Φόρμα αναζήτησης

Αλλαγή τροχιάς για την Ιορδανία – Σύσφιξη σχέσεων με Τουρκία

Κορυφαίοι αξιωματούχοι της Τουρκίας και της Ιορδανίας συζήτησαν σχετικά με την εμβάθυνση των διμερών σχέσεων χθες Τρίτη, λίγες ημέρες αφότου το χασεμιτικό βασίλειο αποκατέστησε πλήρως τις σχέσεις του με το Κατάρ, σύμμαχο της Άγκυρας, εξέλιξη που αρκετοί εκτιμούν πως το Αμάν αλλάζει τροχιά, απομακρύνεται από τους παραδοσιακούς εταίρους του στον Κόλπο.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου συναντήθηκε με τον ιορδανό ομόλογό του Αϊμάν Σαφάντι, ενώ ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών, ο τούρκος υπουργός Άμυνας και ο αρχηγός του τουρκικού γενικού επιτελείου είχαν συνομιλίες με κορυφαίους ιορδανούς αξιωματούχους, ανέφεραν διπλωματικές πηγές.

Μια λιτή ανακοίνωση του ιορδανικού ΥΠΕΞ ανέφερε ότι οι δύο χώρες συμφώνησαν να «αναπτύξουν τις σχέσεις τους και να επεκτείνουν την οικονομική συνεργασία τους και να βαθύνουν τον συντονισμό τους στα περιφερειακά ζητήματα».

Αψηφώντας τη Σαουδική Αραβία, η Ιορδανία διόρισε νέο πρεσβευτή στη Ντόχα την περασμένη Τρίτη, δύο χρόνια αφότου απέσυρε τον προκάτοχό του σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τους συμμάχους της στον Κόλπο, που μίλαγαν περί υποστήριξης της «τρομοκρατίας» από πλευράς του εμιράτου, κάτι που το Κατάρ αρνείται.

Αξιωματούχοι και διπλωμάτες λένε κατ’ ιδίαν ότι η αναθέρμανση των σχέσεων με την Τουρκία και το Κατάρ, αντιπάλους της μεγάλης περιφερειακής δύναμης, της Σαουδικής Αραβίας, σηματοδοτεί στροφή 180 μοιρών για την ιορδανική εξωτερική πολιτική, που τα τελευταία χρόνια ευθυγραμμιζόταν με τις θέσεις που εξέφραζαν το Ριάντ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στα περισσότερα ζητήματα και ιδίως στις αραβικές διενέξεις.

Το Αμάν αντιμετώπιζαν επί σειρά ετών πολύ επιφυλακτικά την αυξανόμενη επιρροή της Άγκυρας στον αραβικό κόσμο και τον ανταγωνισμό της, ως της άλλης μεγάλης σουνιτικής δύναμης, με το Ριάντ.

Για χρόνια, η Ιορδανία ήταν εξαρτημένη από τις αραβικές μοναρχίες στον Κόλπο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της οικονομίας της, που στενάζει υπό το βάρος του μεγάλου εξωτερικού χρέους του βασιλείου. Αλλά τα κράτη του Κόλπου αθέτησαν τα τελευταία χρόνια τις υποσχέσεις τους να χορηγήσουν δάνεια και δωρεές εκατομμυρίων δολαρίων για να μετριάσουν τις συνέπειες των πολιτικών λιτότητας στο πλαίσιο προγραμμάτων προσαρμογής του ΔΝΤ.

Τα αραβικά κράτη του Κόλπου έχουν επικεντρωθεί στην διένεξή του με το Ιράν και έχουν αφήσει το Μεσανατολικό κατά μέρος, με αξιωματούχους τους να δηλώνουν πως πρέπει να εξεταστεί η εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι το Αμάν είναι πλέον πιο απομονωμένο μπροστά στην διαφαινόμενη πρόθεση των ΗΠΑ να παραμερίσουν τη λύση των δύο κρατών στο ειρηνευτικό σχέδιο που αναμένεται να αποκαλύψουν προσεχώς.

Η Ιορδανία είχε φθάσει στο σημείο να ακυρώσει μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την Τουρκία πέρυσι, υπό την πίεση των συμμάχων της στον Κόλπο που επιδίωκαν να περιορίσουν την τουρκική επιρροή στην περιοχή, σύμφωνα με συγκλίνουσες πηγές.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η επαναπροσέγγιση με την Άγκυρα και τη Ντόχα επιταχύνθηκε όταν ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ανατρέποντας την πολιτική των ΗΠΑ για δεκαετίες, αναγνώρισε την Ιερουσαλήμ ως την πρωτεύουσα του Ισραήλ.

Αντίθετα με τα κράτη του Κόλπου, ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δηλώνει ανοιχτά ότι υποστηρίζει τον ρόλο που έχει η χασεμιτική δυναστεία, η οποία διαχειρίζεται τους μουσουλμανικούς χώρους λατρείας στην ιερή πόλη.

Το Αμάν φοβάται ότι το σχέδιο που θα ανακοινώσει ο Τραμπ θα θέσει υπό αμφισβήτηση τον ιορδανικό ρόλο.

Αρκετοί Ιορδανοί εξάλλου έχουν ιστορικούς δεσμούς με την άλλοτε Οθωμανική αυτοκρατορία και τα τελευταία χρόνια το εμπόριο και οι επενδύσεις βρίσκονται σε ανοδική τροχιά με πολλούς πολίτες της Ιορδανίας να επισκέπτονται ή να μεταναστεύουν στην Τουρκία.

Άλλη μια ένδειξη της ρήξης με τις σουνιτικές μοναρχίες του Κόλπου: η κυβέρνηση της Ιορδανίας τους τελευταίους μήνες ήρε περιορισμούς που επέβαλλε στους Αδελφούς Μουσουλμάνους — την ισχυρότερη δύναμη της αντιπολίτευσης στη χώρα — παρότι η Σαουδική Αραβία και οι σύμμαχοί της, ιδίως η Αίγυπτος, χαρακτηρίζουν την παράταξη αυτή «τρομοκρατική» οργάνωση.