Φόρμα αναζήτησης

Νέες, ξεκάθαρες δεσμεύσεις από τις πλευρές ζητά ο Γκουτέρες

Οι αναφορές Γκουτέρες στην έκθεσή του, ανεπίσημο αντίγραφο της οποίας παραδόθηκε στα μέλη του ΣΑ του ΟΗΕ, δεν διαμορφώνουν κλίμα ιδιαίτερης αισιοδοξίας ενόψει της συνέχειας. Ο γ.γ. του ΟΗΕ χαρακτηρίζει τις προοπτικές για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών ως αβέβαιες, ενώ ζητά από τις πλευρές να αναλάβουν το επόμενο διάστημα «φρέσκες και ξεκάθαρες δεσμεύσεις» στην πορεία για την επίλυση του Κυπριακού. Επισήμανση η οποία δίνει την αίσθηση πως θα πρέπει εκ νέου να γίνουν συμφωνίες μεταξύ των πλευρών. Στην έκθεση περιλαμβάνεται μία ακόμα αναφορά, η οποία δεν διευκρινίζεται και χρήζει πολλαπλών ερμηνειών, καθώς ο γ.γ. του ΟΗΕ επισημαίνει πως «ο λαός της Κύπρου αξίζει να γνωρίζει ότι αυτή η φορά είναι διαφορετική», χωρίς διευκρινίσεις. Σαφή άλλωστε ένδειξη για τις προθέσεις Γκουτέρες ενόψει της συνέχειας αποτελεί η έκκληση προς όλους τους εμπλεκόμενους να αξιοποιήσουν παραγωγικά το αμέσως επόμενο διάστημα. Πηγές εντός της ε/κ πλευράς ερμηνεύουν την αναφορά αυτή ως μήνυμα προς την Τουρκία, η οποία, όπως αναφέρουν, θέλει να δημιουργήσει καθυστερήσεις στη διαδικασία και να στείλει την άτυπη πενταμερή σε κάποιο στάδιο μετά τις «εκλογές» στα κατεχόμενα.

Κλίμα και εντάσεις

Είναι σταθερή επιδίωξη του γ.γ. του ΟΗΕ, τα τελευταία χρόνια, να καταφέρουν οι ηγέτες να βελτιώσουν το κλίμα στο εσωτερικό, είτε με ΜΟΕ, είτε με κοινές ενέργειες, είτε μέσω της ρητορικής που χρησιμοποιούν στις δημόσιες τοποθετήσεις τους. Στην έκθεσή του καταγράφει πως, όχι μόνο δεν έχει γίνει κάτι τέτοιο-ειδικά σε σχέση με την καλύτερη ενημέρωση, αλλά και την καλυτέρευση της ατμόσφαιρας-αλλά αντιθέτως οι εντάσεις έχουν κάνει ακόμα χειρότερο το κλίμα. Όπως αναφέρει, «το κλίμα επιδεινώθηκε περαιτέρω λόγω των αυξημένων εντάσεων και λόγω του ότι οι πλευρές διαφωνούν για τους όρους αναφοράς, παρατείνοντας το αδιέξοδο». Αποδίδει ευθύνες εξίσου στις δύο πλευρές για το κακό κλίμα στο εσωτερικό, καθώς αναφέρει πως «καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει καταβάλει επαρκείς προσπάθειες για να αποφύγει την περιττή ρητορική που έχει ενισχύσει περαιτέρω τον σκεπτικισμό του κοινού». Στην έκθεσή του ευχαριστεί τις πλευρές και τις εγγυήτριες δυνάμεις για τη συνεργασία που έχουν με την κ. Λουτ σε μια προσπάθεια συνομολόγησης όρων αναφοράς. Το πισωγύρισμα σε σχέση με τους όρους αναφοράς αποδίδεται από τον κ. Γκουτέρες σε μία ολοένα και πιο πολύπλοκη κατάσταση που διαμορφώνεται στο νησί, με τις εντάσεις ιδιαίτερα στο βόρειο μέρος της νεκρής ζώνης, το ενδεχόμενο άνοιγμα της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου, αλλά και τις ενέργειες στον τομέα των υδρογονανθράκων γύρω από την Κύπρο. Δεν κατονομάζει ξεκάθαρα την τουρκική πλευρά για όλα τα πιο πάνω, ωστόσο θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί πως προς τα εκεί στρέφει τα πυρά του στο συγκεκριμένο σημείο.

Αναφορές σε φυσικό αέριο και Βαρώσια

Ο Αντόνιο Γκουτέρες αναφέρεται εκτενώς στο ζήτημα του ανοίγματος των Βαρωσίων αλλά και στο θέμα των υδρογονανθράκων και της έντασης που προκλήθηκε το τελευταίο διάστημα μεταξύ των πλευρών. Κάνει μια μικρή μνεία στις προτάσεις Αναστασιάδη – Ακιντζί στο ζήτημα αυτό και επισημαίνει τις διαφωνίες που παραμένουν. Επανέλαβε άλλωστε τη θέση πως «οι φυσικοί πόροι μέσα και γύρω από την Κύπρο αποτελούν ισχυρό κίνητρο για μια αμοιβαία αποδεκτή και διαρκή λύση στο κυπριακό πρόβλημα και θα μπορούσαν να συμβάλουν στη δημιουργία βαθύτερης περιφερειακής συνεργασίας». Δεν παρέλειψε να αναφέρει πως παρακολουθεί με προσοχή τις εξελίξεις που έχουν να κάνουν με τους υδρογονάνθρακες στην περιοχή και καλεί τα ενδιαφερόμενα μέρη και όχι τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση. Ζήτησε εκ νέου αποφυγή ενεργειών που προκαλούν περαιτέρω κλιμάκωση.

Στήριξη για Βαρώσια

Αναλώνει αρκετό κομμάτι της έκθεσης για να αναλύσει τα δεδομένα σε σχέση με το ενδεχόμενο άνοιγμα των Βαρωσίων, λέγοντας πως τα ΗΕ καθοδηγούνται από τα σχετικά ψηφίσματα του ΣΑ του ΟΗΕ, το οποίο επανέλαβε τη στήριξή του στις 9 Οκτωβρίου 2019. «Δεν πρέπει να αναληφθούν μέτρα σε σχέση με τα Βαρώσια που δεν είναι σύμφωνα με τα ψηφίσματά του, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων 550 (1984) και 789 (1992)», τόνισε. Αναφορά κάνει και για τις παράνομες επισκέψεις Τούρκων αξιωματούχων στην περίκλειστη πόλη, όπως επίσης και για την περιήγηση Τ/Κ δημοσιογράφων στα Βαρώσια.

Αντιδρούν τα κόμματα

Δεν ικανοποίησε ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, Οικολόγους και Συμμαχία Πολιτών η έκθεση του Αντόνιο Γκουτέρες για τις καλές του υπηρεσίες στο Κυπριακό. Στο ΔΗΚΟ χαρακτηρίζουν προκλητική «την ανοχή Γκουτέρες έναντι των τουρκικών παρανομιών στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας» καθώς θεωρούν πως κρύβεται πίσω από την πρακτική των ίσων αποστάσεων. Τέτοιες προσεγγίσεις διαιωνίζουν, όπως υποστηρίζει το κόμμα του Νικόλα Παπαδόπουλου, το αρνητικό κλίμα. Στην ΕΔΕΚ, η δυσαρέσκεια ξεκινά από το γεγονός πως «δεν αναφέρονται ενέργειες ή αποφάσεις σχετικές με την πραγματική φύση του Κυπριακού ως διεθνές πρόβλημα παράνομης εισβολής, συνεχιζόμενης κατοχής και εθνοκάθαρσης». Το κόμμα του Μαρίνου Σιζόπουλου εκφράζει τη δυσαρέσκειά του και για το γεγονός ότι δεν κατονομάζεται η Τουρκία και το κατοχικό καθεστώς για τις προκλητικές ενέργειες στην ΑΟΖ. Στη Συμμαχία Πολιτών, από την άλλη, καταγράφουν απαισιοδοξία από πλευράς Γκουτέρες ως προς τις προοπτικές επίλυσης του Κυπριακού, ενώ δεν παραλείπουν να αναφερθούν και στο ότι θεωρούν πως ο γ.γ. του ΟΗΕ τηρεί ουδέτερη στάση. Τέλος, στο Κίνημα Οικολόγων, θεωρούν πως «ο Γκουτέρες δεν διαθέτει την πυγμή και την αποφασιστικότητα να πει την αλήθεια και να επιμένει στην εφαρμογή των αποφάσεων του ΟΗΕ».

Ζητούν ενδυνάμωση του κλίματος εμπιστοσύνης

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει στην έκθεσή του ο Αντόνιο Γκουτέρες, ο ρόλος των τεχνικών επιτροπών είναι κομβικής σημασίας για να ενδυναμωθεί η σχέση μεταξύ των δύο κοινοτήτων και να γίνει μια προσέγγιση που να φέρει κοντά στην καθημερινότητά τους Ε/Κ και Τ/Κ. Θα μπορούσαν, σύμφωνα με τον ίδιο, να ενδυναμωθούν ακόμα περισσότερο και οι αντικειμενικές δικοινοτικές πρωτοβουλίες, όπως και η κινητοποίηση της υποστήριξης του διαλόγου. Συγχαίρει τις πλευρές καθώς έχει παρατηρήσει αναζωογόνηση των τεχνικών επιτροπών το τελευταίο διάστημα. Ωστόσο, ξεκαθαρίζει πως μόνο με πραγματική πρόοδο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, μετά από συμφωνία στους όρους αναφοράς, θα μπορέσει να επέλθει συνολική επίλυση του Κυπριακού.

Οι 12 επιτροπές

Ενδεικτική της σημασίας που αποδίδει στο έργο των τεχνικών επιτροπών είναι και η αναλυτική αναφορά σε κάθε μία ξεχωριστά για να καταγράψει την πρόοδο που επήλθε σε αυτές. Πρώτο λόγο στις αναφορές έχει η Επιτροπή Πολιτιστικής Κληρονομιάς καθώς έχει παραγάγει διαχρονικά το μεγαλύτερο έργο και φαίνεται να έχει βρει τους μηχανισμούς και τους τρόπους να συνεχίζει ακάθεκτη, παρά τις πολλές δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Στο επίπεδο της Επιτροπής Πολιτισμού καταγράφει την ανταλλαγή έργων τέχνης και οπτικοακουστικού υλικού που έγινε νωρίτερα φέτος στο πλαίσιο ΜΟΕ που είχε συμφωνηθεί στη συνάντηση Αναστασιάδη – Ακιντζί στις 26 Φεβρουαρίου. Σημαντική δράση και από την Επιτροπή Εγκλημάτων, με 246 αιτήματα σχετικά με εγκλήματα και εγκληματικές δράσεις ανάμεσα στις πλευρές. Επισημαίνει το θετικό έργο του «Imagine» στο πλαίσιο της Επιτροπής Παιδείας με τη συμμετοχή πολλών μαθητών και σχολείων. Αντίστοιχες αναφορές γίνονται σε σχέση με την Τεχνική Επιτροπή Ανθρωπιστικών Θεμάτων και συγκεκριμένα για ένα πρόγραμμα στο οποίο συμμετείχαν 40 παιδιά με αυτισμό και από τις δύο πλευρές. Για πρώτη φορά άλλωστε, μετά το 2016, έκανε συνεδρία η Επιτροπή για την Ισότητα Φύλων, ένας τομέας που αφορά ιδιαίτερα τον Αντόνιο Γκουτέρες. Αναφορά γίνεται και στις υπόλοιπες τεχνικές επιτροπές, καθώς και στο γεγονός ότι αναμένεται το επόμενο διάστημα να δούμε ακόμα πιο δραστικές κινήσεις από πλευράς των τεχνικών επιτροπών, οι οποίες να εξυπηρετούν στη λήψη και εφαρμογή μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης.