Μόνο στα χαρτιά οι νέοι δρόμοι της Λεμεσού - Δεν προχωρά ο σχεδιασμός

Ο Βόρειος Παρακαμπτήριος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αλλά και πλέον σύνθετα οδικά έργα της Λεμεσού, με τον σχεδιασμό του να εκκρεμεί εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες.

Πρόκειται για έναν νέο οδικό άξονα, μήκους περίπου 15 χιλιομέτρων, που θα συνδέει τις δυτικές περιοχές της πόλης με τη Γερμασόγεια, περνώντας βόρεια του υφιστάμενου αυτοκινητοδρόμου. Η υλοποίησή του χωρίζεται σε επιμέρους τμήματα, αρκετά από τα οποία παρουσιάζουν σημαντικές τεχνικές δυσκολίες, λόγω της μορφολογίας του εδάφους, των υψομετρικών διαφορών και των υφιστάμενων αναπτύξεων. Το συνολικό κόστος εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, με τις συνεχείς καθυστερήσεις να αυξάνουν περαιτέρω τον προϋπολογισμό. Για να είναι ουσιαστικά αποτελεσματικό το έργο, απαιτείται παράλληλα η κατασκευή και αναβάθμιση κάθετων οδικών αξόνων, που σήμερα δέχονται ιδιαίτερα επιβάρυνση, οι οποίοι θα συνδέουν τον παρακαμπτήριο με τις συνοικίες της πόλης και τον υφιστάμενο αυτοκινητόδρομο, προσφέροντας ουσιαστικές διεξόδους.

Λεωφόρος Ευαγόρα Λανίτη

Από τα πιο ώριμα τμήματα είναι αυτό της λεωφόρου Ευαγόρα Λανίτη, μήκους περίπου 2,5 χιλιομέτρων, από τη λεωφόρο 1ης Απριλίου μέχρι τη λεωφόρο Γιάννου Κρανιδιώτη. Πρόκειται για σχετικά εύκολο κατασκευαστικά τμήμα, καθώς μεγάλο μέρος του δρόμου υφίσταται ήδη, ενώ απαιτείται η διάνοιξη ενός τμήματος περίπου 400 μέτρων. Ο σχεδιασμός προβλέπει διαχωριστική νησίδα, ποδηλατοδρόμους και δύο κυκλικούς κόμβους.

Η μεγαλύτερη περιπλοκή προέκυψε από την ανάγκη κατασκευής αντιπλημμυρικών έργων, με την τοποθέτηση αγωγών κάτω από τον δρόμο για την εκτροπή ολόκληρου του ποταμού της Αγίας Φύλας προς τον Γαρύλλη. Παρότι πρόκειται ουσιαστικά για έργο εκτροπής ποταμού, την ευθύνη εκπόνησης των σχετικών μελετών ανέλαβε ο ΕΟΑ Λεμεσού και όχι το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, καθώς το έργο χαρακτηρίστηκε αντιπλημμυρικό. Στην πορεία, μάλιστα, ζητήθηκε και δεύτερη μελέτη, η οποία να εξετάζει σενάριο πλημμύρας 30 ετών, αυξάνοντας περαιτέρω τις τεχνικές απαιτήσεις και προφανώς το κόστος.

Πέραν των μελετών, παραμένει ανοικτό και το ζήτημα της χρηματοδότησης του συγκεκριμένου τμήματος, κόστους σχεδόν 20 εκατ. Ο ΕΟΑ θεωρεί ότι η εκτροπή του ποταμού δεν αποτελεί αμιγώς αντιπλημμυρικό έργο και, ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να επωμιστεί εξ ολοκλήρου το σχετικό κόστος. Παράλληλα, ο Οργανισμός δεν διαθέτει τους αναγκαίους οικονομικούς πόρους ούτε λαμβάνει χρηματοδότηση για να αναλάβει μια τόσο μεγάλη δαπάνη.

Οι πρόσθετες απαιτήσεις αύξησαν σημαντικά το κόστος, που υπολογίζεται πλέον σε περίπου €32,5 εκατ., ενώ προέκυψε και η απαίτηση εκπόνησης μελέτης βιωσιμότητας. Παρότι κατά καιρούς υπήρξαν εξαγγελίες για προκήρυξη προσφορών, η διαδικασία εξακολουθεί να εκκρεμεί, με το έργο να παραμένει χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση κατασκευής για το 2027, με το κόστος να αναμένεται να αναθεωρηθεί εκ νέου προς τα πάνω. Η εκτιμώμενη διάρκεια των κατασκευαστικών εργασιών ανέρχεται στους 36 μήνες.

Λεωφόροι Νίκαιας–Συνεργατισμού 

Το δεύτερο τμήμα, επίσης σχετικά ώριμο, αφορά τη λεωφόρο Συνεργατισμού, μήκους περίπου 2,5 χιλιομέτρων, η οποία θα συνδέει τη λεωφόρο Γιάννου Κρανιδιώτη με την οδό Νίκαιας, στην περιοχή του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Σε αντίθεση με την Ευαγόρα Λανίτη, εδώ απαιτείται νέα χάραξη σε μεγάλο μέρος της διαδρομής, καθώς και η κατασκευή γέφυρας πάνω από τον ποταμό Γαρύλλη. Το κόστος εκτιμάται στα €30 εκατ., ενώ η ανάγκη υλοποίησης γίνεται εντονότερη λόγω των μεγάλων αναπτύξεων στην περιοχή Βερεγγάρια.

Για το συγκεκριμένο τμήμα υπήρχαν κυβερνητικές εκτιμήσεις για προκήρυξη προσφορών εντός του 2026, χωρίς όμως να έχει προχωρήσει η διαδικασία. Σημαντικό εμπόδιο αποτελεί η απαίτηση εκπόνησης μελέτης βιωσιμότητας, η οποία συνεπάγεται πρόσθετο χρόνο και κόστος, παρά το γεγονός ότι το έργο βρίσκεται εδώ και χρόνια στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς.

Τα δύο πρώτα τμήματα του Βόρειου Παρακαμπτηρίου, συνολικού κόστους πέραν των €62,5 εκατ., παραμένουν ουσιαστικά στο στάδιο των μελετών, με τον προϋπολογισμό του 2027 να περιλαμβάνει μόλις €100.010 για τυπικούς λόγους και μελέτες. Η διάρκεια των κατασκευαστικών εργασιών θα μπορούσε να υπολογιστεί ενδεικτικά σε περίπου 30 έως 36 μήνες.

Λεμεσός–Σαϊττάς

Αντίστοιχα υψηλό κόστος και σημαντικές τεχνικές δυσκολίες παρουσιάζει ο αυτοκινητόδρομος Λεμεσού–Σαϊττά, συνολικού μήκους περίπου 22 χιλιομέτρων. Η πρώτη φάση, από τα Πολεμίδια μέχρι την Παλώδια, μήκους 3,7 χιλιομέτρων, έχει ολοκληρωθεί, έπειτα από πολυετείς διαδικασίες και καθυστερήσεις, εξυπηρετώντας ουσιαστικά τις τεράστιες αναπτύξεις ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων στην περιοχή. Για την πλήρη υλοποίηση απομένουν η φάση Α2, από την Παλώδια μέχρι το Μονάγρι, και η φάση Β, μήκους 10,8 χιλιομέτρων, μέχρι τον Σαϊττά. Η τελευταία περιλαμβάνει ιδιαίτερα δαπανηρές κατασκευές, όπως σήραγγα 310 μέτρων, κοιλαδογέφυρες και ανισόπεδους κόμβους, με το κόστος της να έχει εκτιμηθεί σε περίπου €89 εκατ. πριν από σχεδόν δέκα χρόνια. Δεν υπάρχει, ωστόσο, καθορισμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του συνολικού έργου.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η φάση Α2, μήκους περίπου οκτώ χιλιομέτρων, με εκτιμώμενο κόστος €80–83 εκατ. και διάρκεια κατασκευής περίπου τέσσερα χρόνια. Η νέα χάραξη περιλαμβάνει ανισόπεδους κόμβους, κοιλαδογέφυρες, υπέργειες και υπόγειες διαβάσεις, καθώς και δευτερεύον οδικό δίκτυο, γεγονός που καθιστά το έργο ιδιαίτερα απαιτητικό και δαπανηρό. Το μεγαλύτερο εμπόδιο σήμερα αφορά τις περιβαλλοντικές διαδικασίες, λόγω της γειτνίασης και όδευσης σε προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000. Στον προϋπολογισμό του 2027 περιλαμβάνονται μόλις €210.000 για συνέχιση σχεδιασμών και συναφείς παρεμβάσεις. Το έργο έχουν υποσχεθεί κατά καιρούς διάφορες κυβερνήσεις στις κοινότητες της ορεινής Λεμεσού, ενώ και η παρούσα κυβέρνηση το ανέταξε στο «state of the union» και το 2025 και το 2026, χωρίς όμως αποτέλεσμα.