Φόρμα αναζήτησης

Η ΕΕ θα συνεχίσει να στηρίζει τους Τ/Κ

Δεν υπάρχει sunset clause στη χρηματική βοήθεια που η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει στους Τουρκοκύπριους και στις πρωτοβουλίες επανένωσης, όμως αυτή τη στιγμή η προετοιμασία εφαρμογής του κεκτημένου από την τ/κ πλευρά έχει σταματήσει. Αυτό ανέφερε μιλώντας σε δικοινοτική ομάδα δημοσιογράφων στις Βρυξέλλες ο Κιάρταν Μπγιόρνσον, επικεφαλής της ομάδας στήριξης για τη διευθέτηση του Κυπριακού στην Υπηρεσία Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στις Βρυξέλλες, ο κ. Μπγιόρνσον ξεκαθάρισε πως η υποστήριξη που δίνεται για την καλύτερη ανάπτυξη της τ/κ κοινότητας, και στο πλαίσιο της οποίας επωφελούνται πολλά δικοινοτικά προγράμματα και πρωτοβουλίες που έχουν αλλάξει επί του εδάφους τις σχέσεις των ανθρώπων, δεν εξαρτάται από το κατά πόσο βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις.

«Δεν υπάρχει ‘ρήτρα κατάληξης’ (sunset clause)” στη βοήθεια προς τους Τ/Κ, τόνισε ο κ. Μπγιόρνσον κληθείς να εξηγήσει τι θα συμβεί σε περίπτωση που η προσπάθεια για λύση δεν προχωρήσει και δεν υπάρξει επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Όπως επεσήμανε, «πρόκειται για ένα προσωρινό εργαλείο το οποίο θα συνεχίσει να υπάρχει για όσο χρειαστεί».

«Όλα τα παραπάνω», σημείωσε αναφερόμενος στη χρηματοδότηση η οποία εμπίπτει στο κεφάλαιο της περιφερειακής ανάπτυξης και της εσωτερικής συνοχής της ΕΕ και όχι στα κονδύλια για τη διεύρυνση όπως γινόταν παλαιότερα, «δεν σχετίζονται ευθέως με τις διαπραγματεύσεις». Η δουλειά αυτή, που περιλαμβάνει τη στήριξη προς τη ΔΕΑ, τη δικοινοτική Τεχνική Επιτροπή για Διάσωση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς και τη διάνοιξη οδοφραγμάτων, συνεχίζεται και τίποτα δεν έχει αλλάξει.

Η ΕΕ έχει επαναλάβει μεταξύ άλλων και με δήλωση του προέδρου της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, πως είναι έτοιμη να βοηθήσει οικονομικά σε περίπτωση επίτευξης συμφωνίας, επέμεινε ο κ. Μπγιόρνσον. Υπογραμμίζοντας πως σε κάθε Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ υπάρχει ρήτρα πως σε περίπτωση λύσης θα υπάρξει αναθεώρηση.

Παγώσαμε την προετοιμασία

Κληθείς να σχολιάσει τις αναφορές τις πληροφορίες που ήθελαν την κυπριακή κυβέρνηση να βάζει φρένο τις επαφές της ΕΕ στην τ/κ κοινότητα μετά το Κραν Μοντανά, ο κ. Μπγιόρνσον ξεκάθαρισε πως η χρηματοδότηση δεν σταμάτησε, ούτε και πρόκειται να σταματήσει, και πως αυτό που έγινε ήταν το «πάγωμα» της προετοιμασίας της τ/κ κοινότητας για εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου.

Οι επαφές κλιμακίων ειδικών της Κομισιόν με εμπειρογνώμονες της τ/κ κοινότητας είχαν εντατικοποιηθεί ενόψει της Διάσκεψης για την Κύπρο στο Κραν Μοντανά, καταγράφοντας τον βαθμό ετοιμότητας των τ/κ δομών για εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου στο πλαίσιο της υιοθέτησης του ομοσπονδιακού συστήματος σε περίπτωση λύσης. Η εργασία αυτή ξεκίνησε με συμφωνία των ηγετών τον Οκτώβριο του 2015.

Όπως σημείωσε ο κ. Μπγιόρνσον, η διαδικασία αυτή σταμάτησε μετά την αποτυχία στο Κραν Μοντανά καθώς, σύμφωνα με την ε/κ πλευρά, δεν υπήρχε βάση για συνέχισή της. Τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας έχουν κοινοποιηθεί στις πλευρές αλλά δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, επεσήμανε.

Σε όλα τα θέματα

Παρά την έλλειψη δημόσιας πληροφόρησης για το θέμα, ο γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες παραθέτει αρκετές λεπτομέρειες για αυτήν στην έκθεσή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας για τις Καλές Υπηρεσίες, με ημερομηνία 28 Σεπτεμβρίου 2017.

Στην παράγραφο 32 της έκθεσης υπενθυμίζεται πως ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο Τ/Κ ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί συμφώνησαν στις 3 Οκτωβρίου 2015 στη δημιουργία της Δικοινοτικής Ad Hoc Επιτροπής για Προετοιμασία για την ΕΕ για διευκόλυνση της διαδικασίας «προετοιμασίας για την εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου της ΕΕ σε μια μελλοντική τ/κ συνιστώσα πολιτεία». Σε αυτό το πλαίσιο, οι διαπραγματευτές των δύο κοινοτήτων επισκέφθηκαν για πρώτη φορά μαζί τις Βρυξέλλες στις 4 Φεβρουαρίου 2016, συνάντηση από την οποία προέκυψε η απόφαση για πραγματοποίηση διερευνητικών αποστολών στο βόρειο τμήμα του νησιού «για να εντοπιστούν τυχόν κενά και να κάνουν προτάσεις για τεχνική βοήθεια όπου κρίνεται αναγκαίο».

Ο κατάλογος των συγκεκριμένων θεμάτων στα οποία έγιναν διερευνητικές επαφές ειδικών της Κομισιόν με την τ/κ πλευρά άγγιξε όλα τα θέματα προτεραιότητας. «Μέχρι τα μέσα του 2017», συνεχίζει στην παράγραφο 33 ο γ.γ. του ΟΗΕ, «παρά τις κατ’ επανάληψη διακοπές που συνδέονταν συνήθως με τις δυναμικές των συνομιλιών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποίησε διερευνητικές αποστολές σε όλα τα ζητήματα που έθεσαν ως προτεραιότητες οι διαπραγματευτές: τελωνεία, μετανάστευση και έλεγχο συνόρων, υγεία ζώων και φυτών, ασφάλεια τροφίμων, νομισματικά θέματα, ανταγωνισμό και φορολογία, ελεύθερη διακίνηση προϊόντων, εποπτεία της αγοράς και κοινή αγορά και κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Στις 5 Ιουνίου 2017 η Κομισιόν παρέδωσε στις δύο πλευρές τα αποτελέσματα των διερευνητικών της επαφών, που αποτελούνταν από πάνω από 125 συναντήσεις ομάδων εργασίας, σεμινάρια και αποστολές ειδικών.

Οι όποιες διαπιστώσεις και συστάσεις παραμένουν άγνωστες στο ευρύ κοινό, όπως άγνωστο παραμένει και σε ποιο βαθμό η τ/κ κοινότητα εφαρμόζει τις οποίες συστάσεις στο πλαίσιο της προσπάθειας προσαρμογής της στο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Η ε/κ πλευρά πάντως έχει βάλει φρένο στη διαδικασία, με στελέχη του Υπουργείου Εξωτερικών να απαντούν, όταν ρωτούνται σχετικά, πως θέλουν να χρησιμοποιήσουν τη συγκεκριμένη διαδικασία ως «καρότο» για τους Τ/Κ με την επανέναρξη των συνομιλιών.

Μικρό ακόμα το εμπόριο

Στην παρουσίαση, την οποία πραγματοποίησε ενώπιον Ε/Κ και Τ/Κ δημοσιογράφων στις Βρυξέλλες την περασμένη εβδομάδα, ο κ. Μπγιόρνσον ανέφερε πως βρίσκεται σε εξέλιξη και μια συζήτηση αναφορικά με το δεύτερο εργαλείο (πέρα από την οικονομική βοήθεια) με το οποίο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρότεινε το 2004 να ενθαρρυνθεί η οικονομική ανάπτυξη των Τ/Κ, τον Κανονισμό της Πράσινης Γραμμής.

Όπως σημείωσε, αυτή τη στιγμή εξετάζεται ποια προϊόντα θα ήταν πιο επωφελές να συμπεριλαμβάνονταν στον Κανονισμό της Πράσινης Γραμμής, υπογραμμίζοντας πως ακόμα ο όγκος του δικοινοτικού εμπορίου ετησίως παραμένει μικρός, γύρω στα 6 εκατ. ευρώ. Αυτή τη στιγμή, σημειώνεται, η Κομισιόν βρίσκεται σε συζήτηση με τα εμπορικά επιμελητήρια των δύο πλευρών για το θέμα.

Πόση και πού πάει η βοήθεια

Η οικονομική βοήθεια της ΕΕ προς την τ/κ κοινότητα, αλλά και την προώθηση της επανένωσης, έχει φτάσει μέχρι σήμερα τα 485 εκατ. ευρώ, με τη χορήγηση αρχικά 259 εκατ. το 2006 και στη συνέχεια την παροχή ακόμα 32 εκατ. κάθε χρόνο από το 2011 μέχρι σήμερα. Η βοήθεια αυτή αναμένεται να αυξηθεί ελαφρώς στην πρόταση της Κομισιόν για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για την περίοδο 2021 – 2027, την οποία διαβουλεύεται αυτή τη στιγμή με το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Βάσει των αριθμών των ποσών στα ταμεία συνοχής για την Κύπρο, κατά κεφαλήν η βοήθεια για Ε/Κ και Τ/Κ είναι σχεδόν η ίδια, σύμφωνα με τον κ. Μπγιόρνσον.

Το κονδύλι για την τ/κ κοινότητα αξιοποιείται για:

  • Υποδομές (ενέργεια, μεταφορές, αποχοτευτικά)
  • Κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη (χορηγείες για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, επαγγελματική εκπαίδευση)
  • Στήριξη μέτρων οικοδόμησης εμπστοσύνης και της κοινωνίας των πολιτών
  • Εξοικείωση των Τουρκοκυπρίων με την ΕΕ
  • Προετοιμασία των Τουρκοκυπρίων για εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.