«Είμαστε πολύ μπροστά από το άκαρι» - Μήνυμα από τον καθηγητή Παπαχριστοφόρου προς τους μελισσοκόμους της Κύπρου μέσω του «Π»

Μετά την κινητοποίηση στα τέλη του περασμένου μήνα από πλευράς Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, λόγω της νέας απειλής κατά των μελισσοσμηνών από την επιβεβαίωση της παρουσίας του ακάρεως Tropilaelaps spp. στην Τουρκία, ακολουθούν οι εκπαιδεύσεις των μελισσοκόμων, ώστε, ως προληπτικό μέτρο να γνωρίζουν πώς να αντιδράσουν σε συνεργασία με τις αρμόδιες Αρχές.

Η αρχή γίνεται αύριο στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Σκαρίνου, όπου ο επίκουρος καθηγητής Εφαρμοσμένης Μελισσοκομίας στο Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Αλέξανδρος Παπαχριστοφόρου, θα ενημερώσει τους μελισσοκόμους για το άκαρι (αναγνώριση, κίνδυνοι και τρόποι προστασίας), αλλά και θα λύσει τις απορίες τους, στο πλαίσιο εκπαιδευτικού προγράμματος της PLANBEE, με τη σύμπραξη του Παγκύπριου Συνδέσμου Μελισσοκόμων, του Κυπριακού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου και της Φιλαγροτικής συμβουλευτικής.

Το μήνυμα ότι σήμερα οι επιστήμονες είναι για την ώρα πολύ μπροστά από το άκαρι Tropilaelaps spp. και σε αντίθεση με αυτό της βαρρόας (Varroa destructor), που εισέβαλε το 1982 στην Κύπρο και βρήκε τον κλάδο απροετοίμαστο, υπάρχουν πλεονεκτήματα για τους μελισσοκόμους, χωρίς την ίδια ώρα να επιτρέπεται εφησυχασμός, δίνει μέσω του «Π» ο δρ Παπαχριστοφόρου, ενόψει της αυριανής συνάντησης.

Διαβάστε επίσης:

• Τον κώδωνα του κινδύνου για το άκαρι μελισσών στην Τουρκία, κρούουν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες – Ζητούν νόμιμες μετακινήσεις και ενημέρωση σε περίπτωση υποψίας
• Νέα απειλή μετά τον αφθώδη: Η επιβεβαίωση ακάρεως στην Τουρκία δοκιμάζει την κυπριακή μελισσοκομία

• Ανησυχία για νέο άκαρι που απειλεί την κυπριακή μελισσοκομία
• Μέλι: Τέρμα στις πωλήσεις «μειγμάτων» με «γκρίζα» προέλευση - Εναρμόνιση με οδηγία της ΕΕ
• Συναγερμός για εισαγόμενο μέλι – Ανησυχία για άνισο ανταγωνισμό και αντιβιοτικά
• Η κυπριακή μέλισσα προς αφανισμό - Ζητούν Κέντρο Μελισσοκομίας

«Έχουμε γνώσεις και τεχνογνωσία»

«Τότε ήμασταν απροετοίμαστοι, δεν είχαμε τις σημερινές γνώσεις και τα εργαλεία, την τεχνολογία και τις επικοινωνίες. Σήμερα οι επιστήμονες ταξιδεύουν στις χώρες που βρίσκεται σε εξέλιξη η προσβολή του ακάρεως, όπως το Καζακστάν και η Γεωργία, και συμμετέχουν σε προγράμματα αντιμετώπισης. Τότε δεν είχαμε σκευάσματα για κανένα άκαρι, γιατί απλά δεν μας απασχολούσε. Τώρα έχουμε. Και όσον αφορά το Tropilaelaps spp., κατά ευτυxή σύμπτωση, είναι τα βιολογικά σκευάσματα τα μόνα που μπορούν να τo καταπολεμήσουν. Γιατί οι μέχρι στιγμής έρευνες έδειξαν ότι τα χημικά δεν έχουν επίδραση. Σήμερα έχουμε γνώσεις και τεχνογνωσία, που ούτε μπορούσαμε να τη διανοηθούμε πριν 50 χρόνια, και το κυριότερο είμαστε μπροστά, είμαστε ενήμεροι. Οπότε καλό είναι να μην πανικοβάλλονται οι μελισσοκόμοι», είπε ο κυπριακής καταγωγής ερευνητής.

Ο ίδιος γνωρίζει και έχει επικοινωνία με τους επιστήμονες που ταυτοποίησαν το νέο άκαρι στην Τουρκία. Εδώ θέλει να καταστήσει σαφές ότι πρόκειται για περιοχές της βορειοανατολικής Τουρκίας, στα σύνορα με τη Γεωργία, δηλαδή μία απόσταση τεράστια. «Συνεπώς η επέκταση του ακάρεως αναμένεται να είναι τόσο αργή, που με τις πιο δυσοίωνες προβλέψεις, δεν θα φτάσει στην Κύπρο πριν από δύο με τρία χρόνια. Όμως ποτέ δεν αποκλείουμε το ενδεχόμενο κάποιος να το φέρει νωρίτερα», ανέφερε.

Μονόδρομος η συνεργασία Ε/Κ και Τ/Κ

Απέναντι στο ενδεχόμενο να έρθει το άκαρι στις ελεύθερες περιοχές μέσω των κατεχομένων, καθώς στη μελισσοκομία οι κατεχόμενες περιοχές και η Τουρκία είναι «συγκοινωνούντα δοχεία», είπε ότι, από την ενημέρωση που έχει, οι Τουρκοκύπριοι δεν εισάγουν μελίσσια από τη βορειοανατολική Τουρκία, αλλά κυρίως από τη νότια Τουρκία, που είναι κοντά, χωρίς ωστόσο, σημείωσε, να πρέπει να δημιουργείται εφησυχασμός.

Υπογράμμισε ότι είναι σημαντικό να υπάρξει συνεργασία και αλληλοενημέρωση μεταξύ των Ε/Κ και Τ/Κ μελισσοκόμων.

«Αν έρθει τι κάνουμε;»

Στο ερώτημα που του έχουν θέσει πολλοί μέχρι σήμερα, «αν έρθει τι κάνουμε;», απαντά ότι πρόκειται για μοναδική περίπτωση εχθρού των μελισσών, όπου πρέπει να συντονιστούν άπαντες οι μελισσοκόμοι. «Δηλαδή η καταπολέμηση του ακάρεως να γίνεται καθολικά σε συγκεκριμένο χρόνο και με συγκεκριμένο τρόπο. Όχι ένας σήμερα, άλλος την άλλη εβδομάδα, άλλος τον άλλο μήνα, άλλος καθόλου. Είναι η περίπτωση που πρέπει να εφαρμοστεί μία υπεύθυνη στρατηγική. Με επιστημονική καθοδήγηση θα έχει σίγουρα αποτελέσματα, όχι εκρίζωσης του ακάρεως, αλλά περιορισμού της ζημιάς», είπε.

Η έγκαιρη ανίχνευση είναι καθοριστικής σημασίας, τονίζουν από την πλευρά τους οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, καθώς επιτρέπει την άμεση διερεύνηση και λήψη των απαραίτητων μέτρων και, εφόσον είναι εφικτό, την εξάλειψη του ακάρεως πριν αυτό εγκατασταθεί και εξαπλωθεί.

Φωτογραφίες από το Καζακστάν

Για τη σημερινή εκπαίδευση στη Σκαρίνου, όπου στόχος είναι η προετοιμασία των μελισσοκόμων, είπε ότι, μεταξύ άλλων, θα τους παρουσιάσει πρωτότυπες φωτογραφίες από το άκαρι, τις οποίες έβγαλε συνάδελφός του, μετά από επίσκεψη στο Καζακστάν. «Έχουμε δικό μας υλικό. Έχουμε έρθει ήδη σε επαφή με το άκαρι, πριν έρθει αυτό σε εμάς. ‘‘Πολύ πριν έρθει’’, να το επαναλάβω», τόνισε.

Η εικόνα στις χώρες εισβολής

Στις χώρες όπου έγινε η εισβολή του νέου ακάρεως φαίνεται να είναι για την ώρα διαχειρίσιμο το πρόβλημα, όμως ακόμα δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία, είπε. Όσον αφορά τις χώρες, όπου το Tropilaelaps spp.υπήρχε πάντα, δεν προκαλεί ζημιά, οι μελισσοκόμει έχουν εξοικειωθεί με αυτό. Πρόκειται για χώρες στην κεντρική Ασία, όπως η Κίνα, και στη Χερσόνησο της Ινδοκίνας. «Το νέο άκαρι κατευθύνεται από την κεντρική Ασία προς τα δυτικά, όπως ακριβώς η βαρρόα πριν 50 περίπου χρόνια, ζούμε ξανά το ίδιο έργο», ανέφερε.

Ευκαιρία για έμφαση στην κυπριακή φυλή

Για τον δρα Παπαχριστοφόρου, η εισβολή του ακάρεως είναι ακόμη ένας παράγοντας  για να δώσουν οι μελισσοκόμοι της Κύπρου έμφαση στην κυπριακή φυλή μελισσών, γιατί, όπως τόνισε, «πολλά κακά μας έρχονται από εισαγόμενες μέλισσες, να το πούμε ξεκάθαρα». Επί της ευκαιρίας, επικαλέστηκε πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα, τα οποία καταδεικνύουν ότι η κυπριακή φυλή ακόμα υπάρχει και αντιστέκεται. Αλλά έχει ανάγκη, σημείωσε, από προστασία και κόπο για να κατακτήσει ξανά όλη την κυπριακή επικράτεια. Σε αυτό το σημείο αναφέρθηκε στην καλή δουλειά που γίνεται σήμερα στο νησί, μέσα από ένα πρόγραμμα, όπου μελισσοκόμοι, μεταξύ των οποίων και η πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Μελισσοκόμων, Μαργαρίτα Κουλουμή, πολλαπλασιάζουν βασίλισσες μέλισσες από την κυπριακή φυλή.

Για την έκβαση

Για την έκβαση μετά την αναμενόμενη άφιξη του νέου ακάρεως, είπε ότι δεν είναι απαισιόδοξος. «Όταν έφτασε η βαρρόα στην Κύπρο και την Ελλάδα, πολλοί λέγανε για την καταστροφή της μελισσοκομίας. Το μόνο που έγινε ήταν να δώσει τεράστια ώθηση, και στην έρευνα και στους σωστούς μελισσοκομικούς χειρισμούς. Και όλα τα δεδομένα δείχνουν ότι η μελισσοκομεία βελτιώθηκε αντί να καταστραφεί», εξήγησε.

Το άκαρι Tropilaelaps spp. έχει τέσσερα ζεύγη ποδιών. Κρατά το πρώτο ζευγάρι των ποδιών του, που μοιάζουν με κεραίες, σε όρθια θέση. Το σώμα εμφανίζεται ενιαίο, έχοντας μόνο ένα τμήμα (δηλ. δεν ξεχωρίζει κεφάλι, θώρακας και κοιλιά).

Εντατικοποίηση ελέγχων ζητά από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Μελισσοκόμων

Από την πλευρά της, η πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Μελισσοκόμων, Μαργαρίτα Κουλουμή, ανέφερε στον «Π» ότι πρέπει όλοι οι μελισσοκόμοι να προετοιμαστούν ενόψει της άφιξης του νέου ακάρεως. Συγχρόνως τόνισε ότι είναι σημαντικό τόσο ο πρώτος μελισσοκόμος που θα εντοπίσει το άκαρι να ενημερώσει άμεσα τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, αλλά και οι ίδιες να εντατικοποιήσουν τους ελέγχος τους. 

Εξάλλου εξέφρασε την πρόθεση του Συνδέσμου να ενταχθεί σε μία διαδικασία αλληλοενημερωσης μεταξύ Ε/Κ και Τ/Κ μελισσοκόμων μέσω της Δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής Περιβάλλοντος. «Πρέπει να γνωρίζει η κάθε πλευρά τι γίνεται στην άλλη. Για παράδειγμα, αν εμφανιστεί το άκαρι στα κατεχόμενα, θα πρέπει οι Τ/Κ μελισσοκόμοι να ενημερώσουν και τις ελεύθερες περιοχές. Είναι πολύ σημαντικό», είπε.

Την ίδια ώρα τόνισε την ανάγκη εγρήγορσης του Τμήματος Τελωνείων στα οδοφράγματα, ώστε να αποτρέπονται οι παράνομες εισαγωγές βασιλισσών μελισσών από τα κατεχόμενα.

Σύμφωνα με την πρόεδρο του Συνδέσμου, θα ακολουθήσουν στο επόμενο διάστημα και άλλες δράσεις εκπαίδευσης των μελισσοκόμων σε σχέση με το νέο άκαρι.

Έκκληση από το Τμήμα Τελωνείων, για αποφυγή μεταφοράς μελισσών και υλικού από τα κατεχόμενα

Με σημερινή ανακοίνωση το Τμήμα Τελωνείων αναφέρθηκε σε «σοβαρή απειλή που διατρέχει η κυπριακή μελισσοκομεία από τον ενδεχόμενο κίνδυνο εισόδου και εξάπλωσης του ακάρεως Tropilaelaps Mercedesae, μέσω της διακίνησης από τα σημεία διέλευσης μελισσών, βασιλισσών μελισσών και σχετικού μελισσοκομικού υλικού».

Παράλληλα διευκρινίζει ότι με βάση τον Κανονισμό της Πράσινης Γραμμής η διακίνηση ζώων και ζωικών προϊόντων απαγορεύεται και οποιαδήποτε ποσότητα εντοπίζεται θα κατάσχεται. Ωστόσο λόγω του πολύ μικρού μεγέθους των μελισσών και της ευκολίας απόκρυψης τους για μεταφορά, το Τμήμα απευθύνει έκκληση προς τους πολίτες να αποφεύγουν την μεταφορά μελισσών και μελισσοκομικού υλικού από τις κατεχόμενες περιοχές προς περιορισμό του κινδύνου.