Φόρμα αναζήτησης

Δύσκολες οι διαδικτυακές αγορές

Παρά την ύπαρξη του ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) 2018/302, ο οποίος απαγορεύει τον γεωγραφικό αποκλεισμό των Ευρωπαίων καταναλωτών για τις διαδικτυακές τους αγορές, στην πράξη εταιρείες δεν δέχονται να παραδώσουν τα προϊόντα στη χώρα του αγοραστή.

Τι συμβαίνει όμως στην Κύπρο; Μπορούν οι Κύπριοι να αγοράζουν διαδικτυακά από όλες τις χώρες;

«Ο κανονισμός δίνει το δικαίωμα σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες να αγοράζουν προϊόντα από όποιο κράτος της Ένωσης επιθυμούν. Αυτό όμως που δεν υποχρεώνει τις εταιρείες είναι να παραδώσουν στη χώρα του αγοραστή», ανέφερε στον «Π» η νομική σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Κέντρου Καταναλωτή στην Κύπρο (ΕΚΚ Κύπρου), Αναστασία Στυλιανίδου.

Παρά το γεγονός ότι στην πράξη ο Κανονισμός δεν πετυχαίνει τον στόχο τους, δεν υπάρχουν πολλά παράπονα από τους καταναλωτές.

«Τα παραπόνα τα οποία δεχόμαστε αφορούν τη μη παράδοση προϊόντων, θέμα το οποίο δεν ρυθμίζεται από τον Κανονισμό», σημειώνει η κ. Στυλιανίδου.

Σύμφωνα με έρευνα της Στατιστικής Υπηρεσίας, το κυριότερο πρόβλημα το οποίο αντιμετώπισαν οι Κύπριοι στη χρήση του διαδικτύου για να αγοράσουν αγαθά ή υπηρεσίες ήταν η ταχύτητα παράδοσης. Το 10,8% δήλωσε ότι η ταχύτητα παράδοσης ήταν χαμηλότερη από αυτήν που προβλεπόταν. Επίσης, 9,3% ανέφερε ότι η αλλοδαπή επιχείρηση λιανικής πώλησης δεν πραγματοποιεί πωλήσεις στην Κύπρο, ενώ το 77,6% δεν αντιμετώπισε πρόβλημα.

Τι ισχύει

Όσον αφορά την αφορά τη νομοθεσία, «ο Κανονισμός για το γεωγραφικό αποκλεισμό έχει τεθεί σε εφαρμογή από τον Δεκέμβριο του 2018 με άμεση ισχύ σε όλα τα κράτη μέλη».

Ο Κανονισμός στοχεύει στην εξάλειψη πρακτικών με τις οποίες οι πωλητές περιορίζουν τις διασυνοριακές πωλήσεις μέσω διαδικτύου στη βάση της ιθαγένειας, του τόπου διαμονής ή του τόπου εγκατάστασης του εμπορευομένου. Ειδικότερα, ο Κανονισμός αφορά την αντιμετώπιση του αδικαιολόγητου γεωγραφικού αποκλεισμού και άλλων μορφών διακριτικής μεταχείρισης με βάση την ιθαγένεια, τον τόπο διαμονής ή τον τόπο εγκατάστασης των πελατών εντός της ενιαίας ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς. Επίσης, διασφαλίζει ότι δεν υφίστανται αδικαιολόγητοι φραγμοί, όπως η ανακατεύθυνση σε ιστότοπο συγκεκριμένης χώρας, ή η υποχρέωση πληρωμής με πιστωτική ή χρεωστική κάρτα από μια συγκεκριμένη χώρα. Επιπλέον, τερματίζονται οι διακρίσεις στο διαδίκτυο βάσει της ιθαγένειας ή του τόπου διαμονής. Οι διαδικτυακοί πωλητές οφείλουν να επιφυλάσσουν ίση μεταχείριση σε όλους τους καταναλωτές της ΕΕ, ανεξάρτητα από το πού επιλέγουν αυτοί να πραγματοποιούν τις αγορές τους, σύμφωνα με το ενημερωτικό έντυπο του ΕΚΚ Κύπρου.

Πρόσφατα στην Κύπρο εγκρίθηκε νομοσχέδιο που ρυθμίζει ζητήματα αποτελεσματικής εφαρμογής του Κανονισμού, ο οποίος προβλέπει:

-Τον ορισμό του διευθυντή της Υπηρεσίας Βιομηχανίας και Τεχνολογίας ως αρμόδιας αρχής για την εφαρμογή του Κανονισμού.

-Τον καθορισμό διοικητικών προστίμων σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων του Κανονισμού.

-Τον ορισμό του Ευρωπαϊκού Κέντρου Καταναλωτή ως του υπεύθυνου φορέα για την παροχή πρακτικής βοήθειας στους καταναλωτές σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ καταναλωτή και εμπορευομένου που προκύπτει από την εφαρμογή των διατάξεων του Κανονισμού.

Οι κανόνες περί γεωγραφικού αποκλεισμού δεν καλύπτουν τις υπηρεσίες μεταφορών, τις λιανικές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες οπτικοαουστικών μέσων.

Στροφή στις ηλεκτρονικές αγορές

Τα στοιχεία μαρτυρούν μια ουσιαστική στροφή των καταναλωτών της Κύπρου προς τις ηλεκτρονικές τους αγορές. Το ποσοστό των ατόμων που πραγματοποίησαν αγορές μέσω διαδικτύου κατά το πρώτο τρίμηνο του 2019 παρουσίασε σημαντική αύξηση, στο 36,2%, σε σύγκριση με το 23,3% που ήταν το αντίστοιχο τρίμηνο 2018, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα για τη χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στα νοικοκυριά, της Στατιστικής Υπηρεσίας.

Το φύλο, η ηλικία, το επίπεδο μόρφωσης, καθώς και η ασχολία του ατόμου φαίνεται να επηρέαζαν την προτίμηση στις ηλεκτρονικές αγορές. Οι άντρες παρουσιάζονται να αγοράζουν ή να παραγγέλνουν προϊόντα ή υπηρεσίες μέσω διαδικτύου περισσότερο από ό,τι οι γυναίκες, ενώ τα άτομα ηλικίας 25 – 34 χρονών φαίνεται να είναι τα πιο δραστήρια σε ό,τι αφορά το ηλεκτρονικό εμπόριο, σύμφωνα με έρευνα ΤΠΕ. Όσον αφορά το επίπεδο μόρφωσης, όπως αναμενόταν, τα άτομα με υψηλό επίπεδο μόρφωσης χρησιμοποιούν περισσότερο το ηλεκτρονικό εμπόριο από ό,τι τα άτομα με χαμηλό επίπεδο μόρφωσης. Η ασχολία των ατόμων φαίνεται να μην επηρεάζει τόσο πολύ την οικονομική δραστηριότητα στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Παρ’ όλα αυτά όμως οι εργαζόμενοι και οι φοιτητές αγοράζουν ή παραγγέλνουν αγαθά και υπηρεσίες περισσότερο από τους άνεργους και τους συνταξιούχους/αδρανείς.

Οι αγορές

Περισσότερα από έξι στα δέκα άτομα (66,2%) από όσους έκαναν αγορές μέσω του διαδικτύου το διάστημα Απριλίου 2018 – Μαρτίου 2019 έχουν παραγγείλει είδη ένδυσης και αθλητικά είδη, όπως διαφαίνεται στην έρευνα ΤΠΕ. Επίσης, περισσότερα από πέντε στα δέκα άτομα έκαναν διευθετήσεις για ταξίδια (54,6%), όπως εισιτήρια, ενοικίαση αυτοκινήτου κ.λπ., και διευθέτησαν τη διαμονή τους για διακοπές (51,8%).

Το 84,6% προτιμά πωλητές από χώρες της EE, το 45,1% προτιμά τους ντόπιους πωλητές και το 44,2% προτιμά πωλητές από τον υπόλοιπο κόσμο.

Τα δικαιώματα των καταναλωτών

Η εφαρμογή του Κανονισμού καλύπτει:

-Πώληση αγαθών, χωρίς παράδοση, εκτός της περιοχής που εξυπηρετεί ο εμπορευόμενος. Ο καταναλωτής αγοράζει αγαθά, για παράδειγμα ηλεκτρονικές συσκευές, είδη ένδυσης, αθλητικά είδη ή βιβλία, τα οποία ο εμπορευόμενος δεν παραδίδει στο κράτος μέλος του καταναλωτή. Ο καταναλωτής δικαιούται παράδοση στο κράτος μέλος στο οποίο ο εμπορευόμενος προσφέρει υπηρεσίες παράδοσης κατά τον ίδιο τρόπο με τον οποίο εξυπηρετούνται και οι εγχώριοι καταναλωτές.

-Πώληση ηλεκτρονικά παρεχόμενων υπηρεσιών. Καταναλωτής επιθυμεί να αποκτήσει πρόσβαση σε ηλεκτρονικά παρεχόμενη υπηρεσία και να αγοράσει την υπηρεσία αυτή, για παράδειγμα αποθήκευση δεδομένων ή φιλοξενία δικτυακού τόπου από εμπορευόμενο εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος. Ο καταναλωτής δικαιούται να το πράξει με τον ίδιο τρόπο που το πράττουν και οι εγχώριοι καταναλωτές.

-Πρόσβαση σε δικτυακούς τόπους. Το άρθρο 3 του Κανονισμού απαγορεύει τον αποκλεισμό της πρόσβασης σε δικτυακούς τόπους και την ανακατεύθυνση χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεση του καταναλωτή. Η διάταξη αυτή αυξάνει τη διαφάνεια των τιμών, διότι παρέχει στους καταναλωτές τη δυνατότητα να αποκτούν πρόσβαση σε διάφορους εθνικούς δικτυακούς τόπους. Η ίδια διάταξη εφαρμόζεται επίσης στις ηλεκτρονικά παρεχόμενες μη οπτικοακουστικές υπηρεσίες, όπως ηλεκτρονικά βιβλία, μουσική, παιχνίδια και λογισμικό.

-Μη διακριτική μεταχείριση στις πληρωμές. Παρότι οι εμπορευόμενοι μπορούν να αποδέχονται ελεύθερα οποιοδήποτε μέσο πληρωμής επιθυμούν, ο Κανονισμός περιλαμβάνει ειδική διάταξη (άρθρο 5) για την απαγόρευση της διακριτικής μεταχείρισης μεταξύ των μέσων πληρωμής που αποδέχονται. Η απαγόρευση καλύπτει περιπτώσεις στις οποίες η διαφορετική μεταχείριση είναι αποτέλεσμα της ιθαγένειας, του τόπου διαμονής ή του τόπου εγκατάστασης του πελάτη, της τοποθεσίας του λογαριασμού πληρωμών, του τόπου εγκατάστασης του παρόχου υπηρεσιών πληρωμών ή του τόπου έκδοσης του μέσου πληρωμών. Η διακριτική μεταχείριση απαγορεύεται εάν πληρούνται οι ακόλουθες τρεις προϋποθέσεις: η πληρωμή γίνεται με ηλεκτρονική συναλλαγή μέσω μεταφοράς πίστωσης, άμεσης χρέωσης ή μέσου πληρωμής με κάρτα του ίδιου εμπορικού σήματος και της ίδιας κατηγορίας, εκπληρώνονται οι απαιτήσεις εξακρίβωσης ταυτότητας και η πληρωμή γίνεται σε νόμισμα που δέχεται ο εμπορευόμενος.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.