Η ζέστη σκοτώνει στην Ευρώπη: Πάνω από 35.000 θάνατοι το 2026 – Επιστολή 1.240 επαγγελματιών υγείας προς την ΕΕ

Ανοικτή επιστολή, την οποία υπογράφουν 1.240 επαγγελματίες υγείας από 28 χώρες, καλεί τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσουν την προσαρμογή των κοινωνιών στις επιπτώσεις του κλίματος στην ανθρώπινη υγεία, ενόψει της COP31.

Σε ανακοίνωσή του, το Διεθνές Ινστιτούτο Κύπρου για την Περιβαλλοντική και Δημόσια Υγεία (CII) αναφέρει ότι στην επιστολή υπογράφουν, με την προσωπική τους ιδιότητα, γιατροί, επιδημιολόγοι, νοσηλευτές, μαίες, διασώστες, πυροσβέστες και άλλοι επαγγελματίες επείγουσας ανταπόκρισης, επαγγελματίες δημόσιας υγείας, ερευνητές, φοιτητές επαγγελμάτων υγείας, καθώς και εργαζόμενοι σε θέματα υγείας στη δημόσια διοίκηση από όλη την Ευρώπη. Η πρωτοβουλία ξεκίνησε από τον περιφερειακό κόμβο της Planetary Health Alliance Europe και βασίζεται στην Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για το Κλίμα και την Υγεία, την οποία ενέκριναν 129 οργανισμοί τον Αύγουστο του 2026.

Η επιστολή δημοσιεύεται εννέα ημέρες μετά την παρουσίαση, στις 27 Οκτωβρίου, της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ευρωπαϊκό νόμο ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή και λίγες ημέρες πριν από την COP31, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας από τις 09 έως τις 20 Νοεμβρίου 2926, αναφέρει η ανακοίνωση.

«Η Ευρώπη δεν στερείται σχεδίων προστασίας από τις επιπτώσεις του κλίματος στο περιβάλλον και την υγεία. Στερείται πολιτικής δέσμευσης και διάθεσης πόρων», τονίζεται.

Η έκθεση του 2026 για την Ευρώπη του Lancet Countdown διαπίστωσε ότι η θνησιμότητα που συνδέεται με τις αυξημένες θερμοκρασίες και τους καύσωνες αυξήθηκε στο 99,6% των ευρωπαϊκών περιοχών που παρακολουθήθηκαν, κατά την περίοδο 2015-2024 σε σύγκριση με το 1991-2000. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι καύσωνες του 2026 στην Ευρώπη εκτιμάται ότι προκάλεσαν απώλειες ύψους 113 δισ. ευρώ σε 30 χώρες, επιβαρύνοντας σημαντικά την οικονομία.

Η ανακοίνωση σημειώνει επίσης ότι προκαταρκτικά στοιχεία που παρέθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της ΕΕ για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, το οποίο δημοσιεύθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2026, έδειξαν ότι περισσότεροι από 35.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που σχετίζονται με τις υψηλές θερμοκρασίες, μετά τους καύσωνες που έπληξαν την Ευρώπη το 2026, στις ευρωπαϊκές χώρες για τις οποίες υπήρχαν σχετικά δεδομένα.

Η ανοικτή επιστολή επισημαίνει ότι τα υφιστάμενα μέτρα προστασίας από τις υψηλές θερμοκρασίες και τους καύσωνες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό μη δεσμευτικά και ανεπαρκώς χρηματοδοτούμενα. Ζητά ειδική χρηματοδότηση και μετρήσιμα αποτελέσματα για την υγεία, μεταξύ άλλων μέσω ενός Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης για τη Ζέστη και την Υγεία. Ζητά επίσης ισχυρότερη προστασία για τους εργαζομένους σε εξωτερικούς χώρους, ασφαλείς εσωτερικές θερμοκρασίες για τα ευάλωτα άτομα και υπηρεσίες υγείας ανθεκτικές στις επιπτώσεις του κλίματος. Πρωτίστως, ζητά ισχυρότερη δράση για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, ώστε να περιοριστεί η άνοδος της θερμοκρασίας στο μέλλον.

Οι υπογράφοντες αναλαμβάνουν και οι ίδιοι δεσμεύσεις: να καταρτίσουν σχέδια προσαρμογής στις επιπτώσεις του κλίματος, συνδεδεμένα με τα επίπεδα έγκαιρης προειδοποίησης· να προστατεύσουν τους εργαζομένους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης ως προϋπόθεση για την προστασία των ασθενών· να προσαρμόσουν τις εγκαταστάσεις υγείας· και να δώσουν προτεραιότητα σε όσους διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, μεταξύ των οποίων οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με χρόνιες παθήσεις και όσοι ζουν σε κατοικίες με ανεπαρκή ενεργειακή προσαρμογή.

Οι 1.240 υπογραφές που είχαν καταγραφεί την 1η Νοεμβρίου 2026 αποτελούν πρώτη καταμέτρηση και όχι τον τελικό αριθμό.

Η επιστολή παραμένει ανοικτή προς υπογραφή. Ο ευρωπαϊκός νόμος για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, που προτάθηκε από την Επιτροπή στις 27 Οκτωβρίου, βρίσκεται ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Η Επιτροπή Περιβάλλοντος του Κοινοβουλίου είναι αρμόδια για τον φάκελο, ενώ τα κράτη μέλη έχουν προγραμματίσει την πρώτη συζήτησή τους στο Συμβούλιο Περιβάλλοντος στις 11 Δεκεμβρίου.

Κάθε νέα υπογραφή πριν από την ημερομηνία αυτή ενισχύει το αίτημα της επιστολής, σε μια περίοδο κατά την οποία το κείμενο του νόμου μπορεί ακόμη να τροποποιηθεί. Η εκστρατεία είναι διαθέσιμη σε 12 γλώσσες και προωθείται από βασικούς εταίρους του περιφερειακού κόμβου και τα δίκτυά τους σε όλη την Ευρώπη.

Η Ευρωπαϊκή Γραμματεία της Συμμαχίας για την Πλανητική Υγεία διαβίβασε την ανοικτή επιστολή στα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 4 Νοεμβρίου. Στις 10 Δεκεμβρίου θα ακολουθήσει επίσημη υποβολή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πριν από το Συμβούλιο Περιβάλλοντος.

Η ανοικτή επιστολή είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://planetaryhealthalliance.org/open-letter-advancing-action-on-heat-and-health-in-europe/

Πηγή: ΚΥΠΕ