Κομισιόν: €3,8 δις θα διατεθούν για πράσινες επενδύσεις - Ποια τρία έργα επιλέχθηκαν για Κύπρο

Σχεδόν 3,8 δισεκκατομύρια ευρώ για 212 έργα πράσινης μετάβασης και περιβαλλοντικής προστασίας στην Ευρώπη ανακοίνωσε σήμερα, Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τρία έργα που αφορούν την Κύπρο να περιλαμβάνονται στις νέες χρηματοδοτήσεις. Πρόκειται για έργα που επικεντρώνονται στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, την προστασία απειλούμενων αρπακτικών πτηνών και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

Ειδικότερα, μέσω του Ταμείου Καινοτομίας της ΕΕ επιλέχθηκαν 77 έργα τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών, τα οποία θα λάβουν χρηματοδοτική στήριξη ύψους €3,4 δις Παράλληλα, μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος LIFE εγκρίθηκε χρηματοδότηση άνω των €390 εκατ. για 135 νέα έργα προστασίας του περιβάλλοντος και αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής.

Οι δύο πρωτοβουλίες αποσκοπούν στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και την προστασία της φύσης.

Κυπριακό έργο για αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας

Στα 77 έργα του Ταμείου Καινοτομίας περιλαμβάνεται το κυπριακό EuniFlex VPP, της εταιρείας EUNICE Wind Park Holdings (Int) LTD, που αφορά την ανάπτυξη μιας ευέλικτης εικονικής ενεργειακής πλατφόρμας.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το έργο θα επιδείξει στην Κύπρο την πρώτη εμπορική εφαρμογή υπερταχέων αμφίδρομων φορτιστών συνεχούς ρεύματος, σε συνδυασμό με συστήματα αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες, σε ένα μη διασυνδεδεμένο νησιωτικό ηλεκτρικό σύστημα.

Η τεχνολογία θα συνδυάζει μπαταρίες λιθίου-σιδήρου-φωσφορικού άλατος (LFP) με συστήματα Vehicle-to-Grid (V2G), τα οποία επιτρέπουν στα ηλεκτρικά οχήματα όχι μόνο να καταναλώνουν ηλεκτρική ενέργεια, αλλά και να την επιστρέφουν στο δίκτυο.

Βασικός στόχος είναι η μείωση των περικοπών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, μέσω της αποτελεσματικότερης αποθήκευσης και αξιοποίησής της. Οι λύσεις που θα αναπτυχθούν θα μπορούν, σύμφωνα με την Κομισιόν, να εφαρμοστούν ευρύτερα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Δύο έργα LIFE για την Κύπρο

Στο πρόγραμμα LIFE περιλαμβάνονται επίσης δύο έργα με επίκεντρο την Κύπρο. Το πρώτο, με την ονομασία Raptors for LIFE, αποσκοπεί στην προστασία τριών χαρακτηριστικών αρπακτικών πτηνών του νησιού: του γύπα, του σπιζαετού και της γερακίνας.

Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση της παράνομης δηλητηρίασης πτηνών, την τροποποίηση επικίνδυνων ηλεκτρικών γραμμών, την προστασία υδατοδεξαμενών ώστε να αποτρέπονται περιστατικά πνιγμού, καθώς και την ενίσχυση των πληθυσμών μέσω προγραμμάτων αναπαραγωγής σε αιχμαλωσία και επανένταξης στη φύση.

Παράλληλα, προβλέπονται δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των αγροτικών κοινοτήτων. Το δεύτερο έργο, LIFE BioCommunities, υλοποιείται με τη συμμετοχή έξι εταίρων από την Κύπρο και την Ελλάδα και στοχεύει στην ενεργότερη συμμετοχή πολιτών και επιχειρήσεων στην προστασία της βιοποικιλότητας, ιδιαίτερα σε περιοχές του δικτύου Natura 2000.

Στο πλαίσιο του έργου θα δημιουργηθεί εθνική πρωτοβουλία σήμανσης προϊόντων και επιχειρήσεων που λειτουργούν με σεβασμό στη βιοποικιλότητα, συνδεδεμένη με ψηφιακή αγορά, ώστε να παρέχονται κίνητρα για περιβαλλοντικά υπεύθυνες επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Μείωση 290 εκατομμυρίων τόνων εκπομπών

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα 77 έργα του Ταμείου Καινοτομίας κατανέμονται σε 23 χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και καλύπτουν τομείς όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η αποθήκευση ηλεκτρισμού, η καθαρή βιομηχανία, τα εναλλακτικά καύσιμα, η ανακύκλωση κρίσιμων πρώτων υλών και η διαχείριση διοξειδίου του άνθρακα.

Για πρώτη φορά, στον κατάλογο περιλαμβάνονται έργο μικρού αρθρωτού πυρηνικού αντιδραστήρα και έργο άμεσης δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Η Κομισιόν εκτιμά ότι τα επιλεγμένα έργα μπορούν να αποτρέψουν εκπομπές περίπου 290 εκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα κατά την πρώτη δεκαετία λειτουργίας τους. 

Από τα 77 έργα, τα 12 είναι μεγάλης κλίμακας, 17 μεσαίας, 20 μικρής, 12 αφορούν την παραγωγή καθαρών τεχνολογιών και 16 είναι πιλοτικά. Η ζήτηση για χρηματοδότηση υπήρξε ιδιαίτερα υψηλή, καθώς υποβλήθηκαν 358 αιτήσεις με συνολικά αιτούμενες επιχορηγήσεις €17,5 δις

€390 εκατ. για περιβάλλον και κλίμα

Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα LIFE, η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση των €390 εκατ. καλύπτει περισσότερο από το μισό των συνολικών επενδυτικών αναγκών των 135 έργων, οι οποίες υπολογίζονται σε €579 εκατ.

Από τα νέα έργα, 29 αφορούν την προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας, 36 την κυκλική οικονομία και την ποιότητα ζωής, 26 την προσαρμογή και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και 44 την ενεργειακή μετάβαση.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, δήλωσε ότι οι επενδύσεις αυτές μετατρέπουν τους κλιματικούς στόχους σε πρακτικές λύσεις, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και περιορίζοντας την εξάρτησή της από εξωτερικούς πόρους.

Η Επίτροπος Περιβάλλοντος, Τζέσικα Ρόσβαλ, υπογράμμισε ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, η απώλεια βιοποικιλότητας και η μη βιώσιμη χρήση φυσικών πόρων αποτελούν ολοένα μεγαλύτερες προκλήσεις για την ευημερία των Ευρωπαίων πολιτών.

Για τα έργα του Ταμείου Καινοτομίας, η οριστικοποίηση των συμφωνιών χρηματοδότησης αναμένεται το πρώτο τρίμηνο του 2027. Η Επιτροπή προγραμματίζει επίσης νέο γύρο προσκλήσεων τον Δεκέμβριο του 2026, ο οποίος θα περιλαμβάνει χρηματοδότηση €1 δις για την παραγωγή καθαρών τεχνολογιών.