Φόρμα αναζήτησης

Έρχεται ο OLAF για ΟΕΔΑ Λεμεσού

Οσμή σκανδάλου αποπνέει η Μονάδα Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διαχείρισης Απορριμμάτων Λεμεσού (ΟΕΔΑ Πεντακώμου), ένα έργο το οποίο σήμερα αποτελεί το μεγαλύτερο και σοβαρότερο πρόβλημα που έχει να διαχειριστεί η κυβέρνηση Αναστασιάδη, σύμφωνα με κυβερνητικό στέλεχος, το οποίο υποστηρίζει ότι «είμαστε σε έναν φαύλο κύκλο, τα πράγματα είναι αδιέξοδα, όσο κι αν καταβάλλεται προσπάθεια να περάσει η εικόνα πως γίνεται διαχείριση του ζητήματος». Σύμφωνα με την ίδια πηγή, που μίλησε στον «Π» υπό καθεστώς ανωνυμίας, «είναι σχεδόν αδύνατον να βγούμε αλώβητοι από αυτήν την ιστορία – υπάρχουν πάρα πολλές πιθανότητες και η Κυπριακή Δημοκρατία να κληθεί να επιστρέψει τα εκατομμύρια των ευρωπαϊκών κονδυλίων της συγχρηματοδότητης του έργου και να παραλύσει η μονάδα στο Πεντάκωμο». Σε ό,τι αφορά το τελευταίο, παρόλο που το κράτος έλαβε τα μέτρα του ώστε το προσωπικό της μονάδας να παραμείνει να εργάζεται, εάν τελικά το έργο περάσει στα κρατικά χέρια, λόγω αδυναμίας του αναδόχου να συνεχίσει να το διαχειρίζεται, για λόγους που έχουν να κάνουν με εξειδικευμένη τεχνολογία/τεχνογνωσία δεν είναι σίγουρο ότι όλα θα κυλήσουν ομαλά – μάλλον η ζυγαριά γέρνει προς το να μείνει η Λεμεσός χωρίς σύγχρονο σκυβαλότοπο (το κράτος δεν έχει το know-how, κι έτσι κατά κάποιον τρόπο είναι όμηρος του αναδόχου).

Αναφορικά με το ενδεχόμενο να κληθεί η Κυπριακή Δημοκρατία να επιστρέψει τα ευρωπαϊκά εκατομμύρια που έλαβε για το έργο, αυτό θα κριθεί μέσα στους επόμενους μήνες. Συνοπτικά, το ζήτημα έχει να κάνει με το ότι με λεφτά της ΕΕ ακριβοπληρώθηκε η ΟΕΔΑ Πεντακώμου για διαχείριση των αποβλήτων, και αντί αυτού παράγει ένα προϊόν (RDF) το οποίο είναι άχρηστο (λάσπη σκουπιδιών) και θάβεται στη γη. «Κλείσαμε το Βατί και ανοίξαμε νέο Βατί στο Πεντάκωμο» μας λέχθηκε χαρακτηριστικά από εμπλεκόμενο πρόσωπο στο όλο θέμα.

 

Δύο προτάσεις

Όπως έγραψε ο «Π» την περασμένη εβδομάδα, την Τετάρτη 22 Ιανουαρίου θα βρίσκονται στην Κύπρο οι σύμβουλοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jaspers για να βοηθήσουν στην εξεύρεση λύσης στο όλο ζήτημα. Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν δύο εναλλακτικές προτάσεις που θεωρητικά, τουλάχιστον, μπορούν να αποτελέσουν τη λύση του προβλήματος: (α) ο ανάδοχος της ΟΕΔΑ Πεντακώμου προτείνει κατασκευή μονάδας για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με καύση του RDF και, (β) εξετάζεται η πιθανότητα να παραλαμβάνει το RDF το Τσιμεντοποιείο στο Βασιλικό για καύση και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με κυβερνητική πηγή που γνωρίζει καλά το θέμα, η μεν πρώτη εισήγηση είναι μάλλον μη βιώσιμη οικονομικά, η δε δεύτερη, πηγή από το Τσιμεντοποιείο ανέφερε στον «Π» ότι η δοκιμή θα γίνει, αλλά οι πιθανότητες να πετύχει το πείραμα είναι μηδαμινές. «Μάλλον για να κερδίσει χρόνο το κράτος, μπήκε στην εξίσωση και το Τσιμεντοποείο», σχολίασε η ίδια πηγή.

 

Έλεγχος για διαφθορά

«Το κράτος θέλει να κερδίσει χρόνο» διότι ανεξάρτητα από την έλευση των Jaspers και την προσπάθεια εξεύρεσης βιώσιμης λύσης για την ΟΕΔΑ Πεντακώμου, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν κατάφερε να αποφύγει την κάθοδο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (European Anti-Fraud Office – OLAF). H OLAF -που έχει συνομιλητή στην Κύπρο το Γενικό Λογιστήριο- ζήτησε και έλαβε αρκετό υλικό, πολλά έγγραφα που αφορούν τη Μονάδα Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διαχείρισης Απορριμμάτων της Λεμεσού και έρχεται καλά προετοιμασμένη στην Κύπρο. Η γενική λογίστρια της Δημοκρατίας Ρέα Γεωργίου, ερωτηθείσα σχετικά, αρκέστηκε μόνο να πει ότι «μέχρι στιγμής δεν έχει ενημερωθεί το Γενικό Λογιστήριο για οποιαδήποτε αλλαγή του όποιου προγραμματισμού υπάρχει».

 

«Τα θαλασσώσαμε»

«Έχουμε μπλέξει άσχημα, τα θαλασσώσαμε», ανέφερε χαρακτηριστικά κυβερνητικός αξιωματούχος μιλώντας στον «Π» και ζητώντας να παραμείνει ανώνυμος. Ζητώντας από τον ίδιο μια χοντρική περιγραφή για το πώς φθάσαμε στο σημερινό αδιέξοδο, ένα σύντομο ιστορικό της ΟΕΔΑ Λεμεσού μάς ανέφερε τα εξής: «Με δυο λόγια, αρχικά η Κομισιόν απέρριψε το έργο για τους λόγους/προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα, δηλαδή για λόγους οικονομικούς και περιβαλλοντικούς. Η κυβέρνηση επέμενε να το κάνει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μάς είπε ότι εάν θα προχωρήσει το έργο θα είναι με κυβερνητική ευθύνη. Δηλαδή, θα φέρει αποκλειστική ευθύνη η κυβέρνηση εάν δεν ικανοποιηθούν τα οικονομικά και περιβαλλοντικά κριτήρια. Γι’ αυτό και τώρα ενεργοποίησαν τις διαδικασίες ελέγχου ώστε να επιστραφούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια εάν και εφόσον αποδειχθεί ότι δεν εκπληρώθηκαν οι όροι και οι προϋποθέσεις/κριτήρια για τη συγχρηματοδότηση. Οι Jaspers είχαν ενημερώσει γραπτώς ότι εκείνος που θα αναλάβει το έργο θα πρέπει να έχει και τη σχετική τεχνογνωσία και εμπειρία. Η κυπριακή πλευρά ενημέρωσε ότι θα προχωρήσει με την πιο συμφέρουσα προσφορά και εάν προκύψουν θέματα θα ζητηθούν αποζημιώσεις. Το σχόλιο τής Κομισιόν ήταν ότι ο σκοπός δεν είναι οι αποζημιώσεις αλλά το έργο. Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν προχώρησε με διαδικασία ανοικτής τεχνολογίας για το έργο, αλλά έραψε κοστούμι για συγκεκριμένη τεχνολογία, χωρίς κριτήρια τεχνογνωσίας, σε αντίθεση με τις συστάσεις των εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η κρίσιμη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου λήφθηκε τον Ιούλιο του 2014 με προσωπική εισήγηση του Προέδρου Αναστασιάδη και με έντονη διαφωνία του τότε υπουργού Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη, ο οποίος τελικά καταψήφισε την πρόταση λέγοντας ότι διαφωνεί διότι το έργο δεν φαινόταν να ήταν βιώσιμο. Η οικονομική κρίση έβαλε στο παιχνίδι τις κατασκευαστικές εταιρείες, χωρίς να έχουν εμπειρία στην παραγωγή SRF. Oι εργολάβοι πολύ σύντομα διαπίστωσαν ότι το έργο ήταν μάλλον μη βιώσιμο οικονομικά, διότι η προσφορά τους ήταν πολύ χαμηλή. Για να αντεπεξέλθουν είπαν ότι πρέπει να αλλάξει κάπως η τεχνολογία/διαδικασία και να περάσουν και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του προϊόντος που έβγαινε από τη μονάδα, για τις ενεργειακές ανάγκες της ΟΕΔΑ Πεντακώμου. Αυτή η αλλαγή -που πέρασε από το Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων- χειροτέρεψε την κατάσταση (το προϊόν δευτερογενούς καυσίμου RDF είναι λάσπη σκουπιδιών). Στο Συμβούλιο Παρεκκλίσεων συμμετείχε και ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης, γι’ αυτό και κάποιοι τον επικρίνουν και του επιρρίπτουν ευθύνες».

 

«Μόνη θετική εξαίρεση»…

Μιλώντας στον «Π», ο γενικός ελεγκτής Οδυσσέας Μιχαηλίδης μάς παρέπεμψε στο δημοσιευμένο πόρισμα της Ερευνητικής Επιτροπής που διορίστηκε από τον γενικό εισαγγελέα για έρευνα αναφορικά με τις χωματερές, σημειώνοντας παράλληλα ότι «αυτοί στους οποίους επιρρίπτει ευθύνες το πόρισμα, αντί να τις αναλάβουν, προσπαθούν να τις μεταθέσουν σε αυτούς που, με βάση το πόρισμα, μόνο θετικός ήταν ο ρόλος τους». Σημειώνεται ότι στο εν λόγω πόρισμα (Ιούλιος 2018) αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι «[…] η Ερευνητική Επιτροπή διαπιστώνει ότι στη χρονοβόρα και ατέρμονη διαδικασία Διαχείρισης των Οικιακών Αποβλήτων στην Κύπρο από το 2013 μέχρι σήμερα η ολοκλήρωση του ΟΕΔΑ Λεμεσού αποτελεί τη μόνη θετική εξαίρεση».

 

Περιμένοντας τους Jaspers…

Ο Χαράλαμπος Χατζηπάκκος, διευθυντής του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων -που διαχειρίζεται τη σύμβαση της ΟΕΔΑ Πεντακώμου, η οποία μεταβιβάστηκε στο τμήμα μετά που οι αρμοδιότητες γι’ αυτό το έργο μεταφέρθηκαν από το Υπουργείο Εσωτερικών στο Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος- παραδέχεται ότι «υπάρχουν πάρα πολλά και δύσκολα προβλήματα» σε σχέση με τη μονάδα του Πεντακώμου, «τα οποία προκύπτουν από την αρχική σύμβαση για το έργο». Οι σύμβουλοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι Jaspers, συνέχισε, θα βρίσκονται στην Κύπρο αυτήν την εβδομάδα προκειμένου να συμβουλεύσουν την κυβέρνηση ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε στην ΟΕΔΑ Λεμεσού. «Με το Τσιμεντοποιείο Βασιλικού έχουμε συμφωνήσει -και έχουμε ετοιμάσει έγγραφα για απευθείας ανάθεση- να του δίνεται το 1/3 περίπου της ποσότητας του προϊόντος που παράγεται σήμερα στη μονάδα προκειμένου να δοκιμάσει εάν μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτό το υλικό, το RDF, για καύση και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτή η προσπάθεια θα καταβληθεί μόλις επαναλειτουργήσει το Τσιμεντοποιείο -τέλος του μηνός- γιατί έχει διακόψει για λίγο τη λειτουργία του λόγω εργασιών συντήρησης», εξήγησε ο κ. Χατζηπάκκος. Το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, διευκρίνισε, έχει ετοιμάσει το προσχέδιο αυτής της συμφωνίας και την έχει στείλει στο Τσιμεντοποιείο για τυχόν απόψεις. «Δεν υπάρχει άλλη βιομηχανία που μπορεί να αξιοποιήσει αυτό το προϊόν, γι’ αυτό ακολουθείται η διαδικασία της απευθείας ανάθεσης – το επιτρέπει ο Νόμος των Προσφορών. Είμαστε σε αυτό το στάδιο. Και αφού οριστικοποιηθεί η σύμβαση, θα πάμε στο Συμβούλιο Προσφορών για έγκρισή της», πρόσθεσε. «Απ’ ό,τι γνωρίζω, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει ενημερωθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για επιστροφή του κονδυλίου συγχρηματοδότησης της μονάδας λόγω ανεπαρκειών και αδυναμιών στη διαχείριση αποβλήτων», ανέφερε ο κ. Χατζηπάκκος ερωτηθείς σχετικά. Σημειώνεται ότι σήμερα θάβεται όλο το RDF που παράγεται στην ΟΕΔΑ Πεντακώμου, ενώ με το πείραμα στο Τσιμεντοποιείο θα καταλήγουν στη γη τα 2/3 του υλικού, αφού το 1/3 περίπου θα πηγαίνει στο Βασιλικό για δοκιμή.

 

Το άφησαν απ’ έξω

Σημειώνεται ότι το 2011, όταν λαμβάνονταν οι αποφάσεις, η τσιμεντοβιομηχανία Βασιλικού βρισκόταν σε διαδικασία αναβάθμισης της μονάδας της με δαπάνη 200 εκατ. ευρώ για να έχει τη δυνατότητα απορρόφησης δευτερογενών καυσίμων. Η εταιρεία ενδιαφερόταν να συζητήσει με την κυβέρνηση, γι’ αυτό και προσέγγισε η ίδια τους μελετητές ζητώντας να εκθέσει τις απόψεις της. Το 2013, η τσιμεντοβιομηχανία έστειλε επιστολή στον Σωκράτη Χάσικο, ο οποίος μόλις είχε αναλάβει καθήκοντα υπουργού Εσωτερικών, καταγγέλλοντας τη στάση της προηγούμενης κυβέρνησης (του Δημήτρη Χριστόφια), με τον ισχυρισμό ότι «οι μελετητές ξεκάθαρα δήλωσαν ότι πήραν εντολή από το Υπουργείο Εσωτερικών να μην μας συναντήσουν». Η δικαιολογία που τους είχε δοθεί ήταν ότι «το Βασιλικό ήταν ιδιωτική εταιρεία και έχει ληφθεί η πολιτική απόφαση από το Υπουργείο Εσωτερικών να μην πραγματοποιηθούν οποιεσδήποτε συνεργασίες με ιδιωτικές εταιρείες».

 

Περιμένοντας τους Jaspers…

Ο Χαράλαμπος Χατζηπάκκος, διευθυντής του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων -που διαχειρίζεται τη σύμβαση της ΟΕΔΑ Πεντακώμου, η οποία μεταβιβάστηκε στο τμήμα μετά που οι αρμοδιότητες γι’ αυτό το έργο μεταφέρθηκαν από το Υπουργείο Εσωτερικών στο Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος- παραδέχεται ότι «υπάρχουν πάρα πολλά και δύσκολα προβλήματα» σε σχέση με τη μονάδα του Πεντακώμου, «τα οποία προκύπτουν από την αρχική σύμβαση για το έργο». Οι σύμβουλοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι Jaspers, συνέχισε, θα βρίσκονται στην Κύπρο αυτήν την εβδομάδα προκειμένου να συμβουλεύσουν την κυβέρνηση ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε στην ΟΕΔΑ Λεμεσού. «Με το Τσιμεντοποιείο Βασιλικού έχουμε συμφωνήσει -και έχουμε ετοιμάσει έγγραφα για απευθείας ανάθεση- να του δίνεται το 1/3 περίπου της ποσότητας του προϊόντος που παράγεται σήμερα στη μονάδα προκειμένου να δοκιμάσει εάν μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτό το υλικό, το RDF, για καύση και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτή η προσπάθεια θα καταβληθεί μόλις επαναλειτουργήσει το Τσιμεντοποιείο -τέλος του μηνός- γιατί έχει διακόψει για λίγο τη λειτουργία του λόγω εργασιών συντήρησης», εξήγησε ο κ. Χατζηπάκκος. Το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, διευκρίνισε, έχει ετοιμάσει το προσχέδιο αυτής της συμφωνίας και την έχει στείλει στο Τσιμεντοποιείο για τυχόν απόψεις. «Δεν υπάρχει άλλη βιομηχανία που μπορεί να αξιοποιήσει αυτό το προϊόν, γι’ αυτό ακολουθείται η διαδικασία της απευθείας ανάθεσης – το επιτρέπει ο Νόμος των Προσφορών. Είμαστε σε αυτό το στάδιο. Και αφού οριστικοποιηθεί η σύμβαση, θα πάμε στο Συμβούλιο Προσφορών για έγκρισή της», πρόσθεσε. «Απ’ ό,τι γνωρίζω, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει ενημερωθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για επιστροφή του κονδυλίου συγχρηματοδότησης της μονάδας λόγω ανεπαρκειών και αδυναμιών στη διαχείριση αποβλήτων», ανέφερε ο κ. Χατζηπάκκος ερωτηθείς σχετικά. Σημειώνεται ότι σήμερα θάβεται όλο το RDF που παράγεται στην ΟΕΔΑ Πεντακώμου, ενώ με το πείραμα στο Τσιμεντοποιείο θα καταλήγουν στη γη τα 2/3 του υλικού, αφού το 1/3 περίπου θα πηγαίνει στο Βασιλικό για δοκιμή.

 

Το άφησαν απ’ έξω

Σημειώνεται ότι το 2011, όταν λαμβάνονταν οι αποφάσεις, η τσιμεντοβιομηχανία Βασιλικού βρισκόταν σε διαδικασία αναβάθμισης της μονάδας της με δαπάνη 200 εκατ. ευρώ για να έχει τη δυνατότητα απορρόφησης δευτερογενών καυσίμων. Η εταιρεία ενδιαφερόταν να συζητήσει με την κυβέρνηση, γι’ αυτό και προσέγγισε η ίδια τους μελετητές ζητώντας να εκθέσει τις απόψεις της. Το 2013, η τσιμεντοβιομηχανία έστειλε επιστολή στον Σωκράτη Χάσικο, ο οποίος μόλις είχε αναλάβει καθήκοντα υπουργού Εσωτερικών, καταγγέλλοντας τη στάση της προηγούμενης κυβέρνησης (του Δημήτρη Χριστόφια), με τον ισχυρισμό ότι «οι μελετητές ξεκάθαρα δήλωσαν ότι πήραν εντολή από το Υπουργείο Εσωτερικών να μην μας συναντήσουν». Η δικαιολογία που τους είχε δοθεί ήταν ότι «το Βασιλικό ήταν ιδιωτική εταιρεία και έχει ληφθεί η πολιτική απόφαση από το Υπουργείο Εσωτερικών να μην πραγματοποιηθούν οποιεσδήποτε συνεργασίες με ιδιωτικές εταιρείες».

kateliadi@politis-news.com

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.