Φόρμα αναζήτησης

Άρση απορρήτου υπό πολλούς όρους

Η αποχή για λόγους αρχής από το ΑΚΕΛ -κόμμα ωστόσο που με τροπολογίες συνέβαλε μαζί με άλλα στην περαιτέρω θωράκιση του νομοσχεδίου- διευκόλυνε χθες την έγκριση σε νόμο με 27 ψήφους υπέρ (από ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ, Συμμαχία, Αλληλεγγύη, ενώ η ΕΔΕΚ τήρησε αποχή) της ρύθμισης της δυνατότητας άρσης του απορρήτου της ιδιωτικής επικοινωνίας. Στις περιπτώσεις και υπό τους όρους που προβλέπονται βεβαίως στο άρθρο 17.2.Β του Συντάγματος. Πρόκειται για ένα εγχείρημα που ταλαιπωρείται από το 2010, όταν και τροποποιήθηκε το Σύνταγμα, ενώ χρειάστηκαν 18 συνεδρίες της Επιτροπής Νομικών για να καταλήξουν τα μέλη της στο τελικό κείμενό του, που εγκρίθηκε χθες. Υπενθυμίζεται ότι το αρχικό νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή το 2017. Με τον νόμο τροποποιείται η νομοθεσία που ψηφίστηκε το 1996 και δεν εφαρμόστηκε ποτέ, ώστε η δυνατότητα άρσης του απορρήτου να καταστεί εφικτή. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών Γ. Γεωργίου χαρακτήρισε το νόμο «μια ριζοσπαστική αλλαγή».

Τι συνεπάγεται

Σύμφωνα με το Σύνταγμα ως τροποποιήθηκε το 2010, για να μπορεί να γίνει παρέμβαση στο απόρρητο επικοινωνίας, απαιτείται η έκδοση δικαστικού διατάγματος για κάθε περίπτωση. Με τον νόμο που εγκρίθηκε χθες έχουν καθοριστεί οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να ζητηθεί ένα διάταγμα, τα στοιχεία δηλαδή που θα πρέπει να έχει ενώπιόν του το δικαστήριο προ της έκδοσης του διατάγματος. «Ειδικότερα θα εξουσιοδοτείται συγκεκριμένο πρόσωπο που θα προβαίνει σε αυτή την ενέργεια, η οποία θα αφορά συγκεκριμένο αδίκημα που διερευνάται και συγκεκριμένα πρόσωπα που κρίνονται ύποπτα. Επιπρόσθετα, το δικαστήριο ορίζει συγκεκριμένη περίοδο κατά την οποία μπορεί να γίνει παρακολούθηση. Αυτοί οι περιορισμοί έχουν ως στόχο να διασφαλίσουν την αποφυγή καταχρηστικής δυνατότητας παρέμβασης στο δικαίωμα επικοινωνίας», εξήγησε χθες ο κ. Γεωργίου. Ταυτόχρονα, καθορίζεται μηχανισμός ελέγχου, ο οποίος θα μπορεί να ελέγξει τη σωστή εφαρμογή του διατάγματος, την αποφυγή κατάχρησης εξουσίας και την αξιοποίηση των πληροφοριών που θα ληφθούν μέσω της επικοινωνίας μόνο για τον σκοπό για τον οποίο έχουν ληφθεί, καθώς και την καταστροφή οποιασδήποτε άλλης πληροφορίας που έχει ληφθεί αλλά δεν είναι αναγκαία να αξιοποιηθεί για σκοπούς διερεύνησης της υπόθεσης για την οποία παραχωρήθηκε το διάταγμα.

Ενσωμάτωση τροπολογιών

«Παρά τη διαφωνία επί της αρχής, να ευχαριστήσω τους συναδέλφους στην Επιτροπή Νομικών, με τους οποίους επί δεκάδες ώρες αναζητήσαμε βελτιώσεις σε έναν κατά γενική παραδοχή σκληρό νόμο», εξήγησε για να αιτιολογήσει την αποχή του ΑΚΕΛ ο βουλευτής του Άριστος Δαμιανού. «Ασφαλώς, οι δικλίδες ασφαλείας δεν μπορούν να αποκλείσουν αυτόματα την αυθαιρεσία κρατικών οργάνων, αλλά μπορούν να επενεργήσουν αποτρεπτικά για όσους προτίθενται να αυθαιρετήσουν, όπως εξάλλου πράττουν με τις παράνομες παρακολουθήσεις, που γίνονταν και εξακολουθούν να γίνονται. Εμείς θα τους παρακολουθούμε και στο μέτρο του δυνατού θα ασκούμε πολιτικό και κοινοβουλευτικό έλεγχο». Με τις τροποποιήσεις, μεταξύ άλλων, στον νόμο ενισχύονται οι διαδικασίες και οι προϋποθέσεις για την έκδοση διατάγματος, προβλέπονται αυστηρές ποινές φυλάκισης και προστίμου, υιοθετείται πρόνοια για λογοδοσία της Αστυνομίας με τριμηνιαίες εκθέσεις προς την επιτροπή ελέγχου της νομιμότητας των δράσεων, ενώ θα καταρτίζεται ετήσια έκθεση από την επιτροπή που θα παραδίδεται στον Πρόεδρο. Επίσης, περιλήφθηκε πρόνοια η οποία θέτει ως προϋπόθεση για την έναρξη εφαρμογής του νόμου των παρακολουθήσεων την εγκαθίδρυση της επιτροπής ελέγχου της νομιμότητας των επιχειρησιακών δράσεων, «η οποία έπρεπε με βάση τον νόμο της ΚΥΠ να υπήρχε ήδη και κακώς δεν υπήρξε συμμόρφωση με την πρόνοια του νόμου» σύμφωνα με τον κ. Δαμιανού. Ο νόμος προβλέπει επίσης απαγόρευση εισαγωγής παρακολουθητικού εξοπλισμού από ιδιώτες, πλην των οργανισμών παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών και μόνο κατόπιν άδειας αρμοδίως, αποκλειστικά για την εφαρμογή του υπό αναφορά νόμου.

Θέμα για εύλογη υποψία

Η Βουλή το 2010 τροποποίησε το Άρθρο 17 του Συντάγματος, κατά τρόπο ώστε να επιτρέπεται η άρση του απορρήτου της επικοινωνίας για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Ειδικότερα, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του Άρθρου 17 του Συντάγματος, «δεν χωρεί επέμβαση κατά την άσκηση του δικαιώματος τούτου, εκτός αν η επέμβαση αυτή επιτρέπεται σύμφωνα με τον νόμο (σ.σ. που ψηφίστηκε χθες), στις ακόλουθες περιπτώσεις προσώπων που τελούν υπό φυλάκιση ή προφυλάκιση και κατόπιν δικαστικού διατάγματος που εκδόθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, μετά από αίτηση του γενικού εισαγγελέα, και η επέμβαση αποτελεί μέτρο το οποίο σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναγκαίο μόνο προς το συμφέρον της ασφάλειας της Δημοκρατίας ή την αποτροπή, τη διερεύνηση ή τη δίωξη των ακόλουθων σοβαρών ποινικών αδικημάτων: Φόνος εκ προμελέτης ή ανθρωποκτονία, εμπορία προσώπων και αδικήματα που σχετίζονται με την παιδική πορνογραφία, εμπορία, προμήθεια, καλλιέργεια ή παραγωγή ναρκωτικών, αδικήματα που σχετίζονται με το νόμισμα ή το χαρτονόμισμα της Δημοκρατίας και αδικήματα διαφθοράς για τα οποία προβλέπεται, σε περίπτωση καταδίκης, ποινή φυλάκισης πέντε ετών και άνω».

Τροπολογία ΕΔΕΚ

Στο μεταξύ χθες εγκρίθηκε και ενσωματώθηκε στον νόμο τροπολογία της ΕΔΕΚ που στοχεύει στον περιορισμό, κατά το μέτρο του δυνατού, καταχρηστικής επίκλησης λόγων προς επέμβαση στο δικαίωμα επικοινωνίας, εισάγοντας τους όρους «σοβαρός λόγος» και «εύλογη υποψία» που πρέπει να υπάρχουν. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών και βουλευτής του ΔΗΣΥ Γ. Γεωργίου, εξηγώντας γιατί το κόμμα του θα καταψήφιζε την εν λόγω τροπολογία, χτύπησε καμπανάκι: «Θα πρέπει αυτοί οι νέοι όροι που εισάγονται να αποδειχθούν σωρευτικά κατά τρόπο μάλιστα που εγκυμονούν θανάσιμους κινδύνους για την εφαρμογή του μέτρου αυτού μετά την έγκριση του νόμου, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι όροι αυτοί δεν φαίνεται και δεν έχουν ερμηνευτεί νομολογιακά και είναι άγνωστο πώς θα ερμηνευτούν από τα δικαστήρια στο μέλλον».

Στη γωνιά το ΑΚΕΛ να δει πόσα απίδια θα πιάσει ο σάκος

Στο νομοσχέδιο που ψηφίστηκε χθες, και που η Αστυνομία θέλει διακαώς να προσθέσει στη φαρέτρα της, γίνεται επίκληση κάθε φορά που προκύπτουν εγκληματικές ενέργειες ως θεραπεία για πάσα νόσο, συνεπώς η εφαρμογή του θα καταδείξει αν όντως ήταν η απουσία του το πρόβλημα. «Σήμερα είναι μια καλή ευκαιρία για να καταρριφθούν κάποιοι μύθοι. Για να αφαιρεθούν κάποια ψεύτικα άλλοθι που τόσο η κυπριακή Αστυνομία όσο και οι διωκτικές αρχές ανά το παγκόσμιο κτίζουν ως καταφύγιο για την ανεπάρκεια αλλά και για τη διαφθορά που υπάρχει στου κόλπους του σώματος. Στο επιχείρημα ’δώστε μας και άλλα νομικά εργαλεία’, τους υπενθυμίζω ότι το Κοινοβούλιο έχει δώσει ήδη σημαντικά νομοθετικά εργαλεία», σχολίασε χθες ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού, διερωτώμενος πώς αξιοποίησαν αυτά τα ισχυρά νομικά εργαλεία. «Μας ζήτησαν άρον-άρον ψήφιση του νόμου για το καταγεγραμμένο περιεχόμενο για να καταδικάσουν τραπεζίτες υπαίτιους του τραπεζικού σκανδάλου. Πόσοι μπήκαν φυλακή; Είχαν δεκάδες καταγγελίες για εξαφανίσεις γυναικών. Πόσες χειρίστηκαν ως όφειλαν ως ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα; Αν δεν ξέβραζαν τα πηγάδια πτώματα ακόμα θα δολοφονούσε μετανάστριες και παιδιά ο κατά συρροή δολοφόνος». Ο κ. Δαμιανού αναφέρθηκε και στο τετραπλό φονικό στην Αγία Νάπα, λέγοντας πως «τόσο στενή ήταν η παρακολούθηση που τα όργανα συνέτρωγαν με τους γνωστούς επιχειρηματίες όταν έγιναν οι φόνοι» και «αντί να ειδοποιήσουν τη Europol κάποια σαΐνια τηλεφώνησαν στους ίδιους τους εκτελεστές». Αναφερόμενος στη διαφθορά και τη διαπλοκή στον χώρο του ποδοσφαίρου και στην επίκληση του νόμου των παρακολουθήσεων, είπε πως «περίπου ως η θεραπεία διά πάσαν νόσον, είναι καλά να γνωρίζουν οι αρμόδιοι ότι υπάρχει και η επόμενη μέρα. Και θα αναμένουμε με ενδιαφέρον να δούμε πόσους και ποιους θα συλλάβουν και θα διώξουν για τα στημένα».

Σε απάντησή του ο Γ. Γεωργίου του ΔΗΣΥ διερωτήθηκε «πώς μπορούν οι διωκτικές αρχές να διερευνήσουν είτε τους φακέλους της UEFA είτε οποιεσδήποτε άλλες καταγγελίες, όταν η Αστυνομία δεν έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει τη συνομιλία προσώπων που είναι ύποπτα για αυτά τα αδικήματα. Η πολιτεία έχει προσφέρει στην Αστυνομία αρκετά μέσα τα οποία αξιοποίησε και επέφεραν συγκεκριμένα αποτελέσματα». Αναμφίβολα σύμφωνα με τον κ. Γεωργίου πρέπει να κρατάμε μικρό καλάθι. Η πάταξη του οργανωμένου εγκλήματος δεν θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Η παρακολούθηση των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων είναι καθ’ ομολογίαν ένα ισχυρό μέσο, ενισχύεται το νομικό οπλοστάσιο της Αστυνομίας και των ανακριτικών αρχών για την αποτελεσματική διερεύνηση του οργανωμένου εγκλήματος» τόνισε.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.