Υπό το φως του ήλιου, τα πάρκα ανά το παγκύπριο γεμίζουν παιδικές φωνές, γονείς, περιπατητές και ανθρώπους που αναζητούν λίγες στιγμές ξεκούρασης μέσα στην πόλη. Όταν πέφτει το σκοτάδι, όμως, σε ορισμένους από αυτούς τους χώρους η εικόνα αλλάζει. Σπασμένα παιχνίδια, ξηλωμένα δάπεδα και ναρκωτικά κατακλύζουν τις παιδικές χαρές μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, συνθέτοντας ένα σκηνικό που προκαλεί ανησυχία στους κατοίκους και πονοκέφαλο στις τοπικές Αρχές.
Οι επαναλαμβανόμενοι βανδαλισμοί δεν αποτελούν πλέον μεμονωμένα περιστατικά. Αυξάνουν το κόστος συντήρησης, κρατούν παιδικές χαρές εκτός λειτουργίας και αναγκάζουν τους δήμους να επανεξετάσουν όχι μόνο την αστυνόμευση, αλλά ακόμα και τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται τα πάρκα. Κάμερες, περισσότερες περιπολίες, καλύτερος φωτισμός, νυχτερινό κλείσιμο και ανθεκτικότερα υλικά βρίσκονται πλέον στο τραπέζι, σε μια προσπάθεια να προστατευθούν οι δημόσιοι χώροι χωρίς να μετατραπούν σε απρόσιτες, περιφραγμένες ζώνες.
Βανδαλισμός στη Λακατάμια
Στη Λακατάμια, ο πρόσφατος βανδαλισμός στο πάρκο Δημήτρη Χριστόφια οδήγησε στο προσωρινό κλείσιμό του για επιδιορθώσεις. Η δήμαρχος Φωτούλλα Χατζήπαπα ανέφερε στον «Π» ότι καταβλήθηκε προσπάθεια ώστε ο χώρος να επαναλειτουργήσει γρήγορα, καθώς χρησιμοποιείται καθημερινά από οικογένειες και παιδιά. Το περιστατικό, ωστόσο, ανέδειξε ξανά το πρόβλημα που παρουσιάζεται κυρίως τις βραδινές ώρες, όταν συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένα σημεία άτομα που προκαλούν ζημιές ή έντονη οχληρία.
Μετά τα τελευταία συμβάντα, ο δήμος εξετάζει πιο έντονα το ενδεχόμενο εγκατάστασης καμερών ασφαλείας. Η παρουσία τους θεωρείται αποτρεπτικός παράγοντας και ενδεχομένως χρήσιμο εργαλείο για τη διερεύνηση περιστατικών. Η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου, όμως, προϋποθέτει μελέτες, ορθή χωροθέτηση και συμμόρφωση με τη νομοθεσία για τα προσωπικά δεδομένα.
Παράλληλα, ο Δήμος Λακατάμιας ζητά περισσότερες αστυνομικές περιπολίες σε πάρκα και άλλα σημεία όπου καταγράφονται συγκεντρώσεις, φασαρία ή πληροφορίες για πιθανές παράνομες δραστηριότητες. «Υπάρχουν κάποια σημεία που χρήζουν παρακολούθησης και από την Αστυνομία και από ειδικά τμήματα της Αστυνομίας», ανέφερε η κ. Χατζήπαπα. Σύμφωνα με την ίδια, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί μικρές επιχειρήσεις σε χώρους που υπέδειξε ο δήμος έπειτα από παράπονα δημοτών.
Η δήμαρχος θέτει και το ζήτημα των παιδότοπων που δημιουργούνται από ιδιώτες στο πλαίσιο διαχωρισμών γης, αλλά δεν έχουν ακόμη λάβει τελική έγκριση ή παραδοθεί επίσημα στον δήμο. Παρότι σε αυτούς μπορεί να έχουν ήδη τοποθετηθεί κούνιες και τσουλήθρες, διοικητικά εξακολουθούν να θεωρούνται ιδιωτικοί. Ο δήμος, επομένως, δεν μπορεί εύκολα να παρέμβει για καθαριότητα ή συντήρηση, παρόλο που σε αρκετές περιπτώσεις η κατάσταση ήταν άθλια.
Καίνε τα... δάπεδα
Στον Στρόβολο, όπως και σε άλλες περιοχές παγκύπρια, οι συνεχείς καταστροφές επηρεάζουν πλέον και τις τεχνικές επιλογές. Συχνό πρόβλημα αποτελούν τα σπασμένα προστατευτικά δάπεδα (σφουγγάρια) κάτω από τα παιχνίδια.
Σύμφωνα με τον δημοτικό μηχανικό Αθανάσιο Κολυβά, ορισμένοι αφαιρούν τα κομμάτια και τα καίνε! Γι' αυτόν τον λόγο, ο δήμος εγκαταλείπει σταδιακά τα γνωστά τετράγωνα σφουγγάρια και επιλέγει ενιαία, χυτά δάπεδα τα οποία δεν ξηλώνονται εύκολα.
Η πρόληψη των βανδαλισμών ενσωματώνεται έτσι στον ίδιο τον σχεδιασμό του δημόσιου χώρου. Τα δάπεδα, οι είσοδοι, ο φωτισμός και τα ηλεκτρολογικά συστήματα επιλέγονται πλέον όχι μόνο με κριτήριο τη λειτουργικότητα και την ασφάλεια, αλλά και με το πόσο δύσκολα μπορούν να καταστραφούν.
Στον Δήμο Στροβόλου βρίσκονται σε εξέλιξη παρεμβάσεις σε έξι μεγάλα πάρκα. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών θα αρχίσει διαδικασία πιστοποίησης των νέων εγκαταστάσεων βάσει των σχετικών προτύπων. Οι έλεγχοι θα αφορούν την ορθή τοποθέτηση των παιχνιδιών, την ασφαλή λειτουργία και τη συμμόρφωση των υποδομών. Η πιστοποίηση θα ανανεώνεται κάθε χρόνο, ώστε να επιβεβαιώνεται ότι οι χώροι παραμένουν ασφαλείς παρά τη φθορά ή την έντονη χρήση.
Big Brother τα πάρκα
Το ενδεχόμενο εγκατάστασης καμερών εξετάζει και ο Δήμος Στροβόλου, αφού για τουλάχιστον ένα πάρκο έχει ήδη εκπονηθεί μελέτη επιπτώσεων, ενώ απαιτούνται οι σχετικές εγκρίσεις για την προστασία προσωπικών δεδομένων. Το μέτρο συζητείται λόγω βανδαλισμών, παραπόνων για θόρυβο και πληροφοριών για πιθανή χρήση ή διακίνηση ναρκωτικών. Παράλληλα, εφαρμόζονται ή εξετάζονται καλύτερος φωτισμός, περιπολίες, έλεγχος εισόδων και καθορισμένο ωράριο λειτουργίας.
Τα μεγαλύτερα πάρκα του Στροβόλου κλείνουν περίπου στις δέκα ή στις έντεκα το βράδυ, ιδιαίτερα όταν βρίσκονται κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Παρά το κλείδωμα, όμως, νεαροί εισέρχονται σε ορισμένους χώρους και χρησιμοποιούν γήπεδα μέχρι το πρωί. Σε μία περίπτωση έσπασαν το κουτί του γενικού διακόπτη, ώστε να ανάβουν τον φωτισμό παρακάμπτοντας τον χρονοδιακόπτη. Ο δήμος αναγκάστηκε να αλλάξει το σύστημα. «Φτιάχνεις ένα, χαλάει άλλο ένα», σχολίασε στον «Π» ο κ. Κολυβάς.
Το οικονομικό βάρος είναι σημαντικό. Κάθε επισκευή απαιτεί χρήματα, προσωπικό, τεχνικούς ελέγχους και χρόνο κατά τον οποίο ο χώρος παραμένει κλειστός.
«Η ατιμωρησία βοηθάει τους πιτσιρικάδες»
Πέρα όμως από το κόστος, οι βανδαλισμοί θέτουν ένα ευρύτερο κοινωνικό ζήτημα. Ο κ. Κολυβάς συνδέει την επανάληψη των περιστατικών με την ατιμωρησία. «Η ατιμωρησία βοηθάει τους πιτσιρικάδες να κάνουν πράγματα», αναφέρει, διευκρινίζοντας ότι οι καταστροφές δεν πρέπει να αποδίδονται συλλήβδην σε ξένους.
Προβληματισμένοι γονείς
Γονείς που μίλησαν στον «Π» περιγράφουν μια εικόνα που, όπως λένε, τους προβληματίζει ολοένα και περισσότερο. «Πηγαίνω πολύ συχνά τα απογεύματα με τα παιδιά μου στο πάρκο. Όταν βλέπεις σπασμένες κούνιες, σκουπίδια ή φθορές στα παιχνίδια, δεν νιώθεις ασφάλεια. Το πρώτο που σκέφτεσαι είναι μήπως τραυματιστεί το παιδί σου», αναφέρει μητέρα δύο παιδιών. Άλλη μητέρα σημειώνει ότι «είναι στενάχωρο να εξηγείς σε ένα μικρό παιδί γιατί το πάρκο της γειτονιάς του είναι κλειστό για επισκευές». Όπως επισημαίνουν, τα πάρκα αποτελούν από τους ελάχιστους δωρεάν χώρους αναψυχής για τις οικογένειες και θα πρέπει να προστατεύονται. Την ίδια ώρα, όμως, η προοπτική εγκατάστασης καμερών τις διχάζει. Αν και αναγνωρίζουν ότι μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά και να ενισχύσουν το αίσθημα ασφάλειας, εκφράζουν προβληματισμό για το ενδεχόμενο να καταγράφονται οι ίδιες και τα παιδιά τους κατά τη διάρκεια της επίσκεψής τους στο πάρκο.
Οι τοπικές Αρχές γνωρίζουν, πάντως, ότι καμία τεχνική λύση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει από μόνη της το πρόβλημα. Οι κάμερες καταγράφουν, τα λουκέτα περιορίζουν και τα ανθεκτικά υλικά δυσκολεύουν την καταστροφή, αλλά η ουσιαστική πρόληψη προϋποθέτει παιδεία, παρουσία στην κοινότητα και έγκαιρη παρέμβαση.
