ -ο οποίος δεν τοποθέτησε ποτέ τον εαυτό του στον χώρο της τ/κ Δεξιάς- πιστεύει κι αυτός στη διακριτή σχέση Τ/Κ – Τουρκίας, όπως και στην αυτονομία της τ/κ κοινότητας», σημείωσε ο κ. Κτωρής.

«Δεν απολαμβάνει μόνο η ‘ΤΔΒΚ’ την ασφάλεια της Τουρκίας, είναι υποχρεωμένη -με τον τρόπο που την αντιμετωπίζει ο Ερντογάν- να παρέχει και αυτή ασφάλεια στην Τουρκία»

 

Τελική αντιπαράθεση Ακιντζί – Ερντογάν

Ο δρ Νίκος Μούδουρος, λέκτορας στο Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου, εκτιμά ότι «αυτήν τη φορά δεν είναι καθόλου καλά τα πράγματα για τον νυν Τ/Κ ηγέτη». Έπειτα από πάρα πολλά χρόνια, επισημαίνει ο κ. Μούδουρος, η Τουρκία προσπαθεί, με μεγάλη ένταση, να μην επανεκλεγεί ο Μουσταφά Ακιντζί, για πολύ συγκεκριμένους λόγους, που έχουν να κάνουν με το Κυπριακό και γενικότερα με το γεωπολιτικό όραμα της Άγκυρας για την Ανατολική Μεσόγειο. «Διαμορφώνεται προεκλογικό σκηνικό μιας τελικής αντιπαράθεσης μεταξύ δύο προσώπων, των Ακιντζί και Ερντογάν», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μούδουρος μιλώντας στον Πολίτη 107.6, εξηγώντας ότι οι κύριοι Ακιντζί και Ερντογάν βρίσκονται σε ευθεία αντιπαράθεση αναφορικά με το τι πρέπει να γίνει με την Κύπρο -ως γεωγραφικός χώρος και πολιτική οντότητα- αλλά και με το τι πρέπει να γίνει με την Ανατολική Μεσόγειο.

 

Νέα σημασία για «ΤΔΒΚ»

Ο Ερντογάν, μετά και την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, το 2016, και τη συνεργασία με το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης, θεωρεί ότι περικυκλώνεται από εχθρικές δυνάμεις, από εχθρικούς δρώντες, οι οποίοι προσπαθούν να την απομονώσουν, να την αποκλείσουν, από κάποιες περιοχές κρίσιμων συμφερόντων, όπως είναι η Ανατολική Μεσόγειος, επισημαίνει ο Νίκος Μούδουρος. Οπόταν, σημειώνει, η ίδια η «ΤΔΒΚ» έχει αποκτήσει ξανά μια νέα σημασία. «Δεν απολαμβάνει μόνο η ‘ΤΔΒΚ’ την ασφάλεια της Τουρκίας, είναι υποχρεωμένη -με τον τρόπο που την αντιμετωπίζει ο Ερντογάν- να παρέχει και αυτή ασφάλεια στην Τουρκία. Και τούτο είναι ένα σημείο πολύ νέο και πολύ δυσάρεστο για την ίδια την τ/κ κοινότητα. Διότι, από τη στιγμή που ο Ερντογάν θέλει να προσπαθήσει για ένα βαθύτερο μετασχηματισμό των κατεχομένων, με τρόπο που να υποβοηθούνται οι πολιτικές υποδομές της Τουρκίας -ουσιαστικά και οι στρατιωτικές- χρειάζεται και πολιτικούς φορείς που να εκφράζουν αυτό το πράγμα. Ο Ακιντζί είναι μια πολιτική προσωπικότητα που βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά, συγκρούεται με αυτό το πολιτικό όραμα, θέτει το ζήτημα της ομοσπονδίας πολύ πιο ξεκάθαρα το τελευταίο χρονικό διάστημα», συμπλήρωσε.

Σημείο καμπής

Τέλος, ο Νίκος Μούδουρος υπογραμμίζει ότι η προεκλογική εκστρατεία του Μουσταφά Ακιντζί -ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα- κατάφερε να βγάλει προς τα έξω αυτό που παλιά όλοι έλεγαν σιωπηλά: ότι οι εκλογές για την ανάδειξη του ηγέτη των Τ/Κ αφορούν και το πώς οι Τ/Κ αντιμετωπίζουν τις σχέσεις τους με την Τουρκία, εάν δηλαδή θέλουν να είναι πιο αυτόνομοι και όχι να βασίζονται σε μια εξουσιαστική ιεραρχία, όπως συμβαίνει σήμερα. «Ο ίδιος ο Ακιντζί κατάφερε να αναδείξει αυτό το ζητούμενο ως κυρίαρχο θέμα πλέον, εξαναγκάζοντας και όλους τους άλλους υποψηφίους να τοποθετηθούν ειδικά σε αυτό το θέμα. Είμαστε σε εξαιρετικής σημασίας σημείο καμπής για το μέλλον και των σχέσεων της Τουρκίας με τους Τ/Κ», κατέληξε ο ακαδημαϊκός.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.