Έκθεση-κόλαφος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την πορνεία στα κατεχόμενα: Νυχτερινά κέντρα λειτουργούν ως οίκοι ανοχής - Καταγγελίες για σχέσεις «αξιωματούχων» με κυκλώματα

Σοβαρές καταγγελίες για εμπορία ανθρώπων, σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών, καταναγκαστική εργασία και ανεπαρκείς ελέγχους στα κατεχόμενα περιλαμβάνει η έκθεση του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών για το 2026, η οποία αποκαλύπτει ένα σύστημα στο οποίο, παρά την ύπαρξη «νομοθεσίας», δεν πραγματοποιήθηκε καμία δίωξη ή καταδίκη διακινητών κατά την περίοδο αναφοράς.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για τη λειτουργία των νυχτερινών κέντρων, τα οποία, σύμφωνα με τις καταγγελίες που καταγράφει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, χρησιμοποιούνται σε πολλές περιπτώσεις ως οίκοι ανοχής, με γυναίκες να εξαναγκάζονται σε σεξουαλική εκμετάλλευση.

Η έκθεση επισημαίνει ότι οι «τουρκοκυπριακές αρχές» όχι μόνο δεν εντόπισαν κανένα θύμα εμπορίας ανθρώπων, αλλά δεν διέθεταν ούτε τους απαραίτητους μηχανισμούς για την προστασία των θυμάτων. Δεν υπήρχαν οργανωμένες διαδικασίες αναγνώρισης και παραπομπής τους, δομές φιλοξενίας, υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης, νομική βοήθεια ή προγράμματα ασφαλούς επαναπατρισμού.

Παράλληλα, δεν διατέθηκαν κονδύλια για την προστασία θυμάτων, δεν εφαρμόστηκαν προληπτικές δράσεις και δεν πραγματοποιήθηκαν εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού.

Εκατοντάδες γυναίκες στα νυχτερινά κέντρα

Σύμφωνα με τα στοιχεία που καταγράφονται, τον Φεβρουάριο του 2026 λειτουργούσαν στα κατεχόμενα 27 νυχτερινά κέντρα, στα οποία εργάζονταν 306 γυναίκες. Παράλληλα, εκδόθηκαν 1.150 εξάμηνες άδειες εργασίας για κονσοματρίς, έναντι 966 το 2024.

Οι γυναίκες προέρχονταν από χώρες όπως η Ρωσία, η Ουκρανία, η Μολδαβία, η Γεωργία, η Λευκορωσία, η Κούβα, το Ιράν, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν, το Αζερμπαϊτζάν, η Ρουμανία, η Πολωνία, η Κένυα και άλλες χώρες της Ευρώπης, της Ασίας, της Αφρικής και της Κεντρικής Αμερικής.

Η «νομοθεσία» που ισχύει από το 2000 προβλέπει ότι τα νυχτερινά κέντρα μπορούν να παρέχουν μόνο ψυχαγωγικές υπηρεσίες, όπως χορευτικές παραστάσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, οι περιορισμοί αυτοί σπάνια εφαρμόζονται.

Παρατηρητές που επικαλείται το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφέρουν ότι τα νυχτερινά κέντρα λειτουργούν ως οίκοι ανοχής, όπου γυναίκες εξαναγκάζονται στην πορνεία.

Κατάσχεση διαβατηρίων, απειλές και ναρκωτικά

Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι καταγγελίες για τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας των γυναικών.

Σύμφωνα με την αμερικανική έκθεση, οι «τουρκοκυπριακές αρχές» παρακρατούν τα διαβατήρια αλλοδαπών γυναικών που εργάζονται στα νυχτερινά κέντρα και τους χορηγούν ειδικές άδειες κατά την είσοδό τους στα κατεχόμενα.

Οι γυναίκες δεν επιτρέπεται να αλλάξουν εργοδότη κατά τη διάρκεια της σύμβασής τους, ενώ όσες διαμαρτύρονται για τις συνθήκες εργασίας τους αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο απέλασης.

Το 2024 είχαν καταγραφεί 14 απελάσεις γυναικών μετά τον πρόωρο τερματισμό των συμβάσεών τους. Για την περίοδο που καλύπτει η έκθεση του 2026 δεν δόθηκαν αντίστοιχα στοιχεία.

Παρατηρητές καταγγέλλουν ότι ιδιοκτήτες νυχτερινών κέντρων και φρουροί ασφαλείας εκβιάζουν γυναίκες, τις απειλούν ακόμη και με θάνατο, τις εξαναγκάζουν να κάνουν χρήση ναρκωτικών και σε ορισμένες περιπτώσεις τους στερούν την πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη.

Οι περισσότερες γυναίκες διαμένουν σε κοιτώνες δίπλα στα νυχτερινά κέντρα ή σε άλλα καταλύματα που εξασφαλίζουν οι ιδιοκτήτες τους, γεγονός που ενισχύει την εξάρτησή τους από τους εργοδότες.

Έλεγχοι μόνο για την καθαριότητα στις κουζίνες

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι έλεγχοι στα νυχτερινά κέντρα.

Η αρμόδια «επιτροπή», στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι της «αστυνομίας» και άλλοι αξιωματούχοι, συνεδριάζει κάθε μήνα και υποβάλλει εισηγήσεις για τις άδειες λειτουργίας, τον αριθμό των εργαζομένων και την ανάγκη παρέμβασης σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις.

Ωστόσο, όπως διαπιστώνει η έκθεση, στην πράξη οι επιθεωρήσεις επικεντρώνονται στην υγιεινή των κουζινών και όχι στον εντοπισμό περιστατικών εμπορίας ανθρώπων.

Ακόμη και όταν πραγματοποιούνται συνεντεύξεις με γυναίκες που εργάζονται στα νυχτερινά κέντρα, αυτές γίνονται παρουσία φρουρών ασφαλείας ή άλλου προσωπικού των επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα οι εργαζόμενες να μην μπορούν να μιλήσουν ελεύθερα.

Ανάλογη πρακτική ακολουθείται και κατά τις εβδομαδιαίες ιατρικές εξετάσεις για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Οι γυναίκες συνοδεύονται από φρουρούς ασφαλείας, γεγονός που, σύμφωνα με την έκθεση, εμποδίζει την αποκάλυψη πιθανών περιστατικών σεξουαλικής εκμετάλλευσης στους γιατρούς ή στην «αστυνομία».

Εκατομμύρια από τη φορολόγηση των νυχτερινών κέντρων

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θέτει επίσης ζήτημα οικονομικών συμφερόντων που ενδέχεται να λειτουργούν ανασταλτικά στην αντιμετώπιση της εμπορίας ανθρώπων.

Σύμφωνα με προηγούμενα δημοσιεύματα που επικαλείται η έκθεση, οι ιδιοκτήτες των νυχτερινών κέντρων καταβάλλουν συνολικά από 20 έως 30 εκατομμύρια τουρκικές λίρες ετησίως σε φόρους, ποσό που αντιστοιχεί, βάσει των υπολογισμών της έκθεσης, σε περίπου 466.000 έως 698.000 δολάρια.

Τα φορολογικά αυτά έσοδα δημιουργούν, κατά την αμερικανική αξιολόγηση, σύγκρουση συμφερόντων και ενδέχεται να αποθαρρύνουν την ουσιαστική καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων.

Ακόμη πιο σοβαρές είναι οι καταγγελίες παρατηρητών ότι ορισμένοι τουρκοκύπριοι αξιωματούχοι εμπλέκονται σε οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα που συνδέονται με νυχτερινά κέντρα, ενώ άλλοι διατηρούν σχέσεις με διευθυντές, ιδιοκτήτες και διαχειριστές των επιχειρήσεων.

Η έκθεση καταγράφει τις συγκεκριμένες πληροφορίες ως καταγγελίες και όχι ως αποδεδειγμένα περιστατικά ποινικής εμπλοκής.

Παγίδες και για αλλοδαπούς φοιτητές

Πέραν των νυχτερινών κέντρων, η έκθεση περιλαμβάνει σοβαρές αναφορές για την εκμετάλλευση αλλοδαπών φοιτητών που μεταβαίνουν στα κατεχόμενα με την προοπτική πανεπιστημιακών σπουδών.

Σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, πράκτορες και γραφεία προσέλκυσης φοιτητών χρησιμοποιούν ψευδείς υποσχέσεις για υποτροφίες, δωρεάν διαμονή και εργασία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις παραπλανούν τους ενδιαφερόμενους υποστηρίζοντας ότι θα φοιτήσουν σε πανεπιστήμια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μετά την άφιξή τους, ορισμένοι φοιτητές καταλήγουν σε καθεστώς υπερχρέωσης, καθώς μη αδειοδοτημένοι δανειστές τούς χορηγούν δάνεια και παρακρατούν τα διαβατήριά τους ως εγγύηση.

Η οικονομική αυτή εξάρτηση αυξάνει τον κίνδυνο να πέσουν θύματα εμπορίας ανθρώπων.

Η αμερικανική έκθεση καταγράφει περιπτώσεις στις οποίες γυναίκες φοιτήτριες εξαναγκάζονται σε σεξουαλική εκμετάλλευση μέσα σε διαμερίσματα, ενώ άνδρες φοιτητές οδηγούνται σε καταναγκαστική εργασία. Άλλοι φοιτητές εξαναγκάζονται να συμμετέχουν σε παράνομες δραστηριότητες, όπως η μεταφορά ή η πώληση ναρκωτικών.

Παράλληλα, καταγγέλλεται ότι επιχειρηματίες παραπλανούν νεοαφιχθέντες φοιτητές και τους οδηγούν σε εργασία σε νυχτερινά κέντρα, καζίνα, ξενοδοχεία και άλλες επιχειρήσεις, υπό απάνθρωπες συνθήκες και με ελάχιστη ή μηδενική αμοιβή.

Καταναγκαστική εργασία σε κατασκευές και γεωργία

Το πρόβλημα της εμπορίας ανθρώπων δεν περιορίζεται στη σεξουαλική εκμετάλλευση.

Σύμφωνα με την έκθεση, άνδρες και γυναίκες εξαναγκάζονται να εργάζονται στους τομείς της βιομηχανίας, των κατασκευών, της γεωργίας, της οικιακής εργασίας, της εστίασης και του λιανικού εμπορίου.

Οι διακινητές χρησιμοποιούν χρέη, απειλές απέλασης, περιορισμούς στην ελευθερία μετακίνησης και απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης και εργασίας για να διατηρούν τον έλεγχο των θυμάτων.

Ιδιαίτερα ευάλωτοι θεωρούνται εργαζόμενοι από την Ανατολική Ευρώπη, την υποσαχάρια Αφρική, την Κεντρική Ασία και τη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία.

Στις ομάδες υψηλού κινδύνου περιλαμβάνονται επίσης μετανάστες που μετακινούνται στα κατεχόμενα μετά τη λήξη της άδειας εργασίας τους στην Κυπριακή Δημοκρατία, εποχικοί εργαζόμενοι από την Τουρκία και οι οικογένειές τους, καθώς και παιδιά Ρομά.

«Νομοθεσία» χωρίς ουσιαστική εφαρμογή

Παρότι τον Μάρτιο του 2020 τροποποιήθηκε ο «ποινικός κώδικας» στα κατεχόμενα ώστε να περιλαμβάνει το αδίκημα της εμπορίας ανθρώπων, η έκθεση διαπιστώνει ότι κατά την εξεταζόμενη περίοδο δεν διεξήχθησαν έρευνες, δεν ασκήθηκαν ποινικές διώξεις και δεν υπήρξαν καταδίκες διακινητών.

Επιπλέον, δεν αναγνωρίστηκε επισήμως κανένα θύμα και δεν εφαρμόστηκε οποιοδήποτε οργανωμένο σχέδιο πρόληψης.

Δεν υπήρξε ούτε συντονιστικός μηχανισμός μεταξύ των αρμόδιων «υπηρεσιών» ούτε ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του φαινομένου.