Φόρμα αναζήτησης

Χρόνος για το Κυπριακό, χωρίς νέες γεωτρήσεις

Αν όντως στους υπόλοιπους μήνες του 2019 προβλέπονται έντονες πολιτικές διεργασίες για δημιουργία συνθηκών για επανέναρξη συνομιλιών για λύση του Κυπριακού, τότε στην αποφυγή εντάσεων πιθανό να συμβάλει και το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η πραγματοποίηση γεωτρήσεων εντός του έτους από τις εταιρείες που συνεργάζονται με την Κυπριακή Δημοκρατία. Το ενωρίτερο που μπορεί να πραγματοποιηθεί η επόμενη γεώτρηση σε αδειοδοτημένο τεμάχιο είναι εντός του πρώτου τριμήνου του 2020.

Πίεση στην Τουρκία

Η πίεση πλέον για αποφυγή εντάσεων στην ΑΟΖ τους επόμενους κρίσιμους μήνες μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στην Τουρκία, η οποία καλείται να αναστείλει τις παράνομες γεωτρήσεις της στη δυτική και την ανατολική ΑΟΖ της Κύπρου. Σύμφωνα με τις κατά καιρούς δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων, οι εργασίες του Φατίχ δυτικά του Ακάμα υπολογίζεται να ολοκληρωθούν μέσα Αυγούστου, αν και σε κάποια φάση υπήρχαν πληροφορίες και για περάτωση της γεώτρησης αρχές Αυγούστου. Αν και δεν υπάρχει ενημέρωση από την τουρκική κυβέρνηση για την πορεία των εργασιών του Γιαβούζ, νότια του Αποστόλου Ανδρέα, θεωρείται δεδομένο ότι δεν έχει ξεκινήσει γεώτρηση και είναι άγνωστο πότε θα ξεκινήσει. Δεν πρέπει να αποκλειστεί το ενδεχόμενο το Γιαβούζ να αναμένει την ολοκλήρωση της γεώτρησης του Φατίχ για να ενισχυθεί με προσωπικό και τεχνικά μέσα που αξιοποιούνται εκεί, περιλαμβανομένων και των πλοίων υποστήριξης.

«Έως και 9 γεωτρήσεις»

Το γεωτρητικό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας ούτε αναστέλλεται, ούτε συρρικνώνεται. Αντίθετα, μετά και τις πρόσφατες συμφωνίες -που ενέκρινε τη Δευτέρα το Υπουργικό- για εκχώρηση δικαιωμάτων έρευνας και αναζήτησης υδρογονανθράκων στο τεμάχιο 7 στην κοινοπραξία Total-ENI, την παραχώρηση παρατάσεων στα δικαιώματα έρευνας σε τέσσερα τεμάχια και την αναθεώρηση των χρονοδιαγραμμάτων για τις επόμενες γεωτρήσεις σε αρκετά αδειοδοτημένα τεμάχια, θεωρείται βέβαιο ότι η διετία 2020-21 θα είναι περίοδος έντονης γεωτρητικής δραστηριότητας. Ο υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης επανέλαβε χθες ότι κατά τη διετία αυτή θα πραγματοποιηθούν έως και 9 γεωτρήσεις από τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ΑΟΖ. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχουν οριστικοποιηθεί αποφάσεις και για τις 9 γεωτρήσεις. Οι επιλογές των εταιρειών ως προς τις γεωτρήσεις που θα πραγματοποιήσουν θα εξαρτηθούν από πολλούς παράγοντες, ένας από τους οποίους είναι η επιτυχία ή αποτυχία των γεωτρήσεων που θα επιλεγούν σε πρώτη φάση. Για παράδειγμα, μετά τις δύο αποτυχημένες γεωτρήσεις της ENI στο τεμάχιο 9 θεωρείται δεδομένο ότι δεν υπάρχει ενδιαφέρον για μια τρίτη προσπάθεια. Αν όμως πραγματοποιηθεί και αποβεί επιτυχής η γεώτρηση στον στόχο Σουπιά στο τεμάχιο 3, τότε ενδεχομένως να δημιουργηθούν προοπτικές για μια ακόμα γεώτρηση στο τεμάχιο 9 ή σε άλλο στόχο εντός του 3. Επίσης, αν η επόμενη ερευνητική γεώτρηση στο τεμάχιο 10 κριθεί επιτυχημένη, τότε αυξάνονται οι πιθανότητες και για άλλη γεώτρηση, πέραν βεβαίως της επιβεβαιωτικής γεώτρησης στον στόχο Γλαύκος, η οποία εκτιμάται ότι θα γίνει εντός του 2020.

Ο κ. Λακκοτρύπης είχε δηλώσει στο συνέδριο του Economist στην Αθήνα ότι είναι δυνατό να πραγματοποιηθούν μέχρι το τέλος του 2021 πέντε ερευνητικές γεωτρήσεις (σ.σ. ενδεχομένως στα τεμάχια 6, 11, 8, 3 και 10) και τέσσερις επιβεβαιωτικές (Γλαύκος, Καλυψώ, Αφροδίτη). Επαναλαμβάνουμε ωστόσο ότι δεν υπάρχουν οριστικές αποφάσεις για όλες τις επιλογές των εταιρειών, πέραν του προσανατολισμού για έναρξη εργασιών νωρίς το 2020, γι’ αυτό είναι σε εξέλιξη διεργασίες για δέσμευση τεχνικών μέσων και συνεργασία με υποστηρικτές εταιρείες. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι προοπτικές για αρκετές γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ από τις εταιρείες που συνεργάζονται με την Κυπριακή Δημοκρατία είναι εκ των βασικών λόγων που η τουρκική ΤΡΑΟ δεν μπόρεσε να πείσει πολλές εταιρείες να συνεργαστούν μαζί της για τις παράνομες γεωτρήσεις της, αφού οι εταιρείες προσδοκούν σε συμβόλαια συνεργασίας με τους κολοσσούς για νόμιμες γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ.

Πρέπει επίσης να διευκρινιστεί ότι κατά τη συνεδρία του την περασμένη Δευτέρα το Υπουργικό δεν «ενέκρινε 9 γεωτρήσεις», ούτε κλήθηκε να το πράξει, όπως μεταδόθηκε από άλλα ΜΜΕ. Το πού και πότε θα γίνουν γεωτρήσεις θα αποφασιστεί προσεχώς από τις εταιρείες, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ενέργειας.

Πώς αξιολογεί η κυβέρνηση τη νέα συμφωνία

Ανακοινώνοντας τη συμφωνία για παραχώρηση των δικαιωμάτων για το τεμάχιο 7 στην κοινοπραξία Total-ENI, καθώς και την επέκταση των δικαιωμάτων της γαλλικής εταιρείας σε άλλα τεμάχια, ο υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης είπε ότι «θεωρούμε ότι αυτή η διευθέτηση θα ενδυναμώσει την κοινοπραξία τόσο τεχνοοικονομικά όσο και σε ένα γεωπολιτικό πλαίσιο, όλα αυτά απαραίτητα για να μπορέσουν να προχωρήσουν απρόσκοπτα με τις γεωτρητικές τους εργασίες». Ανέφερε ακόμα ότι έχουν δοθεί οι παρατάσεις 12 μηνών για το κάθε ένα από τα τεμάχια 2, 3, 9, 11 και 8. Για τα πρώτα 11 οι άδειες λήγουν πλέον τον Ιανουάριο του 2021, ενώ χωρίς την παράταση θα έληγαν τον προσεχή Ιανουάριο.

Για το γεωτρητικό πρόγραμμα, ο κ. Λακκοτρύπης είπε: «Η Κυπριακή Δημοκρατία προχωρά απρόσκοπτα με τον ενεργειακό της σχεδιασμό. Υπενθυμίζω ότι αυτό το πλαίσιο είχε συζητηθεί μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας και του CEO της Total πριν περίπου 12 μήνες. Εργαστήκαμε -εταιρείες και υπουργείο- σκληρά για να φέρουμε αυτό το αποτέλεσμα και ακριβώς δείχνει ότι όπως έχουμε προγραμματίσει έτσι και συνεχίζουμε».

Ερωτηθείς ποιες ενέργειες προγραμματίζονται για αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων τουρκικών προκλήσεων, ο υπουργός είπε πως «οι αντιδράσεις της Λευκωσίας είναι καλά γνωστές, κινούμαστε και σε διπλωματικό και σε νομικό επίπεδο σε διάφορα επίπεδα. Θα συνεχίσουμε να κάνουμε ακριβώς το ίδιο πράγμα για να προασπιστούμε με ό,τι μέσα διαθέτουμε τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας».

Όπου κοιτάξεις… Total-ENI στη νότια ΑΟΖ

Στα τεμάχια που ήθελε πολύ να εμπλακεί (7 και 8) εξασφάλισε υψηλά ποσοστά δικαιωμάτων η γαλλική Total (50% και 40% αντίστοιχα). Στα τεμάχια που το ενδιαφέρον της ήταν εξαρχής περιορισμένο (2, 3, 9), αν όχι μηδαμινό, τα ποσοστά της περιορίστηκαν σε χαμηλά επίπεδα (20, 30, 20% αντίστοιχα). Όπως και να έχει, ο γαλλικός κολοσσός συμμετέχει πλέον σε όλα τα αδειοδοτημένα τεμάχια της Κυπριακής Δημοκρατίας, πλην του 10, τα δικαιώματα του οποίου διατηρούν η ExxonMobil και η Qatar Petroleum.

Το τεμάχιο 12 έχει επιστραφεί στην Κυπριακή Δημοκρατία και παραμένει στη διαχείριση της Noble Energy η θαλάσσια έκταση γύρω από το κοίτασμα Αφροδίτη.

Για την Κυπριακή Δημοκρατία θεωρείται πολιτική επιτυχία η επέκταση των δραστηριοτήτων της Total στη νότια ΑΟΖ, σε μια περίοδο που η Τουρκία αμφισβητεί έμπρακτα τα κυριαρχικά δικαιώματα της Δημοκρατίας σε μεγάλο μέρος της ΑΟΖ. Επιτυχία αποτελεί και η συμφωνία για γεώτρηση στο τεμάχιο 3, στον στόχο Σουπιά, στο σημείο που εκδηλώθηκε τον Φεβρουάριο του 2018 η τουρκική πειρατική ενέργεια παρεμπόδισης του πλωτού γεωτρύπανου Saipem 12000 που είχε δεσμεύσει η ΕΝΙ. Η κυπριακή κυβέρνηση θεωρεί ότι η εμπλοκή της θεωρούμενης πιο αποφασιστικής και πιο δυναμικής Total στο τεμάχιο 3 αυξάνει τις πιθανότητες πραγματοποίησης της γεώτρησης στη Σουπιά χωρίς τουρκικές παρεμβάσεις. Πάντως, ως διαχειριστής του τεμαχίου 3 παραμένει η ENI, συνεπώς υπό τη δική της επιχειρησιακή ευθύνη θα πραγματοποιηθεί η συγκεκριμένη γεώτρηση εντός της διετίας 2020-21.

Βάσει της συμφωνίας που επιτεύχθηκε μετά από μακρές και δύσκολες διαπραγματεύσεις, καθώς σε κάποια φάση άλλες ήταν οι βασικές προτεραιότητες της Δημοκρατίας και άλλες των εταιρειών, το σκηνικό στη νότια ΑΟΖ διαμορφώνεται ως εξής:

  • Τεμάχιο 2: 60% των δικαιωμάτων η ΕΝΙ, 20% η Total και 20% η νοτιοκορεατική Kogas. Διαχειρίστρια η ΕΝΙ.
  • Τεμάχιο 3: 50% η ΕΝΙ, 30% η Total και 20% η Kogas. Διαχειρίστρια η ΕΝΙ.
  • Τεμάχιο 9: 60% η ΕΝΙ, 20% η Total και 20% η Kogas. Διαχειρίστρια η ΕΝΙ.
  • Τεμάχιο 6: 50% η ΕΝΙ, 50% η Total. Διαχειρίστρια η ΕΝΙ.
  • Τεμάχιο 7: 50% η ΕΝΙ, 50% η Total. Διαχειρίστρια η Total.
  • Τεμάχιο 8: 60% η ΕΝΙ, 40% η Total. Διαχειρίστρια η ΕΝΙ.
  • Τεμάχιο 10: 60% η ExxonMobil, 40% η Qatar Petroleum. Διαχειρίστρια η ExxonMobil.
  • Τεμάχιο 11: 50% η ENI, 50% η Total. Διαχειρίστρια η Total.