Φόρμα αναζήτησης

Γεωστρατηγικό σκάκι ισορροπιών των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο

Η πρόθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για παροχή Διεθνούς Στρατιωτικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης στην Κυπριακή Δημοκρατία, πυροδότησε σειρά αντιδράσεων, τόσο εντός Κύπρου όσο και από πλευράς Τουρκίας. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο σχολιάζοντας την εξέλιξη αυτή χαρακτήρισε την Κυπριακή Δημοκρατία ως εταίρο-κλειδί στην περιοχή για τις ΗΠΑ, χαρακτηρισμό ωστόσο που αποδίδουν οι ΗΠΑ σε σειρά χωρών στην περιοχή, τις οποίες εντάσσουν σε ένα νέο γεωστρατηγικό σκηνικό. Η πρωτοβουλία αυτή των ΗΠΑ πέραν της σχέσης σε διμερές επίπεδο σχετίζεται, όπως καταγράφεται, με την αντιμετώπιση της «κακόβουλης ρωσικής και κινεζικής επιρροής».

Στρατηγική των ΗΠΑ

Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν πως αυτό που οι ΗΠΑ επιχειρούν στην περιοχή είναι να προσεγγίσουν συγκεκριμένες χώρες με τις οποίες μπορούν να διαφυλάξουν μια σταθερότητα στην περιοχή, σε ένα πλαίσιο win-win για όλους. Παράλληλα επιχειρούν να στείλουν, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, μήνυμα στην Άγκυρα πως υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές στην περιοχή, με τις οποίες οι ΗΠΑ μπορούν να συνεργαστούν. Ωστόσο αυτό δεν αποκλείει, όπως ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάθιου Πάλμερ τόνισε, την Τουρκία από το πλάνο των ΗΠΑ στην περιοχή.

Πρόκειται σαφώς για μια χώρα με την οποία οι ΗΠΑ έχουν συνεργασία τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και σε διμερές επίπεδο. Δεν είναι λίγοι αυτοί που μιλούν για σημαντικές παραχωρήσεις από πλευράς ΗΠΑ, στο πεδίο της Συρίας αλλά και στη Λιβύη, προς όφελος της Τουρκίας. Αντίστοιχες κινήσεις κατά διαστήματα γίνονται τελευταία και σε σχέση με το Ισραήλ, με την Κύπρο, την Ελλάδα και όχι μόνο. Ενδεικτική της αντίληψης των ΗΠΑ για τη σχέση με την Άγκυρα είναι η προ ημερών τοποθέτηση της Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Κύπρο, η οποία μίλησε για πολύπλοκη σχέση σε θέματα που πρέπει να τύχουν χειρισμού με τρόπο που να κρατηθεί η Άγκυρα κοντά στη Δύση. Από τη μια η παραδοχή πως υπάρχουν ζητήματα στην περιοχή τα οποία πρέπει να λυθούν με την Τουρκία και από την άλλη το ότι θα πρέπει να κρατηθεί η Άγκυρα κοντά στη Δύση, δίνουν την αίσθηση πως υπάρχει πρόθεση για πρωτοβουλίες από πλευράς ΗΠΑ στην περιοχή.

Δεν είναι τυχαία άλλωστε η αναφορά του κ. Πάλμερ στο ότι υπάρχει «απόλυτη ανησυχία από πλευράς ΗΠΑ για τις εξελίξεις τόσο στα ανοικτά της Κύπρου όσο και ενδεχομένως στο Αιγαίο». Όπως είπε, έχουν καταστήσει πολύ σαφές στην Άγκυρα ότι θεωρούν «τις επιχειρήσεις γεώτρησης, το μνημόνιο συναντίληψης με τις αρχές της Λιβύης ενέργειες μη υποβοηθητικές και αντιπαραγωγικές και οι οποίες δεν συμβάλλουν στη σταθερότητα και την ασφάλεια». Τοποθέτησε τη στάση αυτή στο ευρύτερο πλαίσιο στρατηγικής για την Ανατολική Μεσόγειο. Όσον αφορά ωστόσο την πώληση όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία, ο κ. Πάλμερ είπε απλώς πως εξετάζονται όλα τα εργαλεία και δεν έγινε συγκεκριμένος στο ζήτημα αυτό. Πάντως η στάση των ΗΠΑ άρχισε να διαφαίνεται από το 2014 και συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.

Αντίδραση Άγκυρας-κατεχομένων

Έντονη ήταν η αντίδραση του τουρκικού ΥΠΕΞ στη συμπερίληψη της Κυπριακής Δημοκρατίας στο πρόγραμμα ΙΜΕΤ, καθώς με ανακοίνωση τόνισε πως «δεν συμβάλλει στην εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό». Υπενθύμισε μάλιστα στις ΗΠΑ πως «η ίση μεταχείριση απέναντι στις δύο πλευρές του νησιού είναι αρχή του ΟΗΕ». Αντίστοιχη θέση εξέφρασε και ο «πρωθυπουργός» του ψευδοκράτους Ερσίν Τατάρ, ο οποίος υποστήριξε πως «οι ΗΠΑ δεν συμπεριφέρονται ίσα στους δύο ‘λαούς’ στην Κύπρο». Αναφέρθηκε και στην αποφασιστικότητα της Τουρκίας και του ψευδοκράτους να συνεχίσουν τα σχέδιά τους σχετικά με τους υδρογονάνθρακες και το άνοιγμα της περίκλειστης πόλης της κατεχόμενης Αμμοχώστου.

Ο Τ/Κ ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί επεσήμανε σχετικά πως «δεν μπορεί να γίνει κατανοητό πώς μπορεί να επωφεληθεί η περιφερειακή σταθερότητα με τη διμερή στρατιωτική συνεργασία ΗΠΑ και ε/κ πλευράς στο πλαίσιο του ΙΜΕΤ».

Έντονη αντίδραση ΑΚΕΛ

«Η κυβέρνηση δεν είπε την αλήθεια στον κυπριακό λαό στο ζήτημα της βελτίωσης της σχέσης με τις ΗΠΑ», επεσήμανε σε δηλώσεις του ο γ.γ. του ΑΚΕΛ, Άντρος Κυπριανού. Σύμφωνα με τον κ. Κυπριανού, στην πραγματικότητα η βελτίωση της σχέσης με τις ΗΠΑ περνά μέσα από τη διάλυση των σχέσεων με Ρωσία και Κίνα. Τόνισε μάλιστα πως δεν ισχύουν όσα ισχυρίζεται το Προεδρικό και ο ΥΠΕΞ, πως δεν επηρεάζονται οι σχέσεις με τη Ρωσία καθώς υιοθετούνται, όπως ισχυρίστηκε, όσα ζήτησαν οι ΗΠΑ στο σημείο αυτό. Έκανε μάλιστα λόγο για καταστροφικές προσεγγίσεις από πλευράς κυβέρνησης στο ζήτημα αυτό. Διερωτήθηκε δε «σε περίπτωση σύρραξης στην περιοχή, τα παιδιά της Κύπρου θα πολεμήσουν για να υπερασπιστούν τα συμφέροντα των ΗΠΑ;».

Σχολιάζοντας τη στάση Άντρου Κυπριανού, ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, εξέφρασε την άποψη πως «Δικαιολογημένα η Τουρκία αντέδρασε. Δεν μπορώ να κατανοήσω γιατί αντέδρασε το ΑΚΕΛ».

Μπορέλ για Τουρκία

Χθες άλλωστε τέθηκε προς συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και η στάση της Άγκυρας. Ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ για Εξωτερικά Θέματα, Ζοζέπ Μπορέλ, έδωσε σαφές στίγμα για τις προθέσεις γύρω από τη στάση της Άγκυρας, ενόψει και της συνόδου του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων την ερχόμενη Δευτέρα. Τόνισε πως η δυναμική των αντιποίνων δεν καθιστά τη Μεσόγειο μια πιο ασφαλή και σταθερή ζώνη. Έστειλε το μήνυμα πως κάτι τέτοιο θα είναι εφικτό μόνο μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων. Μετά από τοποθετήσεις μερίδας ευρωβουλευτών, στη δευτερολογία του, ο Μπορέλ δεν δίστασε να απαντήσει με έντονο τρόπο λέγοντας πως «οι σταυροφορίες ανήκουν σε άλλη εποχή της ιστορίας».

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.