Ανάμεσα στην Πάνω και την Κάτω Πάφο απλώνεται μια συνοικία που κουβαλά στις πλάτες της δεκαετίες ιστορίας, ανθρώπινων διαδρομών και συλλογικών τραυμάτων. Ο Μούτταλος δεν είναι απλώς μια γειτονιά με παλιά σπίτια και στενά σοκάκια. Είναι ένας τόπος όπου η μνήμη παραμένει ζωντανή, μέσα από τις αφηγήσεις των κατοίκων, τις προσφυγικές ιστορίες που ρίζωσαν ξανά εδώ μετά το 1974 και τα ίχνη μιας πολυκύμαντης συνύπαρξης που σημάδεψε την Πάφο. Ένα οδοιπορικό στον Μούτταλο μετατρέπεται αναπόφευκτα σε ένα ταξίδι στην ψυχή της πόλης και στις ιστορίες των ανθρώπων που αρνήθηκαν να αφήσουν το παρελθόν να χαθεί. Πίσω όμως από την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία της περιοχής κρύβεται μια πολύ βαθύτερη ιστορία. Μια ιστορία που συνδέεται με τη συμβίωση κοινοτήτων, τις αναταράξεις του κυπριακού προβλήματος, τον πόνο του ξεριζωμού αλλά και την προσπάθεια εκατοντάδων οικογενειών να ξαναχτίσουν τη ζωή τους από την αρχή. Το οδοιπορικό μας ξεκινά από την καρδιά του παλιού Μούτταλου. Εκεί όπου κάθε δρόμος, κάθε πέτρινος τοίχος και κάθε παλιά πόρτα μοιάζουν να αφηγούνται ένα κομμάτι από το παρελθόν της περιοχής. Είναι ένας τόπος ταυτισμένος με ανθρώπινες ιστορίες, άνθρωποι που άφησαν πίσω τα σπίτια, τα χωριά και τις περιουσίες τους βρήκαν εδώ ένα νέο καταφύγιο και μια νέα αρχή.
Εκεί όπου η μνήμη βρήκε καταφύγιο - Στους δρόμους του Μούτταλου οι αφηγήσεις των κατοίκων συναντούν τα τραύματα της Ιστορίας
«Επιλέγουμε να κρατήσουμε τη μνήμη ζωντανή και την ελπίδα ανοιχτή», ανέφερε ο δημαρχεύων Πάφου Άγγελος Ονησιφόρου, τονίζοντας παράλληλα ότι ο πραγματικός φόρος τιμής προς όσους προηγήθηκαν βρίσκεται στη γνώση της ιστορίας και όχι στη διαιώνιση της έχθρας
Δεσμοί ζωής
Τα πρώτα χρόνια δεν ήταν εύκολα. Η εγκατάσταση σε μια νέα γειτονιά σήμαινε προσαρμογή, στερήσεις και καθημερινούς αγώνες. Χρειάστηκε επιμονή, υπομονή και συλλογική προσπάθεια για να δημιουργηθεί μια κοινότητα που θα μπορούσε να σταθεί στα πόδια της. Οι κάτοικοι του Μούτταλου κατάφεραν να μετατρέψουν τη συνοικία σε μια ζωντανή γειτονιά χάρη κυρίως στους δεσμούς που ανέπτυξαν μεταξύ τους. Οι σχέσεις των ανθρώπων υπήρξαν το πραγματικό θεμέλιο της περιοχής. Στις αυλές, στα κατώφλια και στα στενά της γειτονιάς αναπτύχθηκαν φιλίες και σχέσεις αλληλεγγύης που άντεξαν στον χρόνο. Πρόσωπα όπως η κ. Μάρω, η Τζούλη, ο κ. Γιάννης, ο κ. Κώστας, ο κ. Γιώργος και ο κ. Παναγιώτης αποτελούν κομμάτι αυτής της συλλογικής μνήμης που χαρακτηρίζει τον Μούτταλο. Οι καθημερινές συναντήσεις, οι συζητήσεις μεταξύ γειτόνων, οι χαρές και οι δυσκολίες που μοιράζονταν οι κάτοικοι δημιούργησαν ένα αίσθημα κοινότητας που παραμένει μέχρι σήμερα έντονο. Ήταν μια γειτονιά όπου οι άνθρωποι γνώριζαν ο ένας τον άλλο, νοιάζονταν ο ένας για τον άλλο και αντιμετώπιζαν από κοινού τις προκλήσεις της καθημερινότητας.
Τόπος μνήμης
Ο Μούτταλος αποτελεί επίσης έναν χώρο με έντονο ιστορικό αποτύπωμα. Το ιστορικό τέμενος της συνοικίας παραμένει σημείο αναφοράς και υπενθυμίζει την πολυπολιτισμική διαδρομή της περιοχής και τη μακρόχρονη παρουσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας στην Πάφο. Ιδιαίτερη θέση κατέχουν και οι γνωστές σπηλιές του Μούτταλου, που συνδέθηκαν με μία από τις πιο δύσκολες περιόδους της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας. Οι χώροι αυτοί παραπέμπουν στα γεγονότα των διακοινοτικών συγκρούσεων του 1963-1964 και διατηρούν μέχρι σήμερα έναν έντονο συμβολισμό. Για πολλούς αποτελούν τόπο περισυλλογής και υπενθύμιση των συνεπειών που αφήνει πίσω της η σύγκρουση.
Για δεκαετίες ο Μούτταλος υπήρξε μια ζωντανή τουρκοκυπριακή συνοικία. Άνθρωποι διαφορετικών κοινοτήτων έζησαν, εργάστηκαν και δημιούργησαν τις οικογένειές τους στην ίδια γειτονιά. Οι εξελίξεις των δεκαετιών του 1960 και του 1970 άλλαξαν ριζικά το πρόσωπο της περιοχής, αφήνοντας όμως ανεξίτηλα τα ίχνη της κοινής ιστορικής διαδρομής.
Ο περίπατος στον Μούτταλο δεν περιορίζεται στην παρατήρηση κτηρίων και δρόμων. Είναι μια περιήγηση στις μνήμες της Πάφου. Κάθε σπίτι, κάθε αυλή και κάθε γωνιά φέρουν μέσα τους ιστορίες ανθρώπων που βίωσαν τον ξεριζωμό, την απώλεια, αλλά και την ελπίδα. Η γειτονιά υπενθυμίζει ότι η ιστορία δεν βρίσκεται μόνο στα βιβλία ή στα μουσεία. Ζει μέσα στους τόπους, στα κτίρια, στις προφορικές μαρτυρίες και στις αναμνήσεις εκείνων που τη βίωσαν.
Μνήμη και ελπίδα
Αναφερόμενος στη σημερινή εικόνα της συνοικίας, ο δημαρχεύων Πάφου Άγγελος Ονησιφόρου σημειώνει ότι ο Μούτταλος, όπως κάθε γειτονιά, αλλάζει με την πάροδο του χρόνου. Νέες γενιές εγκαθίστανται στην περιοχή, άλλοι κάτοικοι φεύγουν και η εικόνα της συνοικίας μεταμορφώνεται σταδιακά.
Παρά τις αλλαγές αυτές, η ιστορική και κοινωνική ταυτότητα του Μούτταλου εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της Πάφου.
Ο κ. Ονησιφόρου υπογραμμίζει ιδιαίτερα τη σημασία της διατήρησης της μνήμης, επισημαίνοντας πως οι αφηγήσεις των παλαιότερων κατοίκων, οι οικογενειακές φωτογραφίες, τα παλιά σπίτια και οι προσωπικές ιστορίες συνιστούν πολύτιμα τεκμήρια της τοπικής ιστορίας. Μέσα από αυτά, οι νεότερες γενιές μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα πώς διαμορφώθηκε η συνοικία και πώς οι πρώτοι κάτοικοι κατάφεραν να μετατρέψουν έναν χώρο εγκατάστασης σε πραγματική γειτονιά.
Στο πλαίσιο αυτό αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό και η πρόσφατη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Πάφου για τη μετονομασία της οδού Κεμάλ Ατατούρκ σε οδό «Μνήμης και Ελπίδας». Η απόφαση εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία και, σύμφωνα με τον δημαρχεύοντα, η νέα ονομασία επιλέχθηκε ακριβώς γιατί επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ιστορική συνείδηση και την ανάγκη για ένα καλύτερο μέλλον. Όπως εξήγησε, η «Μνήμη» συμβολίζει τον σεβασμό στην ιστορία και στους ανθρώπους που έζησαν τις δύσκολες στιγμές του παρελθόντος, χωρίς όμως να μετατρέπεται σε εργαλείο μίσους ή διχασμού. Η «Ελπίδα», από την άλλη, εκφράζει την ανάγκη η κοινωνία να προχωρά μπροστά, αντλώντας διδάγματα από την ιστορία της και χτίζοντας συνθήκες ειρηνικής συνύπαρξης.
«Επιλέγουμε να κρατήσουμε τη μνήμη ζωντανή και την ελπίδα ανοιχτή», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας παράλληλα ότι ο πραγματικός φόρος τιμής προς όσους προηγήθηκαν βρίσκεται στη γνώση της ιστορίας και όχι στη διαιώνιση της έχθρας. Ο Μούτταλος δεν είναι μόνο ένα κομμάτι της γεωγραφίας της Πάφου. Είναι ένα κομμάτι της κοινωνικής και ιστορικής της ταυτότητας. Είναι η υπενθύμιση ότι πίσω από κάθε προσφυγική διαδρομή υπάρχουν άνθρωποι, οικογένειες, απώλειες, αγώνες και μια αστείρευτη δύναμη για επανεκκίνηση. Και όσο οι ιστορίες των ανθρώπων του εξακολουθούν να ακούγονται, όσο οι μνήμες περνούν από γενιά σε γενιά και όσο οι κάτοικοι συνεχίζουν να αφηγούνται το παρελθόν τους, ο Μούτταλος θα παραμένει ένας ζωντανός τόπος μνήμης για την Πάφο.
ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
