Φόρμα αναζήτησης

Επιστρέφει περιουσίες η Τουρκία: Χώμα οι εκτιμήσεις λόγω κτηματολογίου

Για πρώτη φορά στα 13 χρόνια από τη σύστασή της, η Επιτροπή Ακίνητης Ιδιοκτησίας (ΕΑΙ) που λειτουργεί η Τουρκία στο βόρειο μέρος της Κύπρου αποφασίζει κατόπιν ακρόασης μιας αίτησης να αποκαταστήσει (έστω εν μέρει) τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα Ελληνοκύπριας ιδιοκτήτριας. Πρόκειται για την Ανδριανή Ιωάννου, η αίτηση της οποίας στην ΕΑΙ είχε λάβει δημοσιότητα το 2017, όταν το ΕΔΑΔ επιδίκασε αποζημίωση υπέρ της για ηθική βλάβη εκ μέρους της Τουρκίας λόγω «παρατεταμένων και αναποτελεσματικών» διαδικασιών στην εξέταση της αίτησής της που είχε κατατεθεί στην ΕΑΙ το 2008. Τον Οκτώβριο του 2018, η ΕΑΙ επανέφερε ενώπιόν της την αίτηση της κ. Ιωάννου, και στις 23 Ιανουαρίου 2019, σύμφωνα με επιστολή του δικηγόρου της Αχιλλέα Δημητριάδη προς την επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΣτΕ), λήφθηκε απόφαση για αποκατάσταση δύο από τα πέντε ακίνητά της στην κατεχόμενη Κώμα του Γιαλού (επαρχία Αμμοχώστου). Για το πότε θα τεθεί σε εφαρμογή η απόφασή της, η ΕΑΙ δεν ενημέρωσε το δικηγόρο της κ. Ιωάννου, ο οποίος τονίζει στην επιστολή του προς το ΣτΕ ότι για τα δύο ακίνητα, η ΕΑΙ δεν αποζημίωσε την κ. Ιωάννου για απώλεια χρήσης.

Αποζημιώσεις 10-14%
Για τα άλλα τρία ακίνητα της Ανδριανής Ιωάννου στην Κώμα του Γιαλού, η ΕΑΙ ενέκρινε αποζημιώσεις για «απαλλοτρίωσή» τους, ύψους 169.258 ευρώ. Σύμφωνα με την εκτιμηθείσα αξία της γης από το Τμήμα Κτηματολογίου της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι αποζημιώσεις «απαλλοτρίωσης» θα έπρεπε να ανέλθουν σε 1,18 εκατ. ευρώ. Ο δικηγόρος της κ. Ιωάννου, κ. Αχιλλέας Δημητριάδης, τονίζει στην επιστολή του προς στην επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης (ημερ. 16 Απριλίου 2019) την έλλειψη διαφάνειας στη λειτουργία της ΕΑΙ, αφού το ποσό των 169.258 ευρώ δεν αναλύεται ξεχωριστά για κάθε ένα από τα τρία ακίνητα.

Ως προβληματικά σημεία στην κρίση της ΕΑΙ, ο κ. Δημητριάδης καταγράφει ακόμα το γεγονός ότι η αποζημίωση ύψους 79.799 ευρώ για απώλεια χρήσης των τριών ακινήτων καλύπτει όλη την περίοδο από το 1974 μέχρι το 2018, ενώ μόνο για την εικοσαετία 1997-2018, η αιτήτρια είχε υπολογίσει την απώλεια χρήσης (και για τα τρία ακίνητα) σε 807.839 ευρώ. Συνολικά η διαφορά μεταξύ της εκτιμηθείσας αξίας των τριών ακινήτων και του ύψους της «απαλλοτρίωσης» φτάνει το 14% και η διαφορά της αποζημίωσης για την απώλεια χρήσης από εκείνην που διεκδίκησε η κ. Ιωάννου στο 10%. Αποζημίωση για ηθική βλάβη η Επιτροπή Ακίνητης Ιδιοκτησίας δεν ενέκρινε υπέρ της αιτήτριας, ούτε κάλυψη των δικηγορικών εξόδων. Σημειώνεται ότι αν και η απόφαση της ΕΑΙ στην αίτηση της κ. Ιωάννου λήφθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2019, η κοινοποίησή της στην κ. Ιωάννου καθυστέρησε δύο μήνες (18 Μαρτίου 2019). Η καθυστέρηση στην κοινοποίηση μιας ληφθείσας απόφασης δεν είναι κάτι που συνηθίζει η ΕΑΙ, γεγονός που παραπέμπει στο πρωτοφανές περιεχόμενο τής εν λόγω απόφασης.

Αποκαταστάθηκαν δέκα από το 2006
Ανανεωμένα στατιστικά στοιχεία για την εξέταση αιτήσεων ενώπιόν της ανήρτησε στην ιστοσελίδα της η Επιτροπή Ακίνητης Ιδιοκτησίας της Τουρκίας. Συνολικά, μέχρι και τον Απρίλιο του 2019 υποβλήθηκαν ενώπιον της ΕΑΙ 6.536 αιτήσεις ιδιοκτητών ακινήτων στα κατεχόμενα. Πέρσι, οι αιτήσεις είχαν ανέλθει σε 117 και τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2019 σε 27. Η μεγαλύτερη ροή αιτήσεων στην ΕΑΙ καταγράφηκε το 2011 με 1.926 αιτήσεις και η μικρότερη το 2016 με 50. Με φιλικό διακανονισμό μεταξύ 2006-2019 διευθετήθηκαν 1.161 αιτήσεις, ενώ κατόπιν ακρόασης ενώπιον της ΕΑΙ λήφθηκαν αποφάσεις για 33 αιτήσεις, μεταξύ των οποίων και η αίτηση της Ανδριανής Ιωάννου για τα πέντε ακίνητα στην κατεχόμενη Κώμα του Γιαλού. Από το σύνολο των 1.194 διευθετημένων υποθέσεων ενώπιον της ΕΑΙ, οι δέκα αφορούν σε αποφάσεις αποκατάστασης (μερικής, ολικής ή σε συνδυασμό με αποζημίωση). Η μόνη απόφαση αποκατάστασης των δικαιωμάτων ιδιοκτήτη, κατόπιν ακρόασης, αφορά την αίτηση της κ. Ιωάννου. Συνολικά 34.297.204 τετραγ. μέτρα είναι η έκταση της γης που καλύπτουν οι 1.194 αποφάσεις της ΕΑΙ της Τουρκίας και το συνολικό ποσό που υποστηρίζεται ότι αποδόθηκε σε Ε/Κ αιτητές είναι περίπου 348 εκατ. ευρώ.

Δηλώνει απόν το κτηματολόγιο
Δεν είναι ακόμα γνωστό κατά πόσον η Ανδριανή Ιωάννου θα δεχθεί την απόφαση της Επιτροπής Ακίνητης Ιδιοκτησίας της Τουρκίας. Η επιστολή του δικηγόρου της στο Συμβούλιο της Ευρώπης προϊδεάζει πάντως για αρνητική στάση, αφού χαρακτηρίζει τα μέτρα της ΕΑΙ στην υπό εξέταση υπόθεση «προφανώς αναποτελεσματικά», με παραπομπή τόσο στη μη απόδοση απώλειας χρήσης για τα δύο ακίνητα που αποφασίστηκε να επιστραφούν στην κ. Ιωάννου, όσο και στο χαμηλό ύψος της αποζημίωσης «απαλλοτρίωσης» και απώλειας χρήσης για τα άλλα τρία ακίνητα. Για το κατά 10% με 14% χαμηλότερο από το εκτιμώμενο ύψος των αποζημιώσεων από την ΕΑΙ, ευθύνες φέρει και το Τμήμα Κτηματολογίου. Συγκεκριμένα, το Κτηματολόγιο χορηγεί εκτιμήσεις για τα κατεχόμενα ακίνητα των αιτητών ενώπιον της ΕΑΙ, αλλά δεν αποδέχεται να προσέλθει λειτουργός ενώπιον της ΕΑΙ στο βόρειο μέρος της Κύπρου για να υπερασπιστεί την εκτίμηση και να προσφέρει μαρτυρία. Ως εκ τούτου, τα μέλη της ΕΑΙ είναι σε θέση να βασιστούν μόνο στην εκτίμηση που προσκομίζεται από τις τουρκοκυπριακές «αρχές». Σε δήλωσή του στον «Πολίτη», ο δικηγόρος της κ. Ιωάννου, κ. Αχιλλέας Δημητριάδης, σχολίασε δηκτικά τη συγκεκριμένη στάση του κράτους με την οποία αφήνονται απροστάτευτοι οι πολίτες του ενώπιον της ΕΑΙ της Τουρκίας. Όπως εξήγησε ο κ. Δημητριάδης, η νομική ερμηνεία για την εμφάνιση ενώπιον της ΕΑΙ είναι σαφής, αφού πρόκειται για όργανο του τουρκικού κράτους.