Το influencer marketing αποτελεί μια υποκατηγορία του ψηφιακού μάρκετινγκ με μεγάλη επιρροή όπου influencer συνεργάζονται με επιχειρήσεις με σκοπό την προώθηση προϊόντων. Ως influencer λογίζονται τα πρόσωπα που ασκούν επιρροή στο κοινό. Αυτοί μπορεί να είναι ηθοποιοί, τραγουδιστές, ποδοσφαιριστές, παρουσιαστές τηλεοπτικών προγραμμάτων, γυμναστές, αθλητές, επιχειρηματίες κοκ. Ο βουλευτής των Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, κάλεσε τον αρμόδιο Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας κ. Γιώργο Παπαναστασίου να ενημερώσει τη Βουλή κατά πόσο η προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών από influencers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμπίπτει κάτω από οποιαδήποτε νομοθεσία, ώστε να είναι δυνατό να λαμβάνονται μέτρα εναντίον τους όπως για παράδειγμα, για ψευδείς ισχυρισμούς.
Ο κ. Παπαναστασίου ενημέρωσε τη Βουλή ότι, υπάρχει σχετική νομοθεσία με βάση την οποίαν ελέγχονται οι influencers. Αποκαλύπτοντας, παράλληλα, ότι η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή του υπουργείου του άρχισε, ήδη, τη διερεύνηση του περιεχομένου αναρτήσεων από influencers για να διαπιστώσει κατά πόσο παραβιάζεται η κείμενη νομοθεσία. Δέον να σημειωθεί, ότι οι influencers έχουν νομική υποχρέωση να γνωστοποιούν αν το περιεχόμενο που αναρτούν στα κοινωνικά δίκτυα έχει εμπορικό χαρακτήρα.
Ο νόμος και οι υποχρεώσεις
Ειδικότερα, στην απαντητική του επιστολή, ημερ. 26/11/2024, ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας κ. Γιώργος Παπαναστασίου ενημέρωσε τη Βουλή με τα ακόλουθα:
1. Η προώθηση προϊόντων ή/και υπηρεσιών από influencers μέσω των κοινωνικών δικτύων εμπίπτει στις πρόνοιες του περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμου του 2021 [Ν.112(Ι)/2021] και συγκεκριμένα του Μέρους ΙΙ, το οποίο εφαρμόζεται στις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές.
2. Οι influencers έχουν νομική υποχρέωση να γνωστοποιούν αν το περιεχόμενο που αναρτούν στα κοινωνικά δίκτυα έχει εμπορικό χαρακτήρα, καθότι η πληροφόρηση, η οποία δίνεται στον καταναλωτή δυνάμει των διατάξεων της υπό αναφοράς νομοθεσίας δεν πρέπει να είναι αναληθής ή/και να παραλείπει ουσιώδεις πληροφορίες που χρειάζεται ο μέσος καταναλωτής, για λάβει τεκμηριωμένη απόφαση συναλλαγής. Επιπλέον, στο Παράρτημα Ι του Νόμου αναφέρονται εμπορικές πρακτικές, οι οποίες κρίνονται αθέμιτες υπό οποιεσδήποτε περιστάσεις, μεταξύ των οποίων είναι και χρήση ανακοινώσεων στα μέσα για την προώθηση ενός προϊόντος πληρωμένου από τον εμπορευόμενο, χωρίς αυτό να γίνεται σαφές από το περιεχόμενο της ανακοίνωσης ή από εικόνα ή ήχο σαφώς αναγνωρίσιμα από τον καταναλωτή (κεκαλυμμένη διαφήμιση). Συνεπώς, η προώθηση προϊόντων ή/και υπηρεσιών μιας επωνυμίας σε μια ανάρτηση που αποφέρει είτε χρηματικά έσοδα είτε άλλου είδους ωφελήματα (π.χ. προϊόντα, υπηρεσίες, κουπόνια, δωρεάν συνδρομές) για τους influencers πρέπει να γνωστοποιείται ως διαφημιστική δραστηριότητα. Η παρουσίαση της γνωστοποίησης πρέπει είναι ξεκάθαρη και εμφανής για τον καταναλωτή.
3. Στο επόμενο διάστημα θα διεξαχθεί ευρεία ενημερωτική εκστρατεία επί του θέματος για να είναι σε θέση οι καταναλωτές να αναγνωρίζουν κατά πόσο το περιεχόμενο των αναρτήσεων των influencers, τους οποίους ακολουθούν στα διάφορα κοινωνικά δίκτυα, έχει εμπορικό χαρακτήρα.
