Φόρμα αναζήτησης

Η 15χρονη ιστορία των ευρωεκλογών στην Κύπρο – Τα μηνύματα του λαού

Στις 24 Απριλίου του 2004, οι Ελληνοκύπριοι είπαν ένα βροντερό «όχι» στο σχέδιο των Ηνωμένων Εθνών για τη λύση του Κυπριακού (Σχέδιο Ανάν), όπως τους ζήτησε με βουρκωμένα μάτια ο τότε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Τάσσος Παπαδόπουλος και ηγετικά τότε στελέχη του Δημοκρατικού Συναγερμού -Δημήτρης Συλλούρης, Πρόδρομος Προδρόμου, Ρίκκος Ερωτοκρίτου κ.ά.- οι Βάσος Λυσσαρίδης και Γιαννάκης Ομήρου (ΕΔΕΚ), ο Γιώργος Περδίκης (και οι Οικολόγοι), ο Γιώργος Λιλλήκας (τότε ΑΚΕΛ και ΥΠΕΞ), η Εκκλησία της Κύπρου (με αρχηγό τον τότε μητροπολίτη Πάφου και νυν Αρχιεπίσκοπο Κύπρου, Χρυσόστομο Β’) και άλλοι πολιτικοθρησκευτικοοικονομικοί παράγοντες του τόπου, τάζοντας στον κόσμο ευρωπαϊκή λύση, με το επιχείρημα ότι σε ελάχιστες μέρες η Κύπρος θα ήταν κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Το ΑΚΕΛ ζήτησε ένα μαλακό «’όχι’ για να τσιμεντώσουμε το ‘ναι’». Η Κυπριακή Δημοκρατία εντάχθηκε στην ΕΕ την 1η Μαΐου του 2004. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός του 34% τραυματίστηκε με το «ναι» των Κληρίδη – Αναστασιάδη στο σχέδιο των Ηνωμένων Εθνών, αφού άλλα ηγετικά στελέχη έκαναν εσωκομματικό πόλεμο για την επικράτηση της αντίθετης άποψης. Στο δημοψήφισμα, οι Ε/Κ ψήφισαν 75,83% εναντίον του Σχεδίου Ανάν και 24,17% υπέρ, και οι Τ/Κ 64,91% υπέρ και 53,09% κατά.

2004
Στις πρώτες ευρωεκλογές στην Κύπρο (13 Ιουνίου 2004), ενάμιση περίπου μήνα μετά το «όχι», ο λαβωμένος Δημοκρατικός Συναγερμός με ηγέτη τον Νίκο Αναστασιάδη κατάφερε το ακατόρθωτο -ήρθε πρώτο κόμμα με το ΑΚΕΛ να μένει δεύτερο, χάνοντας την πρωτιά των βουλευτικών του 2001, ενώ το κόμμα του θριαμβευτή του δημοψηφίσματος, του Πρόεδρου Παπαδόπουλου, ήρθε τρίτο- έχασε ψηφοφόρους. Σημαντικό ποσοστό των ψηφοφόρων του κόμματος της Αριστεράς επέλεξαν την αποχή, τιμωρώντας το κόμμα τους για τη στάση του στο δημοψήφισμα. Θυμωμένος ο τότε γ.γ. του ΑΚΕΛ και πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Δημήτρης Χριστόφιας, δικαιολόγησε την πτώση των ποσοστών του ΑΚΕΛ συνδέοντας το αποτέλεσμα με τον καλό καιρό («επέλεξαν τις παραλίες»)…

Πρώτος ο ΔΗΣΥ

Η αποχή στις πρώτες ευρωπαϊκές εκλογές στην Κύπρο ήταν μικρή σχετικά με τα ποσοστά των ευρωεκλογών του 2009 και του 2014. Σημειώνεται η μεγάλη πτώση των ποσοστών του ΑΚΕΛ σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές του 2001. Συγκεκριμένα, τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών εκλογών του 2004 ήταν τα εξής (στην παρένθεση τα ποσοστά των βουλευτικών του 2001): ΔΗΣΥ (Ν. Αναστασιάδης) 28,23% / 94.355 ψήφοι [34,00% / 139.732], ΑΚΕΛ (Δ. Χριστόφιας) 27,89% / 93.212 [34,71% / 142.647], ΔΗΚΟ (Τ. Παπαδόπουλος) 17,09% / 57.121 [14,00% / 60.977], Για την Ευρώπη (Γ. Μάτσης) 10,08 % / 36.112, ΕΔΕΚ (Γ. Ομήρου) 10,79% / 36.075 [6,51% / 26,770], Ενωμένοι Δημοκράτες (Γ. Βασιλείου) 1,95% / 6.534 [2,59% / 10.640], ΝΕΟ (Ν. Κουτσού) 1,65% / 5.501 [3,00% / 12.334], Κίνημα Οικολόγων (Γ. Περδίκης) 0,86% / 2.872 [1,98% / 8.128]. Ψήφισαν 72,50% / 350.387 ψήφοι [91,75% / 428.990], αποχή 27,50% / 132.294 [8,25% / 38.553]. Εξελέγησαν ευρωβουλευτές οι Ιωάννης Κασουλίδης (67.251, ΔΗΣΥ/ΕΛΚ), Παναγιώτης Δημητρίου (24.589, ΔΗΣΥ/ΕΛΚ), Αδάμος Αδάμου (30.290, ΑΚΕΛ/Ευρ. Αριστερά), Κυριάκος Τριανταφυλλίδης (27.766, ΑΚΕΛ/Ευρ. Αριστερά), Μάριος Ματσάκης (27.371, ΔΗΚΟ/Συμμαχία Φιλ.&Δημ.), Γιαννάκης Μάτσης (24.839, Για την Ευρώπη/ΕΛΚ).

2009
Οι ευρωεκλογές του 2009, στην Κύπρο διεξήχθησαν στις 6 Ιουνίου, και ανέδειξαν νικητή των εκλογών την αποχή και τα μπάνια του λαού, σε μια χώρα που παραδοσιακά είχε μεγάλη συμμετοχή πολιτών στις εκλογικές διαδικασίες. Τα δύο μεγάλα κόμματα -και οι ηγέτες τους, Αναστασιάδης – Κυπριανού, υποστηρικτές της ΔΔΟ- βγήκαν ενισχυμένα από τις ευρωεκλογές του 2009 και βασικά ο τότε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρης Χριστόφιας, πήρε λαϊκή έγκριση να συνεχίσει τις προσπάθειες εξεύρεσης λύσης του Κυπριακού μαζί με τον τότε ηγέτη της τ/κ κοινότητας, Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Στο ΔΗΚΟ -ο Τάσσος Παπαδόπουλος είχε χάσει τις Προεδρικές του 2008 από τον Δημήτρη Χριστόφια- άρχιζε να φαίνεται καθαρά η εσωκομματική αντιπαράθεση Παπαδοπουλικών – Καρογιανικών για τον έλεγχο του κόμματος, ενώ μια τρίτη ομάδα, των λεγόμενων Κυπριανικών με αρχηγό των υιό του Σπύρου Κυπριανού, Μάρκο, κρατούσε ισορροπίες, μετρούσε κουκιά, ζύγιζε δυνάμεις των άλλων δύο τάσεων, με στόχο την προεδρία του Δημοκρατικού Κόμματος… και του κράτους.

 Άνοδος ΔΗΣΥ – ΑΚΕΛ

Συγκεκριμένα, τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών εκλογών του 2009 ήταν τα εξής: ΔΗΣΥ (Ν. Αναστασιάδης) 35.65% / 109.209 (+7,42%), ΑΚΕΛ (Α. Κυπριακού) 34,90 / 106.922 (+6,41%), ΔΗΚΟ (Μ. Καρογιάν) 12,28% / 37.625 (-4,81%), ΕΔΕΚ (Γ. Ομήρου) 9,85 / 30.169 (-0,94%), Ευρ. Κόμμα (Δ. Συλλούρης) 4,12% / 12.630 (νέο), Κιν. Οικολόγων (Ι. Παναγιώτου) 1,50% / 4.602 (+0,64), ΕΛΑΜ (Χρ. Χρίστου) 0,22% / 663 (νέο). Ψήφισαν 59,40% / 312.479, αποχή 40,60% / 213.581. Εξελέγησαν ευρωβουλευτές οι Ιωάννης Κασουλίδης (69.576, ΔΗΣΥ/ΕΛΚ), Ελένη Θεοχάρους (58.596, ΔΗΣΥ/ΕΛΚ), Τάκης Χατζηγεωργίου (55.941, ΑΚΕΛ/Ευρ. Αριστερά), Κυριάκος Τριανταφυλλίδης (25,728, ΑΚΕΛ/Ευρ. Αριστερά), Αντιγόνη Παπαδοπούλου (18.822, ΔΗΚΟ/Προοδευτική Συμμαχία Σοσ.&Δημ.), Κούλλης Μαυρονικόλας (11.130, ΕΔΕΚ/Προδευτική Συμμαχία Σοσ.&Δημ.).

2014

Οι γ’ ευρωεκλογές στην Κύπρο, που διεξήχθησαν 25 Μαΐου του 2014, ήταν η πρώτη εκλογική διαδικασία μετά το κούρεμα των καταθέσεων, το κλείσιμο της Λαϊκής Τράπεζας, την τρόικα και το μνημόνιο, τα πρωτοφανή για τα κυπριακά δεδομένα ποσοστά ανεργίας, τη συρρίκνωση των απολαβών των εργαζομένων, το σκάνδαλο της Δρομολαξιάς (Cyta) και τη φυλάκιση ανώτατου στελέχους του ΑΚΕΛ (οικονομικός υπεύθυνος του κόμματος). Θριάμβευσε η αποχή, πολιτική στάση που ερμηνεύθηκε ως αποδοκιμασία του λαού σε ολόκληρο το κομματικό σύστημα. Τον Δημοκρατικό Συναγερμό, μετά την εκλογή του Νίκου Αναστασιάδη στην προεδρία της Δημοκρατίας (Φεβρουάριος του 2013), είχε αναλάβει ο Αβέρωφ Νεοφύτου, ενώ το Δημοκρατικό Κόμμα είχε τεράστια εσωκομματικά προβλήματα μετά την αλλαγή της ηγεσίας του. Τον Δεκέμβριο του 2013, το ΔΗΚΟ πέρασε στα χέρια του υιού του Τάσσου Παπαδόπουλου, Νικόλα, ο οποίος κέρδισε τις εσωκομματικές εκλογές για 546 ψήφους έναντι του τότε προέδρου του κόμματος Μάριου Καρογιάν (ΝΠ 51,12% / 12.460, ΜΚ 48,88% / 11.914).

Πτώση ΑΚΕΛ

Τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών του 2014 ήταν: ΔΗΣΥ (Αβ. Νεοφύτου) 37,75% / 97.732 (+1,76%), ΑΚΕΛ (Ά. Κυπριανού) 26,98% / 69.852 (-8,37%), ΔΗΚΟ (Ν. Παπαδόπουλος) 10,83% / 28.044 (-1,48%), ΕΔΕΚ & Κιν. Οικολόγων (Γ. Ομήρου – Γ. Περδίκης) 7,68% / 19.894 (-3,76%), Συμμαχία Πολιτών (Γ. Λιλλήκας) 6,78% / 17.549 (νέο), Μήνυμα Ελπίδας (Στ. Πλατής) 3,83% / 9.907 (νέο), ΕΛΑΜ (Χρ. Χρίστου) 2,69% / 6.957 (+2,48%), Κόμμα για τα Ζώα (Κ. Κυριάκου) 0,88% / 2.288 (νέο), Δικοινοτική Ριζ. Αριστερή Συνεργασία 0,86% / 2.220 (νέο). Ο ανεξάρτητος υποψήφιος, Σενέρ Λεβέντ, έλαβε 2.710 ψήφους. Ψήφισαν 43,97% / 266.891, 1.856 Τουρκοκύπριοι, αποχή 56,03% / 340.025. Εξελέγησαν ευρωβουλευτές οι Ελένη Θεοχάρους (57.948, ΔΗΣΥ/ΕΛΚ), Χρίστος Στυλιανίδης (34.482, ΔΗΣΥ/ΕΛΚ – διορίστηκε Ευρωπαίος επίτροπος και τη θέση του πήρε ο Λευτέρης Χριστοφόρου), Τάκης Χατζηγεωργίου (40.452, ΑΚΕΛ/Ευρ. Αριστερά), Νεοκλής Συλικιώτης (18.930, ΑΚΕΛ/Ευρ. Αριστερά), Κώστας Μαυρίδης (16.723, ΔΗΚΟ/Προοδευτική Συμμαχία Σοσ.&Δημ.), Δημήτρης Παπαδάκης (8.342, ΕΔΕΚ/Προοδευτική Συμμαχία Σοσ.&Δημ.).