Φόρμα αναζήτησης

Αναβάθμιση λεωφορείων με 40% αυξημένο κόστος

Το πράσινο φως από το Υπουργικό Συμβούλιο έλαβε την περασμένη Παρασκευή η Βασιλική Αναστασιάδου ώστε να προχωρήσει τις αμέσως επόμενες ημέρες στην προκήρυξη του ευρωπαϊκού διαγωνισμού για τις νέες συμβάσεις των λεωφορείων οι οποίες πρέπει πάση θυσία να τεθούν σε εφαρμογή σε λιγότερο από έναν χρόνο. Σύμφωνα με τα τελευταία χρονοδιαγράμματα οι προσφορές θα υποβληθούν μέχρι τον Οκτώβριο, η αξιολόγηση, κατακύρωση και υπογραφή των νέων συμβάσεων θα γίνει μέχρι τον Δεκέμβριο και οι συμβασιούχοι θα ξεκινήσουν την παροχή της νέας υπηρεσίας στις 5 Ιουλίου 2020.

Στις νέες συμβάσεις μπορούν να συμμετέχουν τόσο οι εγχώριες εταιρείες όσο και εταιρείες του εξωτερικού. Δύο τουλάχιστον ευρωπαϊκές εταιρείες είχαν ενδιαφερθεί κατά τη διάρκεια του δημοσίου διαλόγου. Αυτό που αναμένεται είναι κοινοπραξίες ντόπιων και ξένων εταιρειών ώστε να συνδυαστεί η εμπειρία από το εξωτερικό με τη γνώση και τις υποδομές της τοπικής αγοράς.

Χαλαρώσεις το α’ εξάμηνο

Όπως πληροφορούμαστε, παρά την πολύμηνη καθυστέρηση που υπάρχει στην προκήρυξη, δεν τίθεται θέμα, τουλάχιστον προς το παρόν, για επιμήκυνση των υφιστάμενων προβληματικών συμβάσεων που ακόμη και στην εκπνοή τους ταλαιπωρούν υπουργείο, εταιρείες και επιβατικό κοινό. Αυτό που διακηρύττει το Υπουργείο Μεταφορών είναι πως θα δοθούν χαλαρώσεις για ένα εξάμηνο στους νέους αναδόχους να εναρμονιστούν με τις ποιοτικές απαιτήσεις των συμβάσεων ειδικά σε ό,τι αφορά την ηλικία των λεωφορείων.

Η Νομική Υπηρεσία

Ο «Π» είναι σε θέση να γνωρίζει ότι ο λόγος για τον οποίο το Υπουργείο Μεταφορών δεν έχει δώσει συγκεκριμένη ημερομηνία για την προκήρυξη και δεν έχει «διαφημίσει» την έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο της νέας στρατηγικής για τις δημόσιες μεταφορές που ξεκίνησε να σχεδιάζεται πριν από δύο χρόνια, είναι επειδή ο τελικός νομοτεχνικός έλεγχος δεν έχει ολοκληρωθεί από τη Νομική Υπηρεσία. Υπάρχουν απ’ ό,τι φαίνεται υποσχέσεις πως αυτό θα γίνει εντός της εβδομάδας αυτής ώστε εντός Ιουλίου, όπως αναφέρει και η πρόταση της Βασ. Αναστασιάδου προς το Υπουργικό Συμβούλιο, το κράτος να βγει σε προσφορές.

40% αυξημένο κόστος

Όπως αναφέρεται στο επεξηγηματικό σημείωμα που συνοδεύει την πρόταση της υπουργού η αύξηση στο συνολικό κόστος για την παροχή της υπηρεσίας των κλασικών τακτικών γραμμών (εκτός των μαθητικών διαδρομών) αναμένεται να είναι της τάξης του 44%. Το ποσό πρόβλεψης για προκήρυξη των διαγωνισμών (εκτός των μαθητικών διαδρομών) είναι τα 56 εκατ. ετησίως όπως αναλύεται και στον πίνακα που δημοσιεύουμε.

Η υπουργός Μεταφορών εξασφάλισε ουσιαστικά έγκριση για έναν αυξημένο προϋπολογισμό της τάξης του 30 εκατ. ευρώ ετησίως (40% αύξηση) τόσο για την επιχορήγηση των εταιρειών λεωφορείων όσο και για την κάλυψη των μαθητικών διαδρομών και της ανάπτυξης των απαραίτητων υποδομών. Το υπουργείο δικαιολογεί το αυξημένο κόστος με τη βελτίωση της υπηρεσίας και τη χρήση βελτιωμένων συστημάτων και διαδικασιών.

Το κόστος της κρατικής χορηγίας ανεβαίνει συνολικά στα 76 εκατ. ευρώ από 46 εκατ. σήμερα. Το ποσό περιλαμβάνει εκτός από τη χορηγία ύψους 56 εκατ. ευρώ για την κάλυψη της υπηρεσίας παγκύπρια και πρόσθετο ποσό της τάξης των 20 εκατ. ευρώ για την ανάθεση των ειδικών μαθητικών διαδρομών, για την εξυπηρέτηση των μαθητών των Κρατικών Ινστιτούτων Επιμόρφωσης (κυρίως στην ύπαιθρο), την ανάπτυξη σχετικών υποδομών, τη συντήρηση του συστήματος τηλεματικής της αναθέτουσας αρχής και άλλων σχετικών υπηρεσιών (έρευνες αγοράς, προώθησης της υπηρεσίας κ.λπ.). Σήμερα το συνολικό κόστος είναι 32,2 εκατ. ευρώ για το έλλειμμα που παρουσιάζει το σύστημα των έξι εταιρειών, συν 14 εκατ. για την κάλυψη των μαθητικών διαδρομών.

Η νέα υπηρεσία

Ο στόχος, όπως επεξηγεί η κ. Αναστασιάδου, είναι με την εγκατάσταση των νέων εταιρειών λεωφορείων και της νέας σύμβασης μέσω τη οποίας αυξάνονται σημαντικά τα δρομολόγια, επεκτείνεται το ωράριο και εισάγονται νέα λεωφορεία, να αυξηθεί σταδιακά η επιβατική κίνηση, καθιστώντας τις δημόσιες μεταφορές την ουσιαστική εναλλακτική επιλογή στην κινητικότητα του πολίτη. Το Yπουργείο Μεταφορών θέλει οι συμβάσεις να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για να αυξηθεί η χρήση του λεωφορείου με στόχο το 20-25% των μετακινήσεων στα κέντρα των πόλεων να γίνεται με το λεωφορείο. Σήμερα στο σύνολο της Κύπρου το ποσοστό αυτό αγγίζει το 2,7%.
Το αυξημένο κόστος λοιπόν αιτιολογείται, όπως σημειώνεται στην πρόταση, με την ποιοτική αναβάθμιση των δημοσίων επιβατικών μεταφορών και συγκεκριμένα με την/τον:

  • Επέκταση του δικτύου εξυπηρέτησης και αύξηση των δρομολογίων και της συχνότητάς τους από 29 εκατ. km σε 35.4 εκατ. km. Η κατά 22% αύξηση των χιλιομέτρων έχει επίπτωση στο κόστος της τάξης του 20%. Στόχος είναι στις ώρες αιχμής τα δρομολόγια με μεγάλη κίνηση να εξυπηρετούνται κάθε 10 λεπτά, ενώ στα εκτός αιχμής δρομολόγια στόχος είναι το λεωφορείο να περνά τουλάχιστον κάθε 20 λεπτά.
  • Επέκταση του ωραρίου (μέχρι τις 11 το βράδυ) για κάλυψη των επιχειρηματικών, εμπορικών και τουριστικών δραστηριοτήτων από 12 ώρες σε 16 ώρες. Η κατά 33% αύξηση της διάρκειας της υπηρεσίας θα έχει επίπτωση στο κόστος 12% καθώς αυξάνεται το εργατικό κόστος διότι περισσότεροι οδηγοί θα καλύπτουν περισσότερες βάρδιες.
  • Χρήση νέων λεωφορείων με βελτιωμένες προδιαγραφές όσον αφορά την προσβασιμότητα (χαμηλοδάπεδα κυρίως για τα αστικά κέντρα για εύκολη πρόσβαση του κοινού ανεξάρτητα από ηλικία και σωματοφυσική κατάσταση) και μείωση ρύπων. Η μέση ηλικία των λεωφορείων θα μειωθεί από τα 17 έτη στα 10. Αυτό αυξάνει το κόστος 12%.
  • Βελτίωση των υπηρεσιών με τη χρήση μέτρων και νέας τεχνολογίας για αυξημένη παροχή πληροφοριών (τηλεματική).
  • Καθορισμό νέας, πιο ορθολογικής τιμολογιακής πολιτικής κομίστρου.
  • Δημιουργία νέων υποδομών όπως σταθμοί μετεπιβίβασης, στάσεις και στέγαστρα.

Δίνονται κίνητρα στις εταιρείες

Η προσπάθεια επικεντρώνεται και στη δημιουργία ενός ασφαλούς, ποιοτικού και αξιόπιστου συστήματος δημοσίων μεταφορών. Αυτό διασφαλίζεται αφενός με την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αναδείχθηκαν κατά την εφαρμογή των υφιστάμενων συμβάσεων και αφετέρου με τη διαχείριση κάποιων κινδύνων. Γι’ αυτό ο τύπος των νέων συμβάσεων που επιλέχθηκε είναι συμβάσεις καθαρού κόστους (Net Cost Contract), ώστε οι νέοι ανάδοχοι να έχουν την ευθύνη για τις επιχειρησιακές πτυχές, που αφορούν το κόστος για την παροχή της υπηρεσίας αλλά και τα έσοδα, ώστε να έχουν το κίνητρο αλλά και την πρωτοβουλία τόσο για μείωση του κόστους τους όσο και για αύξηση των εσόδων. Προβλέπονται επίσης διάφορα μέτρα και κίνητρα ώστε οι εταιρείες λεωφορείων να έχουν τη δυνατότητα και το κίνητρο να επενδύουν σε υποδομές, τεχνολογία με στόχο την αύξηση της επιβατικής κίνησης.

Μείωση ρύπων

Πέραν της αύξησης των διακινήσεων με το λεωφορείο, οι αυξημένες δαπάνες τονίζει η υπουργός αξιολογούνται για τα πρόσθετα οφέλη που θα έχουν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στη βάση των δεσμεύσεων της Κύπρου που επιβλήθηκαν στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού για τη δεκαετία 2021-2030. Σε περίπτωση που η χώρα μας δεν μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στις οποίες το 50% σήμερα οφείλεται στις μεταφορές, θα οδηγηθούμε σε αγορά δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου, με το ανάλογο κόστος. Γι’ αυτό οι νέες συμβάσεις σχεδιάστηκαν με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει μείωση των εκπομπών CO2 από τις μεταφορές.

Μαθητικές: Εκτός οι ανάδοχοι

Η ανάθεση των μαθητικών διαδρομών θα γίνεται με ευελιξία έτσι ώστε η αναθέτουσα αρχή να μπορεί να επιλέγει άλλους μεταφορείς πλην των αναδόχων και παράλληλα, εάν το επιθυμεί, να μπορεί να αναθέτει μαθητικές διαδρομές και στους ανάδοχους των δημόσιων επιβατικών μεταφορών όπου κρίνεται αναγκαίο.

Λύση συμβολαίων και ευελιξία στο κόμιστρο

Η προσπάθεια επικεντρώνεται στο να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που αναδείχθηκαν κατά την εφαρμογή του υφιστάμενου προβληματικού συστήματος δημοσίων μεταφορών, μετεξελίσσοντάς τις σε μία αξιόπιστη εναλλακτική επιλογή διακίνησης για το κοινό. Παρόλα αυτά το Υπουργείο Μεταφορών αναγνωρίζει ότι εάν η μετακίνηση περίπου 22,5 εκατ. επιβατών με λεωφορεία γίνονταν με ιδιωτικά οχήματα, το ήδη σχεδόν κορεσμένο οδικό δίκτυο θα παρέλυε για μεγάλα χρονικά διαστήματα ανά ημέρα, με πολλαπλάσιο κόστος για την οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον.

Μερικά λάθη του παρελθόντος που διορθώνονται στις νέες συμβάσεις είναι:

  • Προβλέπονται ενδιάμεσα μέτρα αλλά και πιο ταχείες και άμεσες λύσεις για το Υπουργείο Μεταφορών σε σχέση με ενδεχόμενη αντικατάσταση μίας εταιρείας, ώστε, ακόμη και στην περίπτωση που χρειαστεί, η παροχή της υπηρεσίας να αποκατασταθεί το συντομότερο.
  • Σε αντίθεση με την υφιστάμενη πρακτική, στο νέο σύστημα επιλέχθηκε να δοθεί μερική ευελιξία στις εταιρείες για καθορισμό της τιμής του εισιτηρίου. Θα καθοριστεί ένα μέγιστο ποσό στην τιμή του εισιτηρίου, ανάλογα με την παρεχόμενη υπηρεσία και ο κάθε συμβασιούχος, κρίνοντας ανάλογα και στη βάση των δικών του μελετών και εκτιμήσεων, θα χρεώνει εντός των καθορισμένων πλαισίων. Το μέγιστο ποσό που θα καθοριστεί δεν θα υπερβαίνει περίπου το 33% του κομίστρου που χρεώνεται σήμερα και αυτό θα διατηρηθεί για δύο έτη από την ημερομηνία έναρξης των νέων ΣΠΥ. Την ίδια ώρα θα συνεχίσει να εφαρμόζεται η κοινωνική πολιτική για μειωμένο κόμιστρο (π.χ. σε φοιτητές 50%).

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.