Φόρμα αναζήτησης

Δεοντολογία βουλευτών όπως …το πόθεν έσχες

Λες και φωτογραφίζει συγκεκριμένους βουλευτές νυν και πρώην που απασχόλησαν τη δημοσιότητα με την ανάρμοστη συμπεριφορά τους εντός και εκτός Κοινοβουλίου, με ενέργειες και παραλείψεις τους, χωρίς καμιά βεβαίως μέχρι σήμερα επίπτωση, ο πολυαναμενόμενος Κώδικας Δεοντολογίας και Διαφάνειας των μελών του Κοινοβουλίου, το προσχέδιο του οποίου παρουσίασε χθες -παρότι το είχε υποσχεθεί από το 2018 στην GRECO- o πρόεδρος της Βουλής.

Ένας κώδικας που μέσα σε 155 σελίδες καλύπτει ένα ευρύτατο φάσμα θεμάτων που αφορούν και άπτονται της εν γένει παρουσίας των βουλευτών στην κοινωνία και ειδικότερα των υποχρεώσεών τους κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Μάλιστα, ένα ειδικό κεφάλαιο συντάχθηκε κατόπιν οδηγιών του κ. Συλλούρη, κατά τρόπο που να μην είναι επιτρεπτή η καθ’ οιονδήποτε τρόπο άσκηση lobbying μεταξύ βουλευτών και ομάδων ιδιωτικών συμφερόντων, ενώ υπάρχουν 13 διαφορετικά έντυπα που οφείλουν να συμπληρώσουν οι βουλευτές στο πλαίσιο της αυτορρύθμισης και αφορούν από τις θεσμικές τους υποχρεώσεις μέχρι και εισφορές σε κόμματα, τη λήψη δώρων ακόμα και δαπανών που αφορούν κοινοβ. αποστολή στο εξωτερικό. Κυριότερη, δε, είναι η δήλωση δέσμευσης και διαφάνειας, ενισχυτική αυτής του πόθεν έσχες.
Των πιο πάνω λεχθέντων θα πρέπει, βεβαίως, ο Κώδικας να εξεταστεί από την Επιτροπή Θεσμών και αφού ακολούθως ψηφιστεί από την ολομέλεια του Σώματος, να διαβαστεί ενδελεχώς από τους βουλευτές και να υπάρξει ουσιαστική αυτορρύθμιση διότι μόνο το πρόσφατο παρελθόν να αναλογιστεί κανείς, με τις δηλώσεις πόθεν έσχες και τα μη εξυπηρετούμενα δάνειά τους, διαπιστώνει πως μόνο τις υποχρεώσεις τους και ακόμη αυτή την τυπική δεοντολογία δεν τηρούν οι βουλευτές.

Δήλωση και συμφέρον
Σύμφωνα με τον κώδικα, ο βουλευτής με την ανάληψη των καθηκόντων του και όσο διαρκεί η θητεία του οφείλει -στο πλαίσιο της καλώς νοούμενης κριτικής προς το πρόσωπό του- να βρίσκεται σε συνεχή ετοιμότητα και «να αποκαλύπτει πλήρως και χωρίς όχληση οποιαδήποτε περιουσιακά του στοιχεία, κινητά και ακίνητα, όπως και κάθε δραστηριότητα, ιδιότητα ή σχέση από την οποία, είτε ο ίδιος είτε συνδεδεμένο πρόσωπο, θα αποκομίσει, αναμένεται και/ή ενδέχεται να αποκομίσει οποιοδήποτε όφελος». Προς τον σκοπό αυτό, αμέσως μετά τη νενομισμένη διαβεβαίωση, υπογράφει τη «δήλωση δέσμευσης και διαφάνειας», με την οποία δεσμεύεται να τηρεί πιστά τις πρόνοιες του παρόντος Κώδικα και επί προσωπική τιμή να αποκαλύπτει αμέσως οποιαδήποτε κατάσταση ασυμβιβάστου και/ή σύγκρουσης συμφερόντων υφίσταται, προκύπτει και/ή δυνατόν να προκύψει κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. Την ίδια ώρα, ο Κώδικας ορίζει το «προσωπικό συμφέρον», ως το χρηματικό ή/και μη χρηματικό, αλλά αποτιμητό σε χρήμα όφελος, το οποίο ο ίδιος ο βουλευτής προσπορίζεται και/ή αναμένεται ή ενδέχεται να αποκομίσει, είτε σε ενεστώτα είτε σε μέλλοντα χρόνο, ενώ «σύγκρουση συμφερόντων» ορίζει την «προκαλούμενη και/ή ενδεχόμενη διάσταση μεταξύ των αντικειμενικά επιδιωκόμενων με υπό συζήτηση σχέδιο νόμου σκοπών και του προσωπικού ή ιδιωτικού συμφέροντος, κατά τρόπο που να υφίσταται ή να δημιουργείται η πεποίθηση και/ή η βεβαιότητα ότι ο βουλευτής δεν θα ενεργήσει αντικειμενικά και απροσωπόληπτα και/ή κατά τρόπο που να εξυπηρετείται αποκλειστικά το συμφέρον του ευρύτερου κοινού και/ή του δημοσίου συμφέροντος». Στο σημείο αυτό σημαντικά είναι τα παραρτήματα του Κώδικα που αφορούν σε μαύρες λίστες, όσον αφορά το ασυμβίβαστο και σύγκρουση συμφερόντων με ενδεικτικά και μη εξαντλητικά παραδείγματα του τι αυτό συνεπάγεται. Σε άλλο παράρτημα δημοσιεύεται γκρίζα λίστα με παραδείγματα που ενδέχεται να δημιουργούν σύγκρουση συμφερόντων.

Τα δώρα
Ειδική μνεία στον Κώδικα γίνεται για τα δώρα. Ο βουλευτής, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του όπως και καθ’ όλην τη διάρκεια της θητείας του, επ’ ουδενί λαμβάνει και/ή αποδέχεται οποιοδήποτε δώρο και/ή άλλη χαριστικής φύσεως παροχή μη χρηματική, αλλά αποτιμητή σε χρήμα προερχομένη απ’ οποιαδήποτε πηγή, εκτός από καθαρά φιλοφρονητικής σημασίας ή/και ήσσονος αξίας αντικείμενα αναμνηστικής φύσης που προσφέρονται στο πλαίσιο της εθιμοτυπικής πρακτικής και/ή κοινωνικής αβροφροσύνης και/ή δώρα τα οποία προσφέρονται, είτε εντός είτε εκτός Δημοκρατίας, στο πλαίσιο επίσημων επισκέψεων, συναντήσεων ή κοινοβουλευτικών αποστολών κατά τη συνήθη εθιμοτυπική πρακτική, τα οποία εν πάση περιπτώσει δεν δύνανται να προορίζονται για προσωπική χρήση, ενώ η αξία εκάστου δώρου δεν δύναται να υπερβαίνει τα διακόσια ευρώ. Ο βουλευτής, μάλιστα, έχει υποχρέωση μόλις λάβει οποιοδήποτε δώρο ή άλλη χαριστική παροχή μη χρηματική αλλά αποτιμητή σε χρήμα, «οφείλει αμελλητί να προβαίνει σε σχετική δήλωση στον πρόεδρο της Βουλής σε ειδικό έντυπο». Εξαίρεση, που θα μπορούσε να αποτελέσει παραθυράκι, δώρα ή άλλες χαριστικές παροχές μη χρηματικές αλλά αποτιμητές σε χρήμα, οι οποίες εμπίπτουν στο πλαίσιο των συγγενικών ή φιλικών σχέσεων, αδιαφόρως φύσεως και αξίας.

Καταληκτικά, σημειώνεται πως το προσχέδιο του Κώδικα μετά από μια επίπονη εργασία τριών ετών συνέταξε -με κύρια βάση μελέτη του Πανεπιστημίου Κύπρου και μετά από εξέταση άλλων κωδίκων χωρών της ΕΕ αλλά και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου- η πρώτη γραμματέας Κοινοβουλευτικών Επιτροπών Τ. Ιερωνυμίδου.

Επιτροπή Δεοντολογίας: Φόβητρο σε… στάδια
Αρμοδιότητα να επιλαμβάνεται καταγγελιών εναντίον βουλευτών που παραπέμπονται ενώπιόν της από τον πρόεδρο της Βουλής θα έχει η ειδική κοινοβουλευτική Επιτροπή Δεοντολογίας. Το τι θα γίνεται σε περίπτωση που οι καταγγελίες αφορούν μέλη της ειδικής επιτροπής ή του ίδιου του προέδρου της Βουλής παραμένει γκρίζο σημείο, με τον κώδικα να θεωρεί πως δεν θα μπορούσαν οι θεματοφύλακές του να παρεκκλίνουν από τις αρχές του.

Σε περίπτωση πάντως που η Επιτροπή Δεοντολογίας αποφανθεί ότι ο επηρεαζόμενος βουλευτής ενήργησε ανάρμοστα, αντιδεοντολογικά και εκτός τάξης, μπορεί ανάλογα με τη φύση της παράβασης, τη βαρύτητα και την τυχόν επανάληψή της να επιβάλει μία από τις ακόλουθες κυρώσεις: προφορική επίπληξη, γραπτή επίπληξη, μομφή για παρατηρηθείσα αντιδεοντολογική και/ή ανάρμοστη συμπεριφορά εν γένει και/ή σε συγκεκριμένη περίπτωση και απαγόρευση συμμετοχής σε καθορισμένες κοινοβουλευτικές διαδικασίες για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Αν πρόκειται για παράβαση πρόνοιας που αφορά σύγκρουση συμφερόντων, θα μπορεί να επιβληθεί προσωρινός αποκλεισμός του βουλευτή από τις συνεδριάσεις της ολομέλειας του σώματος ή της συγκεκριμένης επιτροπής ενώπιον των οποίων εκκρεμεί ή συζητείται ζήτημα σχετικό με την υπό έλεγχο σύγκρουση συμφερόντων. Σε περίπτωση που η παράβαση αφορά την αποδοχή δώρων και/ή άλλων παροχών μη χρηματικών αλλά αποτιμητών σε χρήμα, ο βουλευτής υποχρεούται να επιστρέψει/αποδώσει κάθε τέτοιο δώρο στον πρόεδρο της Βουλής.

Τα πρακτικά
Σε περίπτωση που η τεκμηριωθείσα αντιδεοντολογική συμπεριφορά συνίσταται από προσβλητικές και/ή απαξιωτικές αναφορές βουλευτή κατά τη συζήτηση σε συνεδρία επιτροπής αναφορικά με οποιοδήποτε πρόσωπο, ομάδα προσώπων ή μέλος ομάδας προσώπων, ο πρόεδρος της Βουλής «προβαίνει άνευ ετέρου σε αφαίρεση από τα τηρηθέντα πρακτικά της συνεδρίας της συγκεκριμένης επιτροπής των σχετικών αποσπασμάτων των λεχθέντων και/ή της αγόρευσης του βουλευτή, δημοσιοποιώντας το γεγονός στο ευρύ κοινό, σύμφωνα με επί τούτω καθορισθείσα διοικητικά διαδικασία». Προφανώς έχοντας αυτό κατά νου, ο κ. Συλλούρης δημοσιοποίησε πρόσφατα τα πρακτικά της Επ. Ελέγχου με τη φραστική επίθεση που δέχθηκε η βουλευτής Ειρήνη Χαραλαμπίδου από τον συνάδελφό της Κ. Κωνσταντίνου. Παραμένει αναπάντητο το ερώτημα ποιες άλλες συνέπειες θα υπήρχαν -ή αν θα υπήρχαν- αν ο κώδικας ήταν σε εφαρμογή.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.