Φόρμα αναζήτησης

Γκουτέρες και Λουτ συντονίζονται για διάσκεψη εντός καλοκαιριού

Τελικός στόχος των Ηνωμένων Εθνών είναι να επαναληφθεί μια διάσκεψη με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη εντός του καλοκαιριού, με σκοπό να διασαφηνιστούν όλες οι πτυχές και όλα τα ζητήματα σε σχέση με το Κυπριακό, έτσι ώστε να επέλθει ένα ξεκαθάρισμα του σκηνικού. Την πληροφορία αυτή επιβεβαιώνουν πηγές εντός των Ηνωμένων Εθνών, οι οποίες μάλιστα αναφέρουν πως όπως είναι σήμερα τα δεδομένα αυτή είναι η πιο αποδοτική λύση που μπορεί να υπάρξει, για όλες τις πλευρές. Το ορόσημο του καλοκαιριού δεν είναι καθόλου άσχετο με τις εξελίξεις σχετικά με την ανανέωση των όρων εντολής της UNFICYP, αναφέρουν οι ίδιες πηγές.

Στο προσχέδιο της έκθεσης που κατέθεσε ο Αντόνιο Γκουτέρες στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τις καλές του υπηρεσίες στο Κυπριακό αναφέρει στην παράγραφο 35: «Ευελπιστώ ότι οι διεργασίες-διαβουλεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη θα οδηγήσουν σε επιστροφή στις διαπραγματεύσεις, στις οποίες θα μπορέσω να αφιερώσω όλο το βάρος των καλών μου υπηρεσιών, με στόχο να φτάσουμε σε μια βιώσιμη επίλυση του κυπριακού προβλήματος». Κάλεσε μάλιστα τους δύο ηγέτες, τις εγγυήτριες δυνάμεις και τα ενδιαφερόμενα μέρη να εργαστούν προς την κατεύθυνση αυτή με την αίσθηση του επείγοντος, με εποικοδομητικό και δημιουργικό τρόπο. Όπως επιβεβαιώνουν οι πηγές εντός των Ηνωμένων Εθνών, δεν είναι καθόλου τυχαία η αναφορά Γκουτέρες σε καλή προετοιμασία η οποία να οδηγεί σε σημείο που να μπορέσει να επέλθει λύση, καθώς περιγράφει πού θέλει να κατευθύνει τα δεδομένα σε σχέση με το Κυπριακό.

Η πρόθεση αυτή των Ηνωμένων Εθνών δεν προκύπτει ως κεραυνός εν αιθρία στο Προεδρικό, καθώς διπλωματικές πηγές θεωρούν την πραγματοποίηση μιας διάσκεψης το επικρατέστερο σενάριο το οποίο θα επιδιώξουν τα Ηνωμένα Έθνη. Θεωρούν, μάλιστα, πως η ειδική απεσταλμένη του γ.γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό Τζέιν Χολ Λουτ θα επιμείνει στη σύγκληση μιας σύσκεψης με σύνθεση ίδια με αυτήν που έγινε στο Κραν Μοντανά, δηλαδή με τη συμμετοχή ε/κ και τ/κ πλευράς, των τριών εγγυητριών δυνάμεων, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με τον συντονιστικό ρόλο των Ηνωμένων Εθνών, ώστε να ξεκαθαρίσουν εν πρώτοις οι όροι αναφοράς στο Κυπριακό.

Άλλωστε όπως είχαμε αποκαλύψει και κατά τις προηγούμενες ημέρες, η πρόσφατη πρόταση της κ. Λουτ, η οποία ήταν διαδικαστικού χαρακτήρα, κινήθηκε σε αντίστοιχο πλαίσιο. Όπως προκύπτει από τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η κ. Λουτ ήθελε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να μεταβούν στη Γενεύη και να συζητήσουν, μέχρι να «κλειδώσουν» όλες τις πτυχές των όρων αναφοράς, κάτι που φυσικά θα οδηγούσε εξαιρετικά κοντά στην έναρξη μιας εις βάθος διαπραγμάτευσης.

Η πρόταση αυτή δεν συμπεριλήφθηκε στην έκθεση Γκουτέρες, καθώς υπήρχαν κάποιες επιφυλάξεις, κυρίως από τουρκικής πλευράς, η οποία αντιπρότεινε τετραμερή συνάντηση, ωστόσο η κ. Λουτ δεν αναμένεται να εγκαταλείψει την πρόταση αυτή. Αντίθετα, σύμφωνα με τις πηγές εντός των Ηνωμένων Εθνών, αυτή τη φορά ο στόχος είναι να μπουν πιο βαθιά στα ζητήματα, έτσι ώστε να φέρουν τη διαδικασία ένα βήμα πριν την τελική συζήτηση-διαπραγμάτευση όλων των ουσιωδών ζητημάτων. Πάντως, πηγές εντός ελληνοκυπριακής πλευράς αναφέρουν πως οι όποιες κινήσεις από πλευράς Λουτ αναμένεται να γίνουν μετά τη συζήτηση της έκθεσης Γκουτέρες στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, εξέλιξη η οποία χρονικά τοποθετείται αμέσως μετά το Πάσχα.

 

ΕΕ – περιπλοκή

Το χρονοδιάγραμμα πάντως για φουλ εντατικοποίηση της πρωτοβουλίας Λουτ μετά τις ευρωεκλογές περιπλέκεται αρκετά από το Brexit. Η συμμετοχή της Βρετανίας στις ευρωεκλογές ή όχι δημιουργεί προβλήματα στη νέα σύνθεση της Κομισιόν και στις νέες ευρωπαϊκές ισορροπίες εντός Ευρωκοινοβουλίου, κάτι που θα ήθελε σίγουρα να σταθμίσει η Τουρκία μπαίνοντας σε μια διαδικασία στο Κυπριακό. Τα Ηνωμένα Έθνη πάντως έχουν θέσει τα δικά τους χρονοδιαγράμματα.

 

Πώς φτάσαμε ώς εδώ

Η Τζέιν Χολ Λουτ, σε μια διπλωματία με τη μορφή των ξεχωριστών συναντήσεων με όλες τις πλευρές τους τελευταίους μήνες, διαπίστωσε ότι υπάρχουν συγκεκριμένα ζητήματα στα οποία οι πλευρές διαφωνούν ή δεν θέλουν να διαπραγματευτούν εκ των προτέρων. Αντίστοιχο σκηνικό είχε στηθεί και πριν από το Κραν Μοντανά, όταν η κάθε πλευρά κρατούσε κλειστά τα χαρτιά της σχετικά με συγκεκριμένες πτυχές, γύρω από τις οποίες υπήρχε μάλιστα ένταση. Πληροφορίες από τα Ηνωμένα Έθνη αναφέρουν πως η κ. Λουτ κατά την πρόσφατη επίσκεψή της επέλεξε να έρθει μόνο για μία μέρα στο νησί καθώς είχε ξεκάθαρη εικόνα, τόσο από τη ρητορική των δύο πλευρών όσο και από τα δεδομένα που είχε ενώπιόν της, ότι δεν θα υπήρχε οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδος. Όταν η κ. Λουτ ολοκλήρωσε τη διερευνητική αναγνώριση του σκηνικού, βολιδοσκόπησε την τουρκική πλευρά για το ενδεχόμενο να προχωρήσουν στο επόμενο βήμα, χρονικό σημείο στο οποίο μπήκε στο τραπέζι η τετραμερής συνάντηση από πλευράς Τουρκίας. Η ελληνοκυπριακή πλευρά είχε ήδη έτοιμη την πρόταση για κοινή συνάντηση Αναστασιάδη – Λουτ – Ακιντζί. Όταν η κ. Λουτ μετέφερε την πρόταση για τετραμερή σύνοδο, αυτή δεν έγινε αποδεκτή από την ε/κ πλευρά, όπως δεν έγινε αποδεκτή και η πρόταση για κοινή συνάντηση των τριών από τον Ακιντζί. Τότε προέκυψε η ιδέα να προχωρήσουν τα Ηνωμένα Έθνη στη σύγκληση όλων των πλευρών που συμμετείχαν και στο Κραν Μοντανά. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η ελληνοκυπριακή πλευρά παρουσιάστηκε θετική σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ενώ η τουρκική παρουσιάστηκε διστακτική στο παρόν στάδιο, εμμένοντας σε τετραμερή.

 

Ο φόβος για UNFICYP

Η ε/κ πλευρά τους τελευταίους μήνες προέβη με συστηματικό και μεθοδικό τρόπο σε διαβήματα προς πολλαπλές κατευθύνσεις, έτσι ώστε να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει η οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς της παρουσίας της ειρηνευτικής δύναμης στο νησί. Κυριότερος φόβος είναι πως αν αλλάξουν οι όροι εντολής τότε ο στρατός κατοχής δεν αποκλείεται να προβεί σε κινήσεις που να αλλοιώνουν τα δεδομένα στη γραμμή κατάπαυσης του πυρός. Το ορόσημο του Ιούλη χρησιμοποιήθηκε και συνεχίζει να τυγχάνει εκμετάλλευσης από τουρκικής πλευράς, έτσι ώστε να μεταφέρουν την πίεση στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Υπήρχε μέχρι σήμερα η αίσθηση ότι η πρακτική των Ηνωμένων Εθνών να πιέζουν για μείωση προσωπικού και εξόδων στις ειρηνευτικές αποστολές σε όλο τον κόσμο, την οποία υιοθέτησαν ουσιαστικά τα δύο τελευταία χρόνια, είχε ως κύριο εκφραστή και υποκινητή τις ΗΠΑ και τον Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, όπως μας επιβεβαίωσαν πηγές εντός των Ηνωμένων Εθνών, η πρακτική αυτή τείνει να εξελιχθεί σε πεποίθηση όλων εντός του οργανισμού, καθώς επικρατεί ο προβληματισμός μήπως με τη μακροχρόνια παραμονή σε ζώνες διαμάχης ενδεχομένως να μην υποβοηθούν τις προσπάθειες για λύση αλλά να συναινούν στην εδραίωση μιας κατάστασης πραγμάτων. Αυτό που μας ξεκαθάρισαν είναι πως σε καμία περίπτωση η οποιαδήποτε κίνηση δεν έχει μόνο οικονομικό κίνητρο, καθώς το κόστος παρουσίας της ειρηνευτικής δύναμης στην Κύπρο είναι πολύ μικρό σε σχέση με τον ολικό προϋπολογισμό που έχει για τον σκοπό αυτό ο ΟΗΕ. Βάσει των εξελίξεων θα κριθεί και η τελική έκβαση στο ζήτημα αυτό, ωστόσο φαίνεται να αποφεύγεται ο σκόπελος αυτός, τουλάχιστον όσον αφορά την αλλαγή των όρων εντολής τον Ιούλιο. Σε καμία όμως περίπτωση δεν θα πρέπει να υπάρξει εφησυχασμός, καθώς τα Ηνωμένα Έθνη είναι πεπεισμένα πως αν δεν υπάρξει πρόοδος στο Κυπριακό δεν θα αργήσει και η ώρα των αλλαγών σε επίπεδο UNFICYP.