Φόρμα αναζήτησης

Κόμματα: Εκλογές άνευ ανθυποψηφίου

Μια διαδικασία που υπό άλλες συνθήκες θα συγκέντρωνε μεγάλο ενδιαφέρον και θα οδηγούσε τα μέλη του ΔΗΣΥ στην συντριπτική τους πλειοψηφία στις κάλπες, πέρασε μάλλον αδιάφορη αφού στήθηκαν κάλπες μόνο για την ανάδειξη των τριών αντιπροέδρων του κόμματος μεταξύ τεσσάρων υποψηφίων. Αντίθετα, πρόεδρος και αναπληρωτής πρόεδρος εξελέγησαν άνευ ανθυποψηφίου, «καθαρίζοντας» εδώ και καιρό. Εάν δηλαδή ένας από τους τέσσερις διεκδικητές της αντιπροεδρίας του ΔΗΣΥ απέσυρε το ενδιαφέρον του, το μεγαλύτερο κόμμα του τόπου θα έστηνε κάλπες στις 12 Μαΐου μόνο για την ανάδειξη των μελών του Πολιτικού Γραφείου.

Παλαιότερα τα κόμματα είχαν δικαιολογίες για το φαινόμενο της απουσίας αμφισβήτησης. Θεωρούνταν προσωποπαγή τα περισσότερα, δημιουργήματα των ιδρυτών τους. Παρ’ όλα αυτά, υπήρξαν ακόμη και τότε σε κάποιες περιπτώσεις και απόπειρες αμφισβήτησης. Ωστόσο, είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι σήμερα, ενώ είμαστε στην εποχή της αμφισβήτησης, εντούτοις στα κόμματα που αυτοαποκαλούνται κύτταρα της δημοκρατίας η αμφισβήτηση του αρχηγού σε εκλογικό συνέδριο (και όχι μόνο) θεωρείται εχθρική και σχεδόν απαγορευμένη ενέργεια. Είμαστε στην εποχή της αμφισβήτησης και όμως τα συλλογικά όργανα (των περισσοτέρων, όχι όλων) των κομμάτων συνέρχονται παρεμπιπτόντως αραιά και πού και όχι για να διαμορφώσουν γραμμή, αλλά για να εγκρίνουν τη γραμμή που αποφάσισε ήδη ο πρόεδρος μαζί με την ομάδα των στενών συνεργατών του.

Αυτήν την περίοδο έχουν προγραμματισμένα εκλογικά συνέδρια στα περισσότερα κόμματα και όμως μόνο στη Συμμαχία Πολιτών διαφαίνεται πιθανή εκλογική σύγκρουση για την ηγεσία του κινήματος, εφόσον δηλαδή επιμείνει στην υποψηφιότητά του απέναντι στον Γιώργο Λιλλήκα ο επικεφαλής των οικονομικών της Συμμαχίας Παναγιώτης Σαββίδης. Στο ΔΗΚΟ η εσωκομματική αντιπολίτευση στην ουσία δεν υπάρχει πια (μετά και τη διαγραφή των περισσότερων πρωτοκλασάτων διαφωνούντων στελεχών μετά τις προεδρικές εκλογές). Οι εναπομείναντες διαφωνούντες επιλέγουν είτε να μείνουν στο περιθώριο, είτε περιορίζονται να μετρήσουν δυνάμεις για άλλα αξιώματα, όχι όμως για την προεδρία.

Στους Οικολόγους, ο Γιώργος Περδίκης επανεξελέγη πανηγυρικά στην προεδρία, αν και για όλες τις υπόλοιπες θέσεις της ηγετικής πυραμίδας υπήρχε αρκετό ενδιαφέρον από δελφίνους και στήθηκαν κάλπες. Το αξιοσημείωτο είναι ότι από το συνέδριο των Οικολόγων, το οποίο έγινε πριν από μια βδομάδα, έγιναν ανακοινώσεις αποτελεσμάτων (ποιος νίκησε δηλαδή), όχι όμως των αποτελεσμάτων της ψηφοφορίας. Οι κακές γλώσσες λένε ότι οι Οικολόγοι ήθελαν να κρύψουν τον πραγματικό αριθμό των συμμετεχόντων στο συνέδριο (που λέγεται ότι δεν ήταν περισσότεροι από 130), γι’ αυτό και απέφυγαν τους αριθμούς.

 

Μόνο δύο φορές στον ΔΗΣΥ!

Απίστευτο και όμως αληθινό. Στην ιστορία της μεγάλης φιλελεύθερης παράταξης μόνο δύο φορές στήθηκαν κάλπες για την ανάδειξη του προέδρου του κόμματος. Η πρώτη εσωκομματική σύγκρουση κορυφής στον ΔΗΣΥ καταγράφηκε το 1993. Ο Γιαννάκης Μάτσης, νούμερο δύο του κόμματος, διεκδίκησε στις εσωκομματικές διαδικασίες το χρίσμα του υποψήφιου προέδρου του ΔΗΣΥ απέναντι στον Γλαύκο Κληρίδη, με τον Γλαύκο Κληρίδη να αναδεικνύεται νικητής. Ο κ. Μάτσης πήρε όμως την προεδρία του ΔΗΣΥ με την εκλογή Κληρίδη στην προεδρία της Δημοκρατίας και παρέμεινε στη θέση μέχρι το 1997.

Το 1997 καταγράφηκε η πρώτη σύγκρουση για την προεδρία του κόμματος ανάμεσα στους Νίκο Αναστασιάδη και Δημήτρη Συλλούρη, με νικητή τον πρώτο με 70%, έναντι 30% του κ. Συλλούρη. Η επόμενη εκλογική σύγκρουση για την προεδρία του ΔΗΣΥ δημιούργησε στο κόμμα αρκετούς κλυδωνισμούς. Αυτή έγινε το 2003, με τα κομματικά μέλη να έχουν για πρώτη φορά στο σύνολό τους δικαίωμα ψήφου για την ανάδειξη του προέδρου του κόμματος. Για την προεδρία του ΔΗΣΥ αναμετρήθηκαν Ιωάννης Κασουλίδης και Νίκος Αναστασιάδης, μια μάχη που θεωρήθηκε ντέρμπι από κάθε άποψη. Τελικός νικητής ήταν ο Νίκος Αναστασιάδης με 55% έναντι 45% του κ. Κασουλίδη. Παρά την εσωστρέφεια που δημιούργησε στο κόμμα αυτή η σύγκρουση, το 2004 Νίκος Αναστασιάδης, Ιωάννης Κασουλίδης και Γλαύκος Κληρίδης βρέθηκαν στο ίδιο στρατόπεδο υποστηρίζοντας το σχέδιο Ανάν, στην επόμενη μεγάλη σύγκρουση εντός κόμματος που οδήγησε και σε αποχώρηση στελεχών. Μάλιστα, στις προεδρικές εκλογές του 2008 ο Ιωάννης Κασουλίδης ήταν ο εκλεκτός του ΔΗΣΥ για την προεδρία της Δημοκρατίας, ενώ ο Νίκος Αναστασιάδης τού εμπιστεύτηκε το ΥΠΕΞ μετά την εκλογή του στην προεδρία της Δημοκρατίας το 2013. Η τελευταία μεγάλη σύγκρουση στον ΔΗΣΥ ήταν στο Ανώτατο Συμβούλιο του κόμματος τον Μάρτιο του 2012, οπότε Νίκος Αναστασιάδης και Ελένη Θεοχάρους αναμετρήθηκαν για το χρίσμα του υποψήφιου προέδρου της παράταξης. Σε σύνολο 776 έγκυρων ψηφοδελτίων, ο Νίκος Αναστασιάδης έλαβε 673 ψήφους και ποσοστό 86,73%, ενώ η κ. Θεοχάρους έλαβε 103 ψήφους και ποσοστό 13,27%. Την τελευταία δεκαπενταετία τα συνέδρια του ΔΗΣΥ είναι μάλλον ήρεμα. Μάλιστα, ο Νίκος Αναστασιάδης, ο οποίος παρέδωσε την προεδρία του κόμματος μετά την εκλογή του στην προεδρία της Δημοκρατίας το 2013, φρόντισε να στείλει ξεκάθαρα μηνύματα για το ποιος ήταν ο εκλεκτός του στην προεδρία, παραδίδοντας κυριολεκτικά το δακτυλίδι της διαδοχής στον Αβέρωφ Νεοφύτου. Και αυτήν τη φορά όμως φρόντισε να μην υπάρξει αμφισβήτηση του προέδρου του ΔΗΣΥ, δίνοντας από το βράδυ του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών, στις 4 Φεβρουαρίου 2018, τα εύσημα στον Αβέρωφ Νεοφύτου για την καθοριστική συμβολή του, αλλά και ξεκάθαρο μήνυμα για την ανάγκη επανεκλογής του χωρίς αμφισβήτηση. Όπως και έγινε.

 

Οι μεγάλες συγκρούσεις στο ΑΚΕΛ

Το ΑΚΕΛ, ένα κόμμα του οποίου τις διαδικασίες αρκετοί χλευάζουν, είναι το μοναδικό στο οποίο ακόμη και ένας να είναι ο υποψήφιος για τη θέση του γενικού γραμματέα, υποχρεωτικά θα πρέπει να περάσει από την εκλογική διαδικασία και να μετρήσει δυνάμεις. Ψήφους υπέρ, ψήφους κατά και αποχές.

Ωστόσο, μόλις δύο συγκρούσεις καταγράφηκαν στο ΑΚΕΛ για τη θέση του γενικού γραμματέα. Η πρώτη έγινε στις 22 Απριλίου 1988 όταν διεκδίκησαν τη θέση του γενικού γραμματέα οι Δημήτρης Χριστόφιας και Παύλος Δίγκλης. Υπήρχε και τρίτος υποψήφιος ο Ανδρέας Φάντης, τότε, ο οποίος όμως απέσυρε την υποψηφιότητά του πριν από την έναρξη της συνεδρίασης. Η συγκεκριμένη σύγκρουση είχε χαρακτηριστεί ιδεολογική και ήταν ένα από τα επεισόδια της εσωκομματικής σύγκρουσης που κορυφώθηκε με την αποχώρηση των στελεχών που ίδρυσαν αργότερα το ΑΔΗΣΟΚ. Για την ιστορία, ο Δημήτρης Χριστόφιας συγκέντρωσε τότε 63 ψήφους έναντι 11 του κ. Δίγκλη μεταξύ των τακτικών μελών της Κεντρικής Επιτροπής, ενώ μεταξύ των αναπληρωματικών μελών του σώματος το σκορ ήταν 20 – 2 υπέρ του κ. Χριστόφια. Βέβαια, η ψηφοφορία μεταξύ των αναπληρωματικών μελών ήταν συμβολική, αφού είχε συμβουλευτικό χαρακτήρα και όχι ουσιαστικό. Σημειωτέον ότι ο κ. Δίγκλης ήταν τότε γενικός γραμματέας της ΠΕΟ. Προτού αποβιώσει, είναι γνωστό ότι ο Εζεκίας Παπαϊωάννου είχε εκφράσει την προτίμησή του στο πρόσωπο του Δημήτρη Χριστόφια. Έκτοτε ο κ. Χριστόφιας εξασφάλιζε την εκλογή του με μοναδικό αντίπαλο τον εαυτό του. Η δεύτερη μεγάλη σύγκρουση για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΑΚΕΛ έγινε στις 21 Ιανουαρίου 2009 μεταξύ των Άντρου Κυπριανού και του Νίκου Κατσουρίδη. Ο κ. Κυπριανού, την εκλογή του οποίου φερόταν να ευνοεί τότε ο Δημήτρης Χριστόφιας, εξελέγη γ.γ. με 57 ψήφους ή ποσοστό 54,29%, έναντι 48 ψήφων ή ποσοστό 45,71% του κ. Κατσουρίδη.

Δεν αποκλείεται να προκύψει και τρίτη σύγκρουση στο αμέσως επόμενο συνέδριο του ΑΚΕΛ, με δεδομένο ότι ο Άντρος Κυπριανού έχει δηλώσει ότι αποχωρεί από την ηγεσία του κόμματος και οι ενδιαφερόμενοι για τη διαδοχή είναι τουλάχιστον δύο (Στέφανος Στεφάνου, Γιώργος Λουκαΐδης).

 

Το πιο επεισοδιακό συνέδριο

Το ΔΗΚΟ έχει να περηφανεύεται ότι το εκλογικό συνέδριο του 2013 έμεινε στην ιστορία των συνεδρίων των κομμάτων ως το πλέον πολύκροτο και θυελλώδες. Σε αυτό το συνέδριο, αλλά και των συνεδρίων του 2006 και του 2009 που προηγήθηκαν, έχει τις ρίζες της η σημερινή διάσπαση στο κόμμα.

Το ΔΗΚΟ ήταν κόμμα των αρχηγών του μέχρι που ο Τάσσος Παπαδόπουλος παρέδωσε τη σκυτάλη. Ο Τάσσος Παπαδόπουλος δεν πρόλαβε να βιώσει την αμφισβήτηση όσο ήταν πρόεδρος του κόμματος, αντίθετα ο Σπύρος Κυπριανού αμφισβητήθηκε μία και μοναδική φορά, στο συνέδριο του 1998, από τους Μιχαλάκη Κυπριανού και Νίκο Παπαδόπουλο, ωστόσο επανεξελέγη πανηγυρικά. Παρέδωσε τη σκυτάλη στον Τάσσο Παπαδόπουλο το 2000, ο οποίος με τη σειρά του παραιτήθηκε από την προεδρία του ΔΗΚΟ και παρέδωσε τη σκυτάλη το 2006. Από την ώρα που παρέδωσε τη σκυτάλη στην προεδρία του ΔΗΚΟ ο Τάσσο Παπαδόπουλος, τα κομματικά συνέδρια του ΔΗΚΟ είναι πρώτο θέμα στα ΜΜΕ.

Στο συνέδριο του Οκτώβρη του 2006 συγκρούστηκαν ως γνωστόν για την προεδρία του ΔΗΚΟ οι Νίκος Κλεάνθους και Μάριος Καρογιάν. Ο Μάριος Καρογιάν εξελέγη με ποσοστό 62,6%, έναντι 37,4% του Νίκου Κλεάνθους, ο οποίος ασκούσε από το 2003 χρέη προέδρου του κόμματος, ως αναπληρωτής, λόγω της εκλογής του Τάσσου Παπαδόπουλου στην προεδρία της Δημοκρατίας. Πολλοί έλεγαν τότε ότι προτιμήθηκε για την προεδρία του ΔΗΚΟ ο Μάριος Καρογιάν μέχρι να είναι έτοιμος ο Νικόλας Παπαδόπουλος να διεκδικήσει την προεδρία του κόμματος. Και δικαιώθηκαν. Στο συνέδριο του 2009 ο Μάριος Καρογιάν εξασφάλισε εκλογή χωρίς αντίπαλο, όμως υπήρξαν συγκρούσεις των δύο στρατοπέδων στο κόμμα για όλες τις υπόλοιπες θέσεις της ηγετικής πυραμίδας, προϊδεάζοντας για το τι θα ακολουθούσε στο κόμμα. Θυμίζουμε ότι το στρατόπεδο Καρογιάν (με την Αντιγόνη Παπαδοπούλου να διεκδικεί θέση αναπληρωτή με αντίπαλο τον Γιώργο Κολοκασίδη, τον Άγγελο Βότση να διεκδικεί θέση αντιπροέδρου με αντίπαλο τον Νικόλα Παπαδόπουλο και την Αθηνά Κυριακίδου να διεκδικεί τη θέση του γενικού γραμματέα απέναντι στον Κυριάκο Κενεβέζο) έχασε τη μάχη και στα τρία αξιώματα από το στρατόπεδο Παπαδόπουλου, τότε. Ο Τύπος της εποχής έκανε λόγο για ήττα με μηνύματα του Μάριου Καρογιάν. Ουσιαστικά το συνέδριο του 2009 ήταν προθέρμανση για τη μεγάλη σύγκρουση του 2013 για την προεδρία του κόμματος, αλλά και για τα υπόλοιπα αξιώματα της ηγετικής πυραμίδας. Στο συνέδριο της 1ης Δεκεμβρίου 2013, ο Νικόλας Παπαδόπουλος, σε σύνολο 24.734 έγκυρων ψήφων, συγκέντρωσε 12.460 ψήφους ή ποσοστό 51,12% και ο Μάριος Καρογιάν 11.914 ψήφους ή 48,88%. Θυμίζουμε ότι το συνέδριο του ΔΗΚΟ έμεινε στην ιστορία και για άλλους λόγους, αφού εκτοξεύθηκε πριν από αυτό ο αριθμός των μελών του κόμματος (το ΔΗΚΟ έφθασε τις 38 χιλιάδες μέλη ξεπερνώντας όλα τα υπόλοιπα κόμματα), εν μέσω φημών για κουβαλητούς και από τα δύο στρατόπεδα για τις ανάγκες των εσωκομματικών εκλογών. Στη δεύτερη φάση των εσωκομματικών εκλογών η ομάδα του Νικόλα Παπαδόπουλου ήταν η χαμένη της διαδικασίας για τα άλλα αξιώματα, ωστόσο ο Νικόλας Παπαδόπουλος ήλεγξε πλήρως τα συλλογικά όργανα και το στοιχείο αυτό του επέτρεψε να κυριαρχήσει πλήρως στο κόμμα. Ακόμη και να προχωρήσει χωρίς σοβαρή αμφισβήτηση στις πρόσφατες διαγραφές πρωτοκλασάτων στελεχών.

 

Η «ανάποδη» πορεία της ΕΔΕΚ

Ανάποδη πορεία από τα άλλα κόμματα ακολουθεί το Κίνημα Σοσιαλδημοκρατών. Αδιαμφισβήτητα η ΕΔΕΚ του Βάσου Λυσσαρίδη ήταν ένα κατ’ εξοχήν αρχηγικό κόμμα. Ο επίτιμος πρόεδρος της ΕΔΕΚ δεν ένιωσε στο πετσί του την αμφισβήτηση. Όταν άρχισαν τα μουρμουρητά ότι ήρθε η ώρα της αλλαγής, ο γιατρός απλώς παράδωσε τη σκυτάλη. Στις 22 Ιουλίου 2001 αναμετρήθηκαν στην κάλπη Γιαννάκης Ομήρου και Τάκης Χατζηδημητρίου. Πρόεδρος της ΕΔΕΚ εξελέγη ο Γιαννάκης Ομήρου με 1.564 ψήφους ή ποσοστό 65%, έναντι 892 ψήφων του Τάκη Χατζηδημητρίου ή ποσοστό της τάξης του 35%. Η ΕΔΕΚ συνέχισε να είναι αρχηγικό κόμμα και επί Γιαννάκη Ομήρου. Από το 2001 που πήρε τη σκυτάλη στην προεδρία του Κινήματος μέχρι και τον Ιανουάριο του 2015, που αιφνιδίως υπέβαλε την παραίτησή του από την προεδρία της ΕΔΕΚ, ουδέποτε αμφισβητήθηκε σε εκλογικό συνέδριο, παρά μόνο υπογείως από τους εσωκομματικούς του αντιπάλους. Τον Γιαννάκη Ομήρου διαδέχθηκε στην προεδρία ο Μαρίνος Σιζόπουλος, όταν τον Ιανουάριο το 2015 ο κ. Ομήρου παραιτήθηκε αιφνιδίως από την προεδρία. Και στα δύο εκλογικά συνέδρια όμως που έγιναν στην περίοδο μετά την παραίτηση Ομήρου, ο Μαρίνος Σιζόπουλος είχε αντίπαλο. Στην πρώτη περίπτωση είχε αντίπαλο τον Γιώργο Βαρνάβα (60% ο κ. Σιζόπουλος και 40% ο κ. Βαρνάβα) και στη δεύτερη τον Διομήδη Διομήδους (με 84,3% η επικράτηση Σιζόπουλου, έναντι 15% του κ. Διομήδους).