Φόρμα αναζήτησης

«Ο ελεγκτής προκάλεσε έμφραγμα στο Δημόσιο»-Συνέντευξη Κίκη Καζαμία

Έξω φρενών με τον γενικό ελεγκτή, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, είναι ο πρόεδρος του Γερμανικού Ογκολογικού Κέντρου (ΓΟΚ), Κίκης Καζαμίας. Σε συζήτηση στην Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής, την περασμένη Πέμπτη, έγιναν αναφορές από τον γενικό ελεγκτή, οι οποίες καταγράφονται και σε έκθεση γεγονότων που ετοίμασε η Ελεγκτική Υπηρεσία και αφορούν το Γερμανικό Ογκολογικό Κέντρο, και οι οποίες κάνουν λόγο για «προσπάθεια παρέμβασης» του κ. Καζαμία στις διαδικασίες, πριν από την υπογραφή της σύμβασης μεταξύ Γερμανικού Ογκολογικού και κράτους. Στη συνέντευξή του στον «Π», ο κ. Καζαμίας, εκτός από σφοδρές επικρίσεις στον γενικό ελεγκτή, θέτει και γενικότερο θεσμικό ζήτημα στον τρόπο με τον οποίο ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης ασκεί τα καθήκοντά του.

Πώς προέκυψε η κόντρα με τον γενικό ελεγκτή;

Κατά την προσωπική μου άποψη το θέμα δεν ενεγράφη προς συζήτηση τυχαία. Ο γενικός ελεγκτής δεν είναι η πρώτη φορά που ασχολήθηκε με το Γερμανικό Ογκολογικό Κέντρο. Από τον Σεπτέμβριο του 2017, στο τέλος της αποπεράτωσής του και έναν μήνα πριν από τη λειτουργία του, εξέφρασε άποψη ότι το Κέντρο «θα ενεργεί μονοπωλιακά και ότι το κράτος θα είναι υποχρεωμένο να προσφεύγει κοντά του με όποια τιμή αποφασίσει αυτός ο ιδιώτης να χρεώνει το κράτος». Αυτά δήλωνε με στόμφο σε επιτροπή της Βουλής, κατά την πάγια τακτική του να κάνει δηλώσεις πολιτικής, ως γνώστης των πάντων και ακολούθως, με τον έλεγχο που διενεργεί, να προσπαθεί να επαληθεύει τις πολιτικές τοποθετήσεις του. Αυτή του την αρνητική τοποθέτηση προς το ΓΟΚ προσπάθησε με κομψό τρόπο να την παρουσιάσει και στην έκθεσή του, παρουσιάζοντας το κέντρο με υπέρμετρες απαιτήσεις. Ουδέν όμως αναληθέστερον. Το ΓΟΚ πρόσφερε προς το κράτος τις υπηρεσίες του σε τιμές χαμηλότερες απ’ ό,τι τις πλήρωνε πριν τη σύμβαση, απαλλάσσοντας ταυτόχρονα τους ασθενείς από περιττά έξοδα και ταλαιπωρίες. Η αυστηρή μου επίκριση έγινε λόγω του γελοίου ισχυρισμού του γενικού ελεγκτή ότι ενδεχομένως να υπέπεσα σε αδίκημα, προσπαθώντας να επηρεάσω την κρίση ή την απόφαση μέλους της διαπραγματευτικής ομάδας του υπουργείου. Σας λέω με αποφασιστικότητα ότι όποιος ενεργεί εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος είναι εχθρός μου. Όμως, όποιος χρησιμοποιεί τη δημοσιοϋπαλληλική του ιδιότητα για να ισχυριστεί ότι οι δικές του εκτιμήσεις είναι θέσφατο -τάχα υπερασπιζόμαστε το δημόσιο συμφέρον- για να πλήττει συμφέροντα οποιουδήποτε πολίτη, θα με βρίσκει μετωπικά απέναντί του. Ο δημόσιος υπάλληλος (civil servant) είναι υπηρέτης του πολίτη και όχι αφεντικό του.

 

«Όχι τυχαία»

Η Ελεγκτική Υπηρεσία απορρίπτει ότι ετοίμασε έκθεση 170 σελίδων, κυρίως για το ΓΟΚ. Είναι, όπως εξηγεί, μια ενημερωτική επιστολή 18 σελίδων και οι υπόλοιπες αφορούν την τεκμηρίωση των γεγονότων.

Η έκθεση που υπογράφει ο γενικός ελεγκτής μπορεί να είναι 18 σελίδες, αλλά συνοδεύεται και με 162 σελίδες επιλεκτική αλληλογραφία, την οποία παρουσίασε για να τον βοηθήσει να πείσει τους βουλευτές στους αστήρικτους ισχυρισμούς του, ότι π.χ. το ΓΟΚ δεν στήριζε την υποβολή απαιτήσεών του με επιχειρήματα. Ασφαλώς όχι τυχαία, στα παραρτήματά του δεν συμπεριέλαβε επιστολές και σημειώματά μας που στήριζαν τις θέσεις του ΓΟΚ, που τελικά υποχρέωσαν το Υπουργείο Υγείας να αναδιπλωθεί και σιωπηρώς να αναγνωρίσει τις παρερμηνείες του. Επίσης, ασφαλώς όχι τυχαία, από τις συνολικά 170 σελίδες οι 168 αφορούσαν το ΓΟΚ και λιγότερες από 2 το Ογκολογικό της Τράπεζας Κύπρου. Τέτοιες συμπεριφορές δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με το κύρος του θεσμού του γενικού ελεγκτή και την αντικειμενικότητα που πρέπει να εκπέμπει.

«Πρώτο βιολί»
Γιατί έχετε οργιστεί με τις ενέργειες του γενικού ελεγκτή που αφορούν το ΓΟΚ; Αφού είναι μέρος των καθηκόντων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας ο έλεγχος των δημοσίων συμβάσεων και η σωστή εφαρμογή τους, ώστε να αποκλείεται η διασπάθιση δημοσίου χρήματος.

Ο γενικός ελεγκτής με εκπρόσωπούς του παρακολούθησε, από την αρχή μέχρι το τέλος, τη συνομολόγηση της σύμβασης, εξάλλου αυτό καταγράφεται και στην έκθεσή του, ότι η υπηρεσία του προκάλεσε την καθυστέρηση στην υπογραφή της και αντί αυτή να κλείσει σε έναν μήνα, αυτό έγινε τελικά σε πέντε μήνες. Η ορθή εφαρμογή αλλά και η συνομολόγηση κρατικών συμβάσεων είναι στην αρμοδιότητα του Γενικού Λογιστηρίου. Ο γενικός ελεγκτής είναι παρατηρητής και εκφράζει άποψη όπου κρίνει αναγκαίο και δεν συμμετέχει για να παίζει πρώτο βιολί. Αυτό έγινε και κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής. Το θέμα ήταν η εφαρμογή των συμβάσεων του κράτους με τα ογκολογικά κέντρα. Στις δηλώσεις του στους δημοσιογράφους ο πρόεδρος της επιτροπής, είδατε να καλεί για να έχει δίπλα του τον εκπρόσωπο του Γενικού Λογιστηρίου; Αντίθετα, είχε τον γενικό ελεγκτή!

Δηλαδή;

Όπως σας ανέφερα, ο γενικός ελεγκτής ήταν παρών από την αρχή μέχρι το τέλος της συνομολόγησης της σύμβασης. Θα μπορούσε απλά να το δηλώσει και να καταθέσει, κατά πόσο όλα ήταν νομότυπα ή όχι. Αν είχε, που έδειξε ότι είχε, χρόνο να σπαταλήσει, έπρεπε να εξετάσει αν η σύμβαση ήταν συμφέρουσα για το κράτος ή όχι. Προφανώς, για τους δικούς του λόγους, αφού η αρχική του εκτίμηση για το Κέντρο βγήκε πλήρως λανθασμένη, για να μην αυτοδιαψευθεί, ουδόλως τον ενδιέφερε να κάνει, και πολύ περισσότερο να καταθέσει, τέτοια διαπίστωση.

 

Χάθηκαν ζωές
Δεν είναι καλύτερα να υπάρχουν καθυστερήσεις σε μια διαδικασία, προκειμένου να αποφευχθεί ένα σκάνδαλο που ενδεχομένως να σημαίνει κατασπατάληση εκατομμυρίων ευρώ των φορολογουμένων;

Γενικά ομιλούντες, όπως το θέτετε, έχετε δίκιο. Στην περίπτωση όμως του ΓΟΚ, τα πράγματα ήταν εξόφθαλμα διαφορετικά. Το υπουργείο, γνωρίζοντας τι πλήρωνε πριν τη συνεργασία του με το Κέντρο, και πόσο κόστιζε η αποστολή ασθενών στο εξωτερικό και συγκρίνοντας την προσφορά μας, ήταν σε θέση να αξιολογήσει τα οφέλη. Ταυτόχρονα, αφού υπήρχε η πολιτική απόφαση τεσσάρων κυβερνήσεων για δημιουργία Ακτινοθεραπευτικού Κέντρου στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, πράγμα που δεν έγινε ποτέ, μπορούσε εύκολα να υπολογίσει, όπως και ο καθένας μας, την εξοικονόμηση της κεφαλαιουχικής δαπάνης όπως και τα ετήσια διαχειριστικά και λειτουργικά του έξοδα, που θα ήταν περισσότερα από το ύψος της σύμβασης που τελικά υπέγραψε με το ΓΟΚ. Άρα, σ’ αυτή την περίπτωση, κανένας δεν δικαιούται να μιλά για σκάνδαλο ή έστω για σπατάλες.

 

Τι μπορεί να σημαίνει «καθυστέρηση στα θέματα υγείας/καρκίνου»;

Δεν θα σας πω εγώ που δεν είμαι γιατρός. Απλά σας παραθέτω, κατά λέξη, απόσπασμα από μελέτη που έγινε το 2015 και πληρώθηκε με αρκετές χιλιάδες ευρώ από την κυβέρνηση. Πρόκειται για το Cyprus Radiation Oncology Review, σελ. 33, της δρος Λιζ Κένι και συνεργατών της. «Εάν το επίπεδο πρόσβασης στην ακτινοθεραπεία για κατοίκους της Λεμεσού και της Πάφου ήταν η ίδια με τους κατοίκους της Λευκωσίας, αυτό θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα τη διάσωση 25 ανθρώπινων ζωών τον χρόνο. Εάν θα μπορούσαν να βελτιωθούν τα ποσοστά θεραπείας, επιπλέον 270 άνθρωποι θα σώζονταν από τον καρκίνο κάθε χρόνο, βασισμένα στα στοιχεία του 2011». Αυτό, όπως και άλλα κενά που διαπιστώθηκαν, καλύφθηκαν με τη λειτουργία του Γερμανικού Ογκολογικού Κέντρου στη Λεμεσό.

Εξοικονομήσεις
Άρα, κατά τη γνώμη σας, η εμπλοκή του γενικού ελεγκτή στο συγκεκριμένο θέμα ήταν αχρείαστη;

Αυτό ας το κρίνουν οι βουλευτές ανάλογα με τις προτεραιότητες που θέτει ο καθένας τους. Κανένας, ούτε ο γενικός ελεγκτής, ούτε η γενική διευθύντρια του Υπουργείου Υγείας, θεώρησαν σκόπιμο να ενημερώσουν τη Βουλή, πόσα εκατομμύρια εξοικονόμησε η κυπριακή κοινωνία και το κράτος από την ύπαρξη του Γερμανικού Ογκολογικού Κέντρου στη Λεμεσό και τη συνεργασία μαζί του. Στους 18 σχεδόν μήνες της λειτουργίας του εξυπηρετήθηκαν περίπου 4.000 ασθενείς, από τους οποίους γύρω στους 1.500 θα έπρεπε να μεταβούν στο εξωτερικό αν δεν υπήρχε το ΓΟΚ. Περίπου 700 διαμένοντες στις επαρχίες Λεμεσού και Πάφου θα έπρεπε, σπαταλώντας συνολικά τουλάχιστο 70.000 ώρες, να μεταβαίνουν περιοδικά στη Λευκωσία για τη θεραπεία τους. Επιπλέον οι χαμένες ώρες για τους συνοδούς τους. Φυσικά όλα τα πιο πάνω, όπως και το γεγονός ότι σημαντικό μέρος των εισοδημάτων του Κέντρου και του προσωπικού του επιστρέφει στο κράτος ως φορολογίες, είναι ψιλά γράμματα και ασήμαντες λεπτομέρειες για τον κατά τα άλλα διεισδυτικότατο γενικό ελεγκτή.

 

«Ανοησία ο ισχυρισμός»
Τελικά, έχετε στείλει επιστολή σε μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας του κράτους, την περίοδο των διαβουλεύσεων με το ΓΟΚ;

Σας έχω ήδη πει, ότι αυτός ο ισχυρισμός είναι ανοησία. Ο γενικός ελεγκτής απέκρυψε στην έκθεσή του ότι η επιστολή μου που αποστάληκε δεν ήταν σε ένα όποιο μέλος αλλά στον συντονιστή της διαπραγματευτικής ομάδας, με τον οποίο ανταλλάζαμε την αλληλογραφία μας που αποτελείτο από δεκάδες επιστολές και άλλα μηνύματα. Όταν διαπιστώθηκε υπέρμετρη καθυστέρηση, πέραν των δύο μηνών (στο τέλος ήταν τέσσερις μήνες), και κατόπιν πολλών διαμαρτυριών από δεκάδες ασθενείς για καθυστέρηση υλοποίησης της πολιτικής απόφασης που εξήγγειλε ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τον Γενάρη του 2018, στα μέσα Απριλίου εξέφρασα τη δυσφορία μας για την καθυστέρηση. Η απάντηση στο ερώτημα γιατί έστειλα την επιστολή βρίσκεται στο απόσπασμα που σας παράθεσα σε προηγούμενη ερώτησή σας. Ακριβώς για να μην χαθούν τόσο άδικα και άλλες ζωές. Τόσο απλά. Αν αυτό είναι αδίκημα, δεν έχω πρόβλημα, σταυρώστε με.

Είχε αποτέλεσμα η συνεδρία της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής για τα δύο ιατρικά κέντρα (Ογκολογικό της Τράπεζας Κύπρου και Γερμανικό Ογκολογικό);

Κατά την άποψή μου κανένα απολύτως. Απλά αναδείχθηκαν κάποιες σκοπιμότητες. Στην παρουσία μιας ντουζίνας δημοσίων υπαλλήλων, ανταλλάσσονταν φιλοφρονήσεις και ο ένας έδινε συγχαρητήρια στον άλλο ότι έκαναν καλά τη δουλειά τους!

Ο ρόλος της γενικής διευθύντριας του Υπουργείου Υγείας, Χριστίνας Γιαννάκη, είναι εποικοδομητικός σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες/σχέσεις Υπουργείου Υγείας και Γερμανικού Ογκολογικού Κέντρου;

Ήταν μέχρι τη συνομολόγηση της συμφωνίας, όπως και ολόκληρης της διαπραγματευτικής ομάδας. Θα μπορούσε να ήταν πιο εποικοδομητικός εάν εκτελούσαν τα καθήκοντά τους χωρίς να φοβούνται και να επικαλούνται τον γενικό ελεγκτή.

Θέλετε να συνεχιστεί η συνεργασία σας με το Υπουργείο Υγείας;

Ασφαλώς, όμως χωρίς αυθαίρετες παρερμηνείες προνοιών της σύμβασης όπως μέχρι τώρα.

Με το ΓεΣΥ θα συμβληθείτε ή το έχετε μετανιώσει;

Γιατί να το μετανιώσουμε; Αντίθετα, η άριστη υποδομή και η τεχνογνωσία μας θέλουμε διακαώς να αξιοποιηθεί προς όφελος όλου του λαού.

 

Θεσμικό ζήτημα για τον Οδυσσέα
Θεωρείτε ότι υπάρχει γενικότερο θεσμικό ζήτημα στον τρόπο με τον οποίο ο γενικός ελεγκτής ασκεί τα καθήκοντά του;

Δυστυχώς ναι. Η νοοτροπία και η συμπεριφορά του δεν βοηθούν καθόλου. Έχει δημιουργήσει έμφραγμα στην εύρυθμη λειτουργία της δημόσιας υπηρεσίας. Ενώ ξεκίνησε τη θητεία του καλά, σταδιακά, με περισσή έπαρση, κάνει υπέρβαση εξουσίας και ξεφεύγει από τα καθήκοντά του προσπαθώντας να επιβάλλει πολιτικές. Ο τρόπος που ενεργεί και τα μηνύματα που στέλνει, πολύ συχνά, προσφέρουν την ευκαιρία στους αδύναμους κρίκους στη δημόσια υπηρεσία να κρύβονται πίσω από τις πλάτες του, να μην κάνουν το παραμικρό, και ταυτόχρονα τους ευσυνείδητους να δυσανασχετούν με αυτό το φαινόμενο και να αρνούνται να σηκώσουν το επιπρόσθετο βάρος που μεταφέρεται σ’ αυτούς. Τα κρατικά θεσμικά όργανα αξίζει τον κόπο να ασχοληθούν πολύ σοβαρά για μετατροπή του θεσμού του Γενικού Ελεγκτή σε θεσμό του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά το ευρωπαϊκό πρότυπο.