Φόρμα αναζήτησης

Φάκελος «Κορωνοϊός» στην Ευρώπη: Τα χαμένα email, η υποτίμηση και το Brexit

H κρίση του κορωνοϊού συντάραξε ολόκληρη την ανθρωπότητα. Για έναν περίπου μήνα βλέπαμε και ακούγαμε τα όσα συνέβαιναν στην Κίνα, μέχρι που ο ιός έφτασε και στην Ευρώπη. Πρώτο θύμα η Ιταλία. Όπως αναφέρει η Guardian, στις 26 Φεβρουαρίου ο πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε ζήτησε βοήθεια από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με τα νοσοκομεία να είναι υπερπλήρη και τα αναλώσιμα να έχουν κυριολεκτικά εξαφανιστεί, η Ιταλία είχε φτάσει στα όριά της. Το επείγον μήνυμα είχε ξεκινήσει από τη Ρώμη και έφτασε στα κεντρικά γραφεία της Ένωσης στις Βρυξέλλες. Η ιταλική κυβέρνηση είχε ενημερώσει για όλες της τις ανάγκες σε εξοπλισμό και φάρμακα. Όμως κανείς δεν απάντησε στην έκκληση για βοήθεια… Μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα ο Janez Lenarcic, Ευρωπαίος επίτροπος υπεύθυνη για τη διαχείρηση κρίσεων, ανέφερε πως το γεγονός αυτό απέδειξε ότι «όχι μόνο η Ιταλία δεν ήταν έτοιμη, αλλά κανένας δεν ήταν. Η μη ανταπόκριση στο ιταλικό αίτημα δεν ήταν έλλειψη αλληλεγγύης. Ήταν έλλειψη εξοπλισμού». Πώς η Ευρώπη έγινε για μεγάλο διάστημα το επίκεντρο της πανδημίας και ποια μαθήματα μπορούν να αντληθούν μέσα από αυτή την κρίση;

Το χαμένο email

Καθώς εκατομμύρια Ευρωπαίοι προετοιμάζονταν για τους εορτασμούς της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, αξιωματούχοι στο γραφείο της δημόσιας υγείας της ΕΕ στη Στοκχόλμη, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), έλαβαν για πρώτη φορά ειδοποίηση για ένα σύνολο συμπτωμάτων πνευμονίας στην Κίνα με άγνωστη προέλευση. Το ECDC εξέδωσε την πρώτη του προειδοποίηση στις 9 Ιανουαρίου 2020. Στις 17 Ιανουαρίου οργανώθηκε τηλεδιάσκεψη αξιωματούχων των χωρών της ΕΕ και της Βρετανίας για ενημέρωση, ωστόσο μόλις 12 εκπρόσωπο από τους 27 επικοινώνησαν. Το μεγάλο ερώτημα τότε ήταν η διαχείρηση των περίπου 300.000 Κινέζων που αναμενόταν να ταξιδέψουν στην Ευρώπη για την Πρωτοχρονιά. Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκονταν το Λονδίνο, το Παρίσι και η Ρώμη. Όπως αναφέρει η Guardian, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία μοιράστηκαν πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που λάμβαναν στα αεροδρόμια, ωστόσο η Ιταλία δεν έδωσε καμία απάντηση. Και αυτό γιατί ο Ιταλός εκπρόσωπος δεν είχε δει το email που του στάλθηκε και τον ενημέρωνε για την τηλεδιάσκεψη… Ακολούθως, μετά από νέα συνάντηση, η Κομισιόν δημοσιεύσει συστάσεις σχετικά με τα συνοριακά μέτρα που θα έπρεπε να ληφθούν. Ωστόσο πολλοί ήταν αυτοί που διαφώνησαν.

Αντιπερισπασμός

Η πανδημία του κορωνοϊού συνέπεσε με την ανάληψη της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία προτού καταλάβει «τι, πώς και γιατί», βρέθηκε αντιμέτωπη με μία άνευ προηγουμένου κρίση. Πολλοί είναι αυτοί που λένε ότι η Κομισιόν έπρεπε να είχε δράσει νωρίτερα, ωστόσο αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες λένε ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή, η κ. φον ντερ Λάιεν δεν είχε κατανοήσει πλήρως τους μοχλούς που είχε στη διάθεσή της. «Δεν ρωτάς τα κράτη μέλη αν θέλουν συντονισμό, απλώς συντονίζεις. Η υγεία είναι εθνική αρμοδιότητα αλλά μπορείς να σπρώξεις τις καταστάσεις», ανέφερε αξιωματούχος. Σε κάθε περίπτωση, η Κομισιόν αποφάσισε να απαγορεύσει όλα τα μη απαραίτητα ταξίδια αξιωματούχων της στο εξωτερικό, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Ετοιμαστείτε». Ωστόσο αν και οι ανησυχίες στις Βρυξέλλες μεγάλωναν, η προσοχή του Τύπου ήταν στραμμένη αλλού. Το Brexit επρόκειτο να γίνει πραγματικότητα την 1η Φεβρουαρίου. Η Βρετανία θα εγκατέλειπε το μπλοκ μετά από 47χρόνια. Ο Lenarcic αναφέρει χαρακτηριστικά πως όταν πήγαν στο δωμάτιο της συνέντευξης Τύπου, αυτό ήταν σχεδόν άδειο, καθώς οι περισσότεροι εκπρόσωποι των media βρίσκονταν στην τελευταία σύνοδο της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όπου συμμετείχε το Ηνωμένο Βασίλειο. «Κατανοώ ότι ήταν μια ιστορική στιγμή, ήταν μια θλιβερή στιγμή, αλλά είχαμε κάτι να πούμε και ελάχιστοι ενδιαφέρθηκαν», είπε o Ευρωπαίος επίτροπος.

Υποτίμηση

Στα τέλη Ιανουαρίου, το ECDC κάλεσε τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν την ικανότητα των νοσοκομείων τους, ένα κάλεσμα ωστόσο που δεν είχε ιδιαίτερη απήχηση στα κράτη μέλη. Στις 30 Ιανουρίου εμφανίστηκαν τα δύο πρώτα κρούσματα στην Ιταλία, με την ιταλική κυβέρνηση να απαγορεύει άμεσα όλες τις πτήσεις από και προς την Κίνα, ενώ ζήτησε συνάντηση των υπουργών Υγείας της ΕΕ, με στόχο να πιέσει για αυστηρότερα μέτρα ελέγχου εισόδου σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε μετά από τρεις εβδομάδες, καθώς στην Κροατία που τότε είχε την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης, είχε ξεσπάσει σκάνδαλο με αποτέλεσμα την απομάκρυνση του υπουργού Υγείας. Η συνάντηση τελικά έγινε, με τον Κροάτη Πρόεδρο να δηλώνει ότι η απάντηση της Ευρώπης στον ιό ήταν «γρήγορη και αποτελεσματική».

Καταστροφή υλικού

Αρκετό καιρό πριν από την πανδημία, πολλές ευρωπαϊκές χώρες είχαν προχωρήσει στην καταστροφή ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού, καθώς μάσκες και άλλα αναλώσιμα είχαν λήξει. Καμιά ωστόσο δεν προχώρησε στην αντικατάστασή τους. Παράλληλα, τα σχέδια ετοιμότητας για αντιμετώπιση κάποιας πανδημίας ήταν πλέον ξεπερασμένα. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Γαλλίας, η οποία το 2011 είχε 1,7 δισεκατομμύρια προστατευτικές μάσκες, ενώ το 2020 μόνο 117 εκατομμύρια. Ό,τι είχε σε απόθεμα η Ευρώπη το έστειλε στην Κίνα, με την ελπίδα να προλάβει εκεί τον ιό. Η αλήθεια όμως είναι ότι έμεινε εκτεθειμένη…

Ο καθένας μόνος του

Παρά τις συστάσεις της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για κοινή δράση των «27» κατά του ιού, το κάθε κράτος λάμβανε τις δικές του αποφάσεις χωρίς προηγουμένως να υπάρξει συνεννόηση. Τα μέλη ενήργησαν μεμονωμένα επιβάλλοντας περιορισμούς στις εξαγωγές βασικών ιατρικών προμηθειών σε γειτονικές χώρες, με τους Ευρωπαίους ηγέτες να κατηγορούν ο ένας τον άλλον για υπονόμευση της αλληλεγγύης της ΕΕ και της ενιαίας αγοράς. Παράλληλα, προμήθειες που έφταναν στα λιμάνια της Γαλλίας και της Γερμανίας από τρίτες χώρες, κλάπηκαν και πωλούνταν στη μαύρη αγορά. Ακολούθησε το σταδιακό κλείσιμο των συνόρων, προκαλώντας χάος σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Βλέποντας την κατάσταση όπως διαμορφωνόταν, η Ευρωπαία Επίτροπος για θέμα Υγείας, Στέλλα Κυριακίδου, απηύθυνε έκκληση προς όλα τα κράτη για αλληλεγγύη και συνεργασία.

Νέα τακτική

Αν η πανδημία δίδαξε κάτι στην Ευρώπη, είναι ότι θα πρέπει να δημιουργήσει ένα σύστημα διαχείρησης τέτοιων καταστάσεων. Όπως ανέφερε στην Guardian o Janez Lenarcic, το ορθότερο θα ήταν τα κράτη μέλη να είναι υπεύθυνα για την προμήθεια των αναλωσίμων και η Κομισιόν υπεύθυνη για τη διανομή τους σε αυτά. Παράλληλα, σημείωσε πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει πλέον να αγοράσει εξοπλισμό ως απόθεμα, αντί να βασίζεται στη γενναιοδωρία των κρατών μελών. «Θέλει να επεκτείνει τον τύπο εξοπλισμού για να καλύψει πιθανές χημικές, βιολογικές ή πυρηνικές κρίσεις», πρόσθεσε. Ακόμη, γίνονται συζητήσεις έτσι ώστε το ECDC να γίνει ένα όργανο λήψης αποφάσεων, όχι μόνο συμβουλευτικό σε περιόδους κρίσης, αλλά και η Κομισιόν να είναι ο επικεφαλής συντονιστής σε ζωτικής σημασίας ζητήματα.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.