Ηλεκτρονικές αγορές: Νέοι κανόνες στην ΕΕ για τον έλεγχο των προϊόντων - Τι αλλάζει

Από την 1η Νοεμβρίου 2026 θα είναι υποχρεωτική η δήλωση αναγνωριστικών κωδικών προϊόντων στις τελωνειακές αρχές για αγαθά που πωλούνται εξ αποστάσεως σε αγοραστές στην ΕΕ, κυρίως καταναλωτές. Την απαίτηση ανακοίνωσε την Τρίτη η Γενική Διεύθυνση Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης.

Όπως αναφέρει η Γενική Διεύθυνση, το μέτρο αποσκοπεί στο να βοηθήσει τις τελωνειακές αρχές να εντοπίζουν αποτελεσματικότερα και σε μεγαλύτερη κλίμακα προϊόντα που παραβιάζουν τους ευρωπαϊκούς κανόνες ή θεωρούνται επικίνδυνα.

Οι κωδικοί θα συμπληρώνουν τις παραδοσιακές δασμολογικές ταξινομήσεις και τις περιγραφές των προϊόντων. Με αυτόν τον τρόπο, οι αρχές θα μπορούν να ταυτοποιούν συγκεκριμένα προϊόντα με μεγαλύτερη ακρίβεια και να ενισχύουν την ανάλυση κινδύνου.

Κοινές δράσεις τελωνειακού ελέγχου στα 27 κράτη μέλη, σε συνεργασία με τις αρχές εποπτείας της αγοράς, έδειξαν ότι πολλά προϊόντα χαμηλής αξίας που αγοράζονται διαδικτυακά από χώρες εκτός ΕΕ δεν συμμορφώνονται με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις για τα προϊόντα και τους κανόνες ασφάλειας, σύμφωνα με τη Γενική Διεύθυνση.

Όταν διαπιστώνεται ότι ένα προϊόν δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις ή είναι επικίνδυνο, οι κωδικοί θα επιτρέπουν στις τελωνειακές αρχές να επεκτείνουν τα αποτελέσματα του ελέγχου και σε άλλα προϊόντα με παρόμοιο κίνδυνο, ακόμη και αν πωλούνται από διαφορετικούς πωλητές ή σε άλλες ηλεκτρονικές πλατφόρμες.

Το μέτρο αποσκοπεί επίσης στη διασφάλιση πιο ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που τηρούν τους κανόνες της ΕΕ.

Τρεις κατηγορίες αναγνωριστικών κωδικών

Για κάθε προϊόν που περιλαμβάνεται σε τελωνειακή δήλωση θα πρέπει να υποβάλλονται συγκεκριμένα αναγνωριστικά στοιχεία.

Το πρώτο είναι το αναγνωριστικό προϊόντος του εμπόρου. Συνδέει το προϊόν με τη συγκεκριμένη ιστοσελίδα, ηλεκτρονική αγορά ή πλατφόρμα στην οποία προσφέρεται προς πώληση. Ένα παράδειγμα είναι ο αριθμός αναφοράς στη σελίδα του προϊόντος, τον οποίο ορίζει ο ηλεκτρονικός πωλητής ή η πλατφόρμα και είναι μοναδικός για τη συγκεκριμένη πλατφόρμα.

Το δεύτερο είναι το μη τυποποιημένο αναγνωριστικό του κατασκευαστή. Συνδέει το προϊόν με τον κατασκευαστή και το μοντέλο του, ώστε οι τελωνειακές αρχές να μπορούν να εντοπίζουν το ίδιο προϊόν σε διαφορετικές πλατφόρμες. Μπορεί να είναι αριθμός μοντέλου, εξαρτήματος ή άλλος κωδικός που έχει ορίσει ο κατασκευαστής.

Η τρίτη κατηγορία είναι το τυποποιημένο αναγνωριστικό του κατασκευαστή. Προσδιορίζει το ακριβές προϊόν σε διεθνές επίπεδο και ακολουθεί διεθνές πρότυπο. Συνήθως έχει τη μορφή γραμμωτού κώδικα, όπως οι κωδικοί EAN, UPC ή ISBN. Αν ένα προϊόν δεν διαθέτει τέτοιο αναγνωριστικό, θα πρέπει να δηλώνεται ειδικός κωδικός εξαίρεσης.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συγκεκριμένα στοιχεία υπάρχουν ήδη στην αλυσίδα εφοδιασμού, για παράδειγμα στις διαδικτυακές καταχωρίσεις προϊόντων, στα τιμολόγια ή στις συσκευασίες, αναφέρει η Γενική Διεύθυνση.

Κατά συνέπεια, συνήθως δεν χρειάζεται να δημιουργηθούν νέα δεδομένα. Οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες και οι κατασκευαστές διαβιβάζουν τα στοιχεία κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού και ο διασαφιστής, όπως ο κάτοχος του συστήματος ενιαίας θυρίδας εισαγωγών ή ένας τελωνειακός αντιπρόσωπος, τα καταχωρίζει στην τελωνειακή δήλωση.

Η απαίτηση αφορά αγαθά που πωλούνται εξ αποστάσεως. Η εθελοντική υποβολή των αναγνωριστικών κωδικών είχε αρχίσει την 1η Ιουλίου 2026, χωρίς την επιβολή κυρώσεων.

Ευρύτερες απαιτήσεις για τα δεδομένα των προϊόντων αναμένεται να ακολουθήσουν από τον Ιούλιο του 2028, μετά την ανάπτυξη του Κόμβου Τελωνειακών Δεδομένων της ΕΕ για το ηλεκτρονικό εμπόριο, σύμφωνα με τη Γενική Διεύθυνση.

Πηγή: ΚΥΠΕ