POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Ο Σερντάρ Ντενκτάς μιλά για το χθες, το αύριο αλλά και για το τι έγινε στη Στράκκα το 2004



Συνέντευξη στον Κώστα Κωνσταντίνου

Ο Σερντάρ Ντενκτάς ανήκει στην πιο πραγματιστική σχολή της τ/κ Δεξιάς και η άποψη που εκφράζει έχει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον σήμερα αφού, αν και δεν αποκλίνει ιδιαίτερα από τη γραμμή της τ/κ Δεξιάς στο Κυπριακό, συνεχίζει να προτάσσει την τ/κ ταυτότητα. Αυτήν την περίοδο δείχνει να συμμερίζεται, έστω και σε αισθητά χαμηλότερους τόνους, την ανησυχία της Αριστεράς και του Κέντρου των Τ/Κ για τη διαφαινόμενη επιβολή των επιθυμιών της Άγκυρας, της Άγκυρας του Ερντογάν, στην τ/κ κοινότητα. Τα όσα λέει, πάνω ή πίσω από τις γραμμές, έχουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η συνέντευξη δημοσιεύεται ταυτόχρονα στην εφημερίδα «Πολίτης» και στα «Τα Νέα» των Αθηνών.

Πριν από ένα δεκαπενθήμερο η ανακοίνωσή σας ότι θα λαμβάνατε μέρος στη -μαζική τελικά- πορεία στο Dereboyu προκάλεσε εντύπωση. Τελικά δεν πήγατε.

Υποστήριξα δημόσια αυτήν την ιδέα. Δεν μπόρεσα να πάω λόγω ασθένειας.

Στις εκλογές, ξαφνιάζοντας πολλούς, δεν στηρίξατε την υποψηφιότητα Τατάρ στον β’ γύρο. Γιατί;

Όπως θα θυμάστε, στον α’ γύρο ήμουν και εγώ υποψήφιος. Αυτό σημαίνει πως δεν ενέκρινα ούτε τον Τατάρ ούτε τον Ακιντζί. Τον Τατάρ τον ξέρω πολύ καλά από τότε που ήμασταν παιδιά. Η αντίρρησή μου δεν έχει να κάνει με τον ίδιο, αλλά με την ικανότητά του ως «προέδρου». Ελπίζω ο χρόνος να με διαψεύσει.

Ο γιος σας επίσης ήταν στις ειδήσεις πρόσφατα λόγω της διαφωνίας του με την απόφασή σας να μην στηρίξετε τον κ. Τατάρ. Είχε συμβεί και με εσάς και τον πατέρα σας. Είναι κάτι σαν οικογενειακή παράδοση;

Ο γιος μου είναι επιχειρηματίας και είναι σχεδόν 40 χρονών τώρα. Το να μεγαλώνεις σε σπίτι πολιτικών και να έχεις πολιτικές φιλοδοξίες είναι φυσιολογικό. Έχει κάθε δικαίωμα να βρει τον δικό του πολιτικό δρόμο και ως πατέρας το χρέος μου είναι να τον συμβουλεύω. Αλλά ώς εκεί. Αυτό έκανε και ο δικός μου πατέρας. Πιστεύω, όμως, ότι ο γιος μου θα γίνει πολύ καλύτερος πολιτικός από εμένα.

Τα τελευταία λόγια του πατέρα σας είχε γραφτεί ότι ήταν «αυτή είναι μια ανεξάρτητη δημοκρατία». Πιστεύετε ότι οι πιθανότητες αναγνώρισης είναι λιγότερες πλέον ή περισσότερες από πριν; Και πόσο πιθανό είναι ένα σενάριο de facto προσάρτησης στην Τουρκία;

Η πλειονότητα των Τ/Κ ευνοεί την αναγνώρισή μας. Αλλά την ίδια ώρα δεν τη θεωρεί δυνατή υπό τις περιστάσεις. Η προσάρτηση στην Τουρκία δεν είναι επιλογή ακόμα, αλλά ίσως γίνει αναγκαιότητα μακροπρόθεσμα. Και πιστεύω πως οι Ε/Κ πρέπει να σκεφτούν καλά τις συνέπειες αυτού του ενδεχόμενου.

Η αφομοίωση

Πολλοί Τ/Κ φοβούνται πως η τ/κ κοινότητα μπαίνει σε μια διαδικασία αφομοίωσης. Τι πιστεύετε; Πού θα είναι σε 20 ή 30 χρόνια από σήμερα;

Περάσαμε την περίοδο της αποικιοκρατίας, μετά την περίοδο της κατοχής της Δημοκρατίας από τους Ε/Κ και μετά μισό αιώνα εξάρτησης από την Τουρκία. Και σε όλο αυτό το διάστημα δεν αφομοιωθήκαμε. Μπορεί να υιοθετούμε νέες συμπεριφορές σε πολιτισμικό επίπεδο αλλά πιστεύω ότι, όχι, δεν θα αφήσουμε την ταυτότητά μας.

Το «μυστικό» δείπνο

Θυμάμαι μια δήλωσή σας πριν από πολλά χρόνια η οποία μου είχε κάνει εντύπωση. Είχατε πει πως η διαφορά ανάμεσα σε εσάς και τον πατέρα σας είναι πως εκείνος ήταν Τούρκος εθνικιστής ενώ εσείς Τουρκοκύπριος εθνικιστής. Μιλήστε μου, λοιπόν, για την ταυτότητά σας.

Όταν η Κύπρος πέρασε στον έλεγχο της Βρετανίας, οι Ε/Κ άρχισαν να διεκδικούν την Ένωση. Αυτό με τη σειρά του ξύπνησε τον τουρκικό εθνικισμό στους τότε μουσουλμάνους υπηκόους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο παππούς μου, δικαστής Ραΐφ, ο οποίος ήταν οπαδός του Ατατούρκ, μεγάλωσε τον πατέρα μου ως Τούρκο εθνικιστή. Οι Τ/Κ εκείνες τις μέρες δεν είχαν άλλον τρόπο να προστατέψουν την ταυτότητά τους. Δεν είχαν άλλη επιλογή από το να παραδοθούν στον τουρκικό εθνικισμό για προστασία από έναν επιθετικό ελληνικό εθνικισμό. Η δική μου γενιά, από την άλλη, αντιλαμβανόμενη την αξία της ελευθερίας και αισθανόμενη ότι μπορούμε να αυτοκυβερνηθούμε, κατάλαβε με την πάροδο του χρόνου ότι η ταυτότητά μας διαφέρει από εκείνη της Τουρκίας. Είμαστε Τούρκοι και είμαστε Κύπριοι. Αυτή η ταυτότητα είναι δική μας δύναμη. Αυτό δεν μας φέρνει σε σύγκρουση με κάποιον άλλον, αλλά για να επιβιώσουμε πρέπει να διατηρήσουμε αυτήν την ταυτότητα. Η γενιά του πατέρα μου πάλεψε για το «Ταξίμ» τη διαίρεση της Κύπρου ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία ώστε η Κύπρος να γίνει μια τουρκική επαρχία. Εγώ πιστεύω πως πρέπει να βρούμε τη θέση μας στον κόσμο με τη δική μας ταυτότητα.

Η θρησκεία

Η θρησκεία είναι επίσης ένα ζήτημα στην τ/κ κοινότητα σήμερα. Η κοσμικότητα (σ.σ. laïcité), ένα από τα πλέον ισχυρά χαρακτηριστικά των Τουρκοκυπρίων, βρίσκεται υπό πίεση;

Ξέρετε, την περίοδο της Αγγλοκρατίας βρισκόμασταν σε πολύ μεγαλύτερη πίεση θρησκευτικά απ’ ό,τι σήμερα και αυτός ήταν και ένας από τους λόγους που είδαμε τον τουρκικό εθνικισμό ως διέξοδο. Ο κοσμικός χαρακτήρας των Τ/Κ όμως δεν άλλαξε ούτε τότε και αυτό μας επιτρέπει να αντιμετωπίζουμε τους πιο θρησκευόμενους πολίτες μας (σ.σ. αναφέρεται στους εκ Τουρκίας) ως ίσους. Θα έλεγα όμως πως η θρησκευτική πίεση κάθε είδους είναι επικίνδυνη για το νησί. 

Τα Βαρώσια

Ποια είναι η άποψή σας για το πρόσφατο άνοιγμα των Βαρωσίων;

Το άνοιγμα ήταν κάτι που επεδίωξα από το δημοψήφισμα του 2004. Με τα κατάλληλα βήματα και με όραμα η περιοχή αυτή μπορεί να γίνει ζώνη ελεύθερου εμπορίου και για τους δύο λαούς (σ.σ. εννοεί Ε/Κ και Τ/Κ). Μπορεί να καταστεί επικερδής τόσο οικονομικά όσο και στη λογική της αλληλοκατανόησης μέχρι να βρούμε λύση. Αυτό ήταν το όραμά μου αλλά δεν νομίζω ότι ο Τατάρ το συμμερίζεται.

Η λύση

Είναι μία από τις πιο παράξενες στιγμές για να μιλήσει κανείς για τη λύση του Κυπριακού υπό τις σημερινές περιστάσεις αλλά, πείτε μου, θεωρείτε ότι υπάρχει το όποιο περιθώριο;

Στην Ιστορία μας ως Ε/Κ και Τ/Κ ποτέ δεν είχαμε έναν κοινό στόχο για το μέλλον αυτού του νησιού. Ποτέ δεν ήμασταν πραγματικά ενωμένοι. Συζητάμε τη λύση από το 1968 και δεν καταφέρνουμε να τη βρούμε. Αντί λοιπόν να σπαταλούμε ο ένας τον χρόνο του άλλου, ας αρχίσουμε να μιλάμε αλλά και να ακούμε τι λέει ο άλλος. Εάν μπορούμε να καθορίσουμε ένα κοινό βιώσιμο μέλλον χωρίς πιέσεις, ας αρχίσουμε από εκεί τη διαπραγμάτευση. Δεν πρέπει να περιορίσουμε από τώρα τις δυνατότητες των επόμενων γενιών για ένα καλύτερο μέλλον. Ποιοι είμαστε άλλωστε εμείς για να επιβάλουμε στις γενιές του μέλλοντος το πώς θα ζουν μέσα από περιορισμούς; 

Στην ε/κ πλευρά το δημοψήφισμα του 2004 αποτελεί ακόμα αντικείμενο συζήτησης. Και ένα θέμα είναι το περιβόητο -μυστικό- δείπνο στην οικία Παπαδόπουλου. Ποιοι παρέστησαν και τι συζητήσατε;

Συζητήσαμε την αναβολή των δημοψηφισμάτων για έναν χρόνο για να βελτιώσουμε το σχέδιο Ανάν. Ο Δημήτρης Χριστόφιας ήταν με τον Τάσσο Παπαδόπουλο (σ.σ. ο Δημήτρης Χριστόφιας υποστήριζε όσο ζούσε ότι δεν ήταν, παρά τις περί του αντιθέτου μαρτυρίες Ε/Κ) και μαζί μου ήταν ο Ομέρ Καλιοντζού (σ.σ. στέλεχος του CTP, της τ/κ Αριστεράς και μετέπειτα «πρωθυπουργός» των Τ/Κ). Ο Ταλάτ και το CTP δεν το αποδέχθηκαν.  

Ποια είναι η άποψή σας για τον κ. Αναστασιάδη και τον τρόπο που χειρίζεται το Κυπριακό;

Είχαμε καλή επικοινωνία όποτε συναντηθήκαμε. Χειρίζεται όμως το Κυπριακό στη βάση των προσδοκιών των Ε/Κ και αυτό δεν μπορεί να μας οδηγήσει σε μια βιώσιμη λύση.

Άντρος Κυπριανού: «Περιμένω μια απάντηση από τον κ. Κατσουρίδη» (Συνέντευξη – Μέρος Β’)

Ο Άντρος Κυπριανού στον «Π»: «Δεν είχα ποτέ επαφή με τον κ. Λίλλη, ούτε και θα το ήθελα»

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.