Φόρμα αναζήτησης

Κυπριακό με Ακιντζί ή Όζερσαϊ

Το φυσικό αέριο σε έναν νέο γύρο συζήτησης του Κυπριακού αναγκαστικά θα βρεθεί στο τραπέζι σύμφωνα με έγκυρους διπλωματικούς κύκλους. Λογικά η ε/κ πλευρά δεν είναι διατεθειμένη να το συζητήσει προκαταβολικά, γι’ αυτό και απέρριψε ομόφωνα τη σχετική πρόταση του Τ/Κ ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί.

Σύμφωνα με πληροφορίες και εκτιμήσεις ξένων διπλωματών, η πρόταση Ακιντζί για τη δημιουργία επιτροπής για το φυσικό αέριο έγινε με σκοπό την επανέναρξη των συνομιλιών, με Τούρκους διπλωμάτες να κινούνται πιεστικά στα Ηνωμένα Έθνη και τις Βρυξέλλες, τονίζοντας ότι αν γινόταν αποδεκτή τότε θα ξεκινούσε ένας νέος κύκλος διαπραγματεύσεων με σοβαρές πιθανότητες επιτυχίας. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, αμέσως μετά την κατάθεση της σχετικής πρότασης από τον κ. Ακιντζί, ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου έσπευσε να την υποστηρίξει, δηλώνοντας ότι διά της αποδοχής της θα σταματούσαν οι γεωτρήσεις της Τουρκίας και θα ξεκινούσαν διαπραγματεύσεις στο Κυπριακό. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης απέρριψε την πρόταση Ακιντζί για τρεις λόγους. Πρώτον, για να μην φανεί ότι δρα υπό το βάρος τετελεσμένων, δεύτερον, γιατί τυχόν αποδοχή πιθανόν να επέβαλλε μακρές συζητήσεις για τη σύσταση και λειτουργία της και, τρίτον, πολύ πιθανόν να στερούσε από την Τουρκία κάθε κίνητρο για μια σοβαρή διαπραγμάτευση παρά τις υποσχέσεις που έδινε περί του αντιθέτου.

 

Το δίλημμα

Το πραγματικό δίλημμα για την ε/κ πλευρά σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές δεν είναι η διαχείριση του φυσικού αερίου, αλλά γενικότερα η εμπλοκή ή όχι στο παρόν στάδιο σε μια σοβαρή διαπραγμάτευση του Κυπριακού και με ποιον. Ο Μουσταφά Ακιντζί δείχνει έτοιμος να ξεκινήσει τις επόμενες βδομάδες, με ξένη διπλωματική πηγή να σημειώνει ότι υπαναχώρησε από την αρχική του θέση για τετραμερή προτείνοντας πενταμερή. Αυτό που εκκρεμεί είναι ο ρόλος της ΕΕ στη διαδικασία. Από την άλλη υπάρχει και ο Κουντρέτ Όζερσαϊ, ο οποίος στέλνει συνεχώς μηνύματα του τύπου «αναμείνατε στο Κυπριακό μέχρι να εκλεγώ για να ξεκινήσουμε έναν νέο γύρο συνομιλιών βασισμένο σε νέες ιδέες στο Κυπριακό». Τόσο ο κ. Ακιντζί όσο και ο κ. Όζερσαϊ φαίνεται να είναι αποδεκτοί στην Άγκυρα αφού η Τουρκία δηλώνει έτοιμη για οποιαδήποτε συμφωνημένη λύση προκύψει. Η ε/κ πλευρά σύμφωνα με Ευρωπαίο διπλωμάτη «μπροστά σε αυτό το δίλημμα φαίνεται να μην ξέρει τι θέλει».

Στην περίπτωση εμπλοκής σε συνομιλίες με τον κ. Ακιντζί στο πλαίσιο μιας νέας πενταμερούς, διαδικαστικής ή ουσιαστικής, όλοι αναγνωρίζουν πλέον ότι αναγκαστικά το φυσικό αέριο θα αποτελέσει το έβδομο κεφάλαιο του πλαισίου Γκουτέρες. Αυτό είναι επιβεβλημένο πλέον εκ των πραγμάτων λόγω των τουρκικών γεωτρήσεων και εν γένει της ανάπτυξης ενός γεωτρητικού προγράμματος της Τουρκίας εντός της κυπριακής ΑΟΖ σχεδόν αναλόγου με αυτό της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Σε τέτοια περίπτωση ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, σύμφωνα με άτομα του περιβάλλοντός του, θα επιχειρήσει να έχει ένα πρόσθετο πλεονέκτημα διαπραγμάτευσης στο πάρε-δώσε που αφορά τα κεφάλαια της διακυβέρνησης και της αποτελεσματικής συμμετοχής των Τ/Κ, αλλά και στο κεφάλαιο της ασφάλειας και των εγγυήσεων, νοουμένου βέβαια ότι οι διαπραγματεύσεις θα είναι σύντομες και ουσιαστικές.

Η προσέγγιση αυτή, η οποία εδώ και μερικούς μήνες συνιστά αντικείμενο προβληματισμού εντός της ε/κ κοινότητας, αποτελεί μια ρεαλιστική αντιμετώπιση των νέων τετελεσμένων που επιχειρεί η Τουρκία και κυρίως εδράζεται στην κυνική διαπίστωση ότι η Τουρκία κατά πως φαίνεται, χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα ή σοβαρές κυρώσεις, θα μπορούσε να συνεχίσει το πρόγραμμά της ακόμα και σε αδειοδοτημένα θαλάσσια τεμάχια που έχει διαθέσει η Κυπριακή Δημοκρατία στις εταιρείες ΕΝΙ και Τotal. Στο πλαίσιο λοιπόν μιας ουσιαστικής διαπραγμάτευσης, η ε/κ πλευρά θα μπορέσει να θέσει, σύμφωνα με διπλωματική πηγή, ευρύτερα και θέμα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας με την Τουρκία, οριοθέτηση η οποία με κάθε τρόπο θα πρέπει να συνάδει με το διεθνές δίκαιο και όχι με τη λογική της κανονιοφόρου που επιβάλλει σήμερα η Άγκυρα.

Εν ολίγοις, σύμφωνα με διπλωματική πηγή, αν συμφωνούμε επί της αρχής ότι το φυσικό αέριο ανήκει σε όλους τους Κυπρίους και ότι από τα κέρδη του θα επωφεληθούν ισομερώς, τότε στο πλαίσιο της τελικής διαπραγμάτευσης αυτό το θέμα θα πρέπει να οριστικοποιηθεί.

 

Με Κουντρέτ

Από την άλλη ο Κουντρέτ Όζερσαϊ δείχνει διάθεση για μεγάλες τακτικές υπερβάσεις, πάντα σε προσαρμογή με τις «προεδρικές» του φιλοδοξίες, διασυνδέοντας έμμεσα το Βαρώσι με το φυσικό αέριο.

Σε συνέντευξή του στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Ανατολού, ο Κουντρέτ Όζερσαϊ είπε ότι η ε/κ πλευρά τούς λέει ότι πρέπει να καθίσουν να συζητήσουν το θέμα των Βαρωσίων και ότι πρέπει να ανοίξει υπό τη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών. “Με αυτή την έννοια δίνουμε απάντηση σε αυτούς για το θέμα του φυσικού αερίου”, είπε ο Κουντρέτ Όζερσαϊ. “Όταν λέμε ελάτε να συζητήσουμε το θέμα του φυσικού αερίου -το οποίο αποδέχεστε ότι ανήκει και σε μας- για να λάβουμε από κοινού μια απόφαση και μου λες ‘όχι, δεν συζητώ μαζί σου, είναι κυριαρχικό μου δικαίωμα’, τότε κι εγώ γιατί να καθίσω και να συζητήσω το θέμα των Βαρωσίων τα οποία είναι κομμάτι του εδάφους της ‘ΤΔΒΚ’ με στρατιωτικό καθεστώς και υπό την κυριαρχία μου; Εάν η ε/κ πλευρά θέλει κάποια πράγματα να είναι διαφορετικά, πρέπει πρώτα να καθίσει και να σκεφτεί η ίδια”, ανέφερε ο Κουντρέτ Όζερσαϊ.

 

Το χρονοδιάγραμμα

Το μεγαλύτερο πρόβλημα στην επανεκκίνηση των συνομιλιών στο Κυπριακό είναι ότι κανένας διεθνώς δεν βιάζεται. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που θα μπορούσαν ευκολότερα να κινήσουν τη διαδικασία, δείχνουν να έχουν σε προτεραιότητα τις διμερείς σχέσεις με την Τουρκία και κυρίως αναζητούν εργαλεία επαναφοράς της Τουρκίας σε δυτική τροχιά. Η λύση εξάλλου του Κυπριακού όπως τη σχεδιάζουν προϋποθέτει την ένταξη και της Τουρκίας στο ενεργειακό τόξο της Ανατολικής Μεσογείου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε μεταβατική φάση εναλλαγής των βασικών της θεσμών. Υπάρχει πάντα και η Ρωσία που είναι έτοιμη με τις γνωστές της κινήσεις στο ΣΑ να σκοτώσει κάθε πρωτοβουλία στο Κυπριακό. Τα Ηνωμένα Έθνη, τέλος, μετά από δυο σοβαρές εμπλοκές στη διαδικασία του Κυπριακού, στην παρουσία του γενικού γραμματέα μάλιστα, δεν δείχνουν καμιά διάθεση να αναλάβουν πρωτοβουλία. Αν λοιπόν υπάρχει πιθανότητα να ξεκινήσει ένας νέος ουσιαστικός διάλογος, αυτός θα εξαρτηθεί από την επιμονή των δύο ηγετών στην Κύπρο. Σύμφωνα με πηγή των Ηνωμένων Εθνών, «θα πρέπει σε πρώτο στάδιο να πείσουν τον Αντόνιο Γκουτέρες ότι αξίζει τον κόπο να ξαναμπεί στη διαδικασία του Κυπριακού».