Φόρμα αναζήτησης

Βρυξέλλες: Οικολογικό service στις μηχανές της οικονομίας

Τις πράσινες προτεραιότητες που συζητούνταν πριν την πανδημία βάζει ξανά μπροστά η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Κομισιόν να εκμεταλλεύεται το σβήσιμο της ευρωπαϊκής οικονομικής μηχανής για να προχωρήσει στις επιδιορθώσεις που είχε προαναγγείλει η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Στις προτάσεις της Κομισιόν για το ταμείο ανάκαμψης που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο ότι οι πρωτοβουλίες θα πρέπει να συνάδουν με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, ενώ στο πλαίσιο του νέου προσχεδίου για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2021-2027, η Κομισιόν προτείνει ανακατεύθυνση κονδυλίων στις νέες τις προτεραιότητες όπως η έρευνα και η ψηφιοποίηση.

Όλο αυτό το πλάνο φέρνει μαζί του φυσικά και νέες πολιτικές διεργασίες και ενδεχομένως μάχες, καθώς θα πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το αργότερο μέχρι τον Ιούλιο. Μόνο έτσι θα μπορέσουν να προχωρήσουν οι διαδικασίες έγκρισης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να ολοκληρωθούν όλες οι τεχνικές διεργασίες ώστε το νέο ΠΔΠ να μπορεί να ισχύσει από την πρώτη ημέρα του 2021.

Συνολικά, η πρόταση για το εργαλείο ανάκαμψης, το οποίο βαφτίστηκε Next Generation EU, θέλει την ΕΕ να δανείζεται 750 δισ. ευρώ από τις παγκόσμιες αγορές. Από αυτά τα χρήματα, 500 δις θα δοθούν ως χρηματοδοτήσεις και 250 δις ως δάνεια των οποίων η αποπληρωμή δεν θα ξεκινήσει πριν το 2028 και θα διαρκεί μέχρι το 2058. Κάποια από αυτά τα χρήματα, αναφέρεται στις ανακοινώσεις της Κομισιόν, θα αντληθούν από νέους ιδίους πόρους της ΕΕ, ενώ ακόμα 11,5 δις έχουν εξοικονομηθεί από το τρέχον ΠΔΠ (2014-2020).

Τα χρήματα αυτά θα δαπανηθούν σε τρεις πυλώνες: στη στήριξη επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων στα κράτη μέλη, στην παροχή κινήτρων για νέες ιδιωτικές επενδύσεις, και στην ενίσχυση των δυνατοτήτων της ΕΕ στον τομέα της υγείας και της αντιμετώπισης κρίσεων ο οποίος παραμένει μέχρι στιγμής αρμοδιότητα των κρατών μελών (βλ. ξεχωριστή στήλη).

 

Πράσινη οικονομία

Το σημαντικό στοιχείο είναι πως η Κομισιόν θέλει να ενισχύσει συγκεκριμένους τομείς, σπρώχνοντας στο πλαίσιο της αναγκαίας ανάκαμψης προτεραιότητες που ήδη είχαν καταγραφεί πριν την πανδημία.

Μεταξύ άλλων, η ΕΕ θέλει να επισπεύσει την ανακαίνιση κτηρίων και υποδομών και τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία, και τη δημιουργία έργων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Κύριο ρόλο θα παίξει η παραγωγή αιολικής και ηλιακής ενέργειας, όμως ο επόμενος στόχος είναι η ανάπτυξη της χρήσης του υδρογόνου, η οποία μπορεί να συνεισφέρει στη δραστική μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Επίσης ενθαρρύνεται περαιτέρω μια τάση που ήδη ξεκίνησε σε πολλές χώρες της Ευρώπης και αφορά άμεσα τις ανάγκες της Κύπρου: η μετάβαση σε καθαρότερες ιδιωτικές και δημόσιες συγκοινωνίες. Τα προγράμματα της ΕΕ θα δώσουν βάρος στις σιδηροδρομικές μετακινήσεις στις πόλεις και τις επαρχίες των κρατών μελών, όπως και στην προώθηση της χρήσης των ηλεκτρικών οχημάτων μέσω της δημιουργίας ενός εκατομμυρίου σημείων φόρτισης. Ενισχύονται ακόμα οι ψηφιακές υποδομές μέσω της επίσπευσης της εγκατάστασης δικτύων 5G και μέσω της επένδυσης σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κυβερνοασφάλεια, και η ένταξη της χρήσης των δεδομένων στην οικονομία.

Πράσινη μεταρρύθμιση

Το μεγαλύτερο μέρος των νέων κονδυλίων, 560 δισ. ευρώ, θα κατευθυνθεί σε έναν νέο Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ο οποίος έχει στη διάθεσή του μέχρι και 310 δισ. ευρώ για επιχορηγήσεις και μέχρι και 250 δισ. ευρώ σε δάνεια.

Αυτά τα ποσά θα αφορούν επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις των κυβερνήσεων για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, και θα επικεντρώνονται κυρίως στα πιο ευάλωτα κράτη μέλη και τις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο.

Ακόμα 55 δισ. ευρώ θα προστεθούν στα κονδύλια που έχουν δεσμευτεί για προγράμματα πολιτικής συνοχής, και θα κατανεμηθούν και πάλι με στοχευμένο τρόπο ανάλογα με τις ανάγκες. Επίσης, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, που είχε δημιουργηθεί για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να επιταχύνουν τη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα, θα ενισχυθεί με 40 δισ. ευρώ, και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης θα ενισχυθεί με ακόμα 15 δισ. ευρώ. Και σε σχέση με το ταμείο αγροτικής ανάπτυξης, η στόχευση θα είναι η επίτευξη των στόχων για προστασία της βιοποικιλότητας και της ασφάλειας τροφίμων που προωθεί η επίτροπος Κυριακίδου.

Επενδύσεις με κίνητρο

Όσον αφορά την ενίσχυση των ιδιωτικών επενδύσεων, θα δημιουργηθεί ένα μέσο στήριξης της φερεγγυότητας των επιχειρήσεων που θα μπορεί να αποδεσμεύσει μέχρι και 300 δισ. ευρώ, ενώ το πρόγραμμα InvestEU θα ενισχυθεί με 15,3 δις.

Παράλληλα θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός δημιουργίας στρατηγικών επενδύσεων μέχρι 150 δισ. ευρώ, ο οποίος όμως θα προωθεί την ανθεκτικότητα συγκεκριμένων και στρατηγικών τομέων που συνδέονται με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.

 

Η ΕΕ δεν έχει εξουσίες στην υγεία – Ρίχνουν χρήμα, προληπτικά

Ο τομέας της υγείας είναι η νέα μεγάλη πρόκληση για την Ευρώπη, μια πρόκληση που κανείς δεν περίμενε πως θα ερχόταν στο προσκήνιο πριν την κρίση. Από την αρχή της πανδημίας φάνηκε πως η ΕΕ δεν είχε τα εργαλεία έτσι ώστε να συντονίσει αποτελεσματικά και γρήγορα την αντίδραση των κρατών μελών σε μια υγειονομική κρίση.

Εν μέσω της κρίσης είδαμε ορισμένες αλληλοκατηγορίες μεταξύ πρωτευουσών και Βρυξελλών. Οι μεν πρωτεύουσες θεωρούν πως οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να είχαν σημάνει τον συναγερμό νωρίτερα. Οι Βρυξέλλες από την άλλη θεωρούν πως τα κράτη μέλη δεν επέδειξαν εγκαίρως την κατάλληλη αλληλεγγύη, υποδεικνύοντας πως αρχικά η Γαλλία και η Γερμανία δεν επέτρεψαν να σταλεί στην Ιταλία καίριος εξοπλισμός.

Η άλλη απάντηση των Βρυξελλών όμως ήταν πως η Κομισιόν ενήργησε στο πλαίσιο των εξουσιών και των δυνατοτήτων που της έχουν δώσει τα κράτη μέλη, τα οποία προτίμησαν να προχωρήσουν ξεχωριστά με τα δικά τους μέτρα αφήνοντας την ΕΕ να τα συνθέσει κατόπιν εορτής.

Το πρόγραμμα EU4Health, το οποίο παρουσίασε η Κύπρια επίτροπος Υγείας Στέλλα Κυριακίδου την Παρασκευή στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων, προβλέπει δαπάνες 9,4 δισ. ευρώ για την ενδυνάμωση των προληπτικών δυνατοτήτων της ίδιας της ΕΕ, μέσω της δημιουργίας αποθεμάτων σε υλικά και προσωπικό για την περίπτωση κρίσεων.

Η προσέγγιση αυτή έρχεται να δέσει με το πρόγραμμα rescEU για ενίσχυση των μηχανισμών διαχείρισης κρίσεων το οποίο είχε ξεκινήσει επί θητείας του τέως επιτρόπου Χρήστου Στυλιανίδη. Το rescEU ενισχύεται με 2 δισ. ευρώ, καθώς είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου δημιουργείται ακριβώς το στρατηγικό αποθεματικό σε φάρμακα, μάσκες και εξοπλισμό που χρειάζεται για την αντιμετώπιση της σημερινής πανδημίας και μελλοντικών κρίσεων.

Ακόμα 94,4 δισ. ευρώ θα διατεθούν για ενίσχυση του προγράμματος Horizon Europe που αφορά την επιστημονική έρευνα, και που περιλαμβάνει τους τομείς της υγείας, της πράσινης μετάβασης και της ψηφιακής πολιτικής.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.