Πέντε σκόπελοι για το ΓεΣΥ - Πού σκοντάφτει η εφαρμογή του Σχεδίου

ΠΟΛΙΤΗΣ NEWS Δημοσιεύθηκε 5.2.2017
Πέντε σκόπελοι για το ΓεΣΥ - Πού σκοντάφτει η εφαρμογή του Σχεδίου
Ο υπουργός Οικονομικών με τη σειρά του δήλωσε μέσα στην εβδομάδα ότι το Υπουργικό Συμβούλιο έχει πάρει ξεκάθαρη απόφαση για μονοασφαλιστικό ΓεΣΥ

Δεκαέξι χρόνια και πολλούς υπουργούς μετά την ψήφιση του αρχικού νομοσχεδίου, το Γενικό Σύστημα Υγείας παραμένει ένας άπιαστος στόχος στον δημόσιο διάλογο, με χαρακτηριστικά που θυμίζουν πια όλο και περισσότερο το Κυπριακό: όσο περνούν τα χρόνια τόσο πιο δύσκολη γίνεται η εφαρμογή του κι άλλο τόσο παγιώνονται συμφέροντα, σχετικά με τα οποία δύσκολα θα γίνουν συμβιβασμοί ώστε να απολεσθούν κεκτημένα δεκαετιών ενόψει μιας «λύσης» η οποία θα έχει μόνο σίγουρο νικητή τον Κύπριο ασθενή. Μοναδικό σημείο με το οποίο συμφωνούν οι εμπλεκόμενοι είναι πως το υφιστάμενο σύστημα –το μοναδικό δυαδικό σύστημα υγείας στην Ευρώπη με δικαιούχους και μη, και με τον ιδιωτικό τομέα και δημόσιο τομέα να εργάζονται αποξενωμένα– δεν έχει άλλες αντοχές, αφού τόσο τα δημόσια όσο και τα ιδιωτικά νοσοκομεία διατυμπανίζουν ότι φυτοζωούν. Οι δε ασθενείς πληρώνουν τη μεγαλύτερη –σε ποσοστά– ιδιωτική δαπάνη για την υγεία τους, αφού οι δημόσιες σίγουρα δεν επαρκούν (720 εκατ. ευρώ ή 53,7% της συνολικής δαπάνης για την υγεία προέρχεται από την τσέπη των πολιτών, έναντι 27% στην Ευρώπη, σύμφωνα με έρευνα της E&Y το 2016). Πλέον, δώδεκα μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του ’18, η κυβέρνηση –που μετρά ήδη τρεις υπουργούς Υγείας- κινδυνεύει, αν και έφερε τα νομοσχέδια για ΓεΣΥ και αυτονόμηση στη Βουλή, να δει την προεκλογική εξαγγελία τής εφαρμογής ενιαίου συστήματος υγείας να μένει ανεφάρμοστη, αφού στον ορίζοντα δεν φαίνεται να υπάρχει αχτίδα συμφωνίας. Πού σκαλώνει, λοιπόν, το ΓεΣΥ;




  1. Αυτονόμηση


Κοινός τόπος όλων των εμπλεκομένων είναι πως η αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων είναι αναγκαία προϋπόθεση για την υλοποίηση του ΓεΣΥ, διαφορετικά είναι καταδικασμένα να καταρρεύσουν, παρασέρνοντας μαζί τους ολόκληρο το σύστημα. Όπως χαρακτηριστικά αρέσκονται να λένε κυβερνητικά στελέχη, αυτήν τη στιγμή η διεύθυνση του νοσοκομείου δεν μπορεί καν να διορίσει μια καθαρίστρια, ενώ οι γιατροί και οι νοσηλευτές ανήκουν σε διαφορετικές διευθύνσεις, απευθείας στο υπουργείο (Ιατρικές και Νοσηλευτικές Υπηρεσίες, αντίστοιχα). Ωστόσο, σε ό,τι αφορά τη μορφή και τον χρόνο της αυτονόμησης υπάρχει μεγάλη διάσταση απόψεων. Η κυβέρνηση επιμένει πως πρέπει να προχωρήσει εδώ και τώρα και πως επιβάλλεται τα νοσοκομεία να διοικούνται από ομάδες τεχνοκρατών, με εμπειρία στη διοίκηση επιχειρήσεων. Οι συνδικαλιστές απ’ την άλλη δηλώνουν πως στη σημερινή τους κατάσταση τα νοσοκομεία δεν θα αντέξουν δυναμικές αλλαγές και πως επιβάλλεται της αυτονόμησης να προηγηθεί μια τονωτική ένεση με προσωπικό και χρήματα για υποδομές και καλύτερες πληρωμές. Χάσμα απόψεων υπάρχει και στη μορφή της αυτονόμησης, αφού οι γιατροί θέλουν τα νοσοκομεία να συνεχίσουν να διοικούνται από το Υπουργείο Υγείας, κάτι που δεν συζητά η κυβέρνηση, θεωρώντας πως έτσι θα ακυρωθεί στην πράξη η αυτονόμηση.




  1. Εργασιακά


Συναφή με την αυτονόμηση είναι τα επιμέρους εργασιακά ζητήματα των υπαλλήλων των νοσοκομείων και το καθεστώς εργοδότησής τους σε αυτά, μετά την εφαρμογή του ΓεΣΥ, τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονταν στα νομοσχέδια που απέστειλε στη Βουλή το Υπουργείο Υγείας και των οποίων η συζήτηση έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Η κυβέρνηση θέλει να καταστήσει τα νοσοκομεία σύγχρονους οργανισμούς, με προσωπικό που δεν θα δεσμεύεται εσαεί από τη μονιμότητά του, ώστε να μην επαναπαύεται, και προτείνει ως αντίβαρο μια σειρά από κίνητρα που προβλέπουν αύξηση μισθών, στη βάση αξιολογήσεων, αλλά και ανανέωση των συμβολαίων. Ενδεχόμενη κατάργηση της μονιμότητας αποτελεί κόκκινο πανί για γιατρούς και νοσηλευτές, με τους τελευταίους να έχουν λαμβάνειν έτσι κι αλλιώς την αναβάθμιση της κλίμακάς τους σε Α8, καθώς σήμερα οι πλείστοι νοσηλευτές έχουν πτυχίο πανεπιστημίου. Με τη σειρά της η κυβέρνηση δεν συζητά σε καμία περίπτωση μισθολογική αναβάθμιση των νοσηλευτών στη βάση της κλίμακας της δημόσιας υπηρεσίας, θεωρώντας την όχι απλώς αναχρονιστική, αλλά και επικίνδυνη για την οικονομική βιωσιμότητα του συστήματος μακροχρόνια, καθώς οι νοσηλευτές αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα εργαζομένων στο σύστημα υγείας (περίπου 3.000 άτομα). Γιατροί και νοσηλευτές έλαβαν πάντως αυτές τις μέρες τις προτάσεις του υπουργείου για το εργασιακό τους καθεστώς στο ΓεΣΥ και αναμένεται να απαντήσουν προσεχώς.




  1. Εισφορές


Οι εισφορές από το κράτος, τους εργοδότες, τους εργοδοτούμενους, τους συνταξιούχους και τους αυτοεργοδοτούμενους θα είναι η κύρια πηγή εσόδων των νοσοκομείων – ένα επιπλέον μικρότερο ποσό θα εισπράττεται και από τις συμπληρωμές σε ιατρικές πράξεις και φάρμακα (παρόμοιες με τις σημερινές) που, πέρα από τον προφανή σκοπό της συγκέντρωσης πόρων, εισάγονται και ως δικλίδα ασφαλείας για τη μείωση της κατάχρησης του συστήματος. Ωστόσο, συμφωνία για τις εισφορές δεν έχει υπάρξει, και μάλιστα οι συντεχνίες απειλούν πως δεν θα αποδεχθούν τυχόν εξίσωση των εισφορών εργοδότη και εργοδοτούμενου –παρά την περί του αντιθέτου παλιότερη συμφωνία–, αν και αυτό ισχύει σήμερα για τις κοινωνικές ασφαλίσεις. Ο υπουργός Υγείας έχει δηλώσει ότι υπάρχουν τέσσερα διαφορετικά σενάρια για τα ποσοστά των εισφορών, με καταλληλότερο, κατά τη γνώμη του, αυτό που προβλέπει εισφορές 2,85% για εργοδότη και εργοδοτούμενο, 4,55% από το κράτος και 4% για τον αυτοεργοδοτούμενο. Με δεδομένο όμως ότι οι υπολογισμοί αυτοί βασίστηκαν σε μελέτες προηγούμενων ετών, αρκετοί εκφράζουν ανησυχίες για το κατά πόσο τα χρήματα θα επαρκούν για τη λειτουργία του συστήματος, προπάντων αν ληφθεί υπόψη ότι οι ανάγκες των συστημάτων υγείας παγκοσμίως τείνουν διαρκώς να αυξάνονται, καθώς γερνά ο πληθυσμός και όλο και περισσότερες ασθένειες καθίστανται χρόνιες.




  1. Τι κόστος;


Στην πραγματικότητα, πολλοί εκφράζουν προβληματισμό γενικότερα για το κόστος του ΓεΣΥ και δεν κρύβουν τις ανησυχίες τους για πιθανές επιπτώσεις του στην εύθραυστη, μεταμνημονιακά, κυπριακή οικονομία. Αυτός είναι εξάλλου και ο λόγος για τον οποίο όλες οι κυβερνήσεις από το 2001, όταν ψηφίστηκε το νομοσχέδιο, και μετά δεν τόλμησαν να προχωρήσουν στην εφαρμογή του. Την ίδια ανησυχία συμμεριζόταν και η τρόικα που, αν και χαρακτήριζε το ΓεΣΥ αναγκαία μεταρρύθμιση, πριν καν η Κύπρος προσφύγει στον μηχανισμό στήριξης, στην πορεία αποδείχθηκε ελαστική, αφήνοντάς το τελικά –παραδόξως– απέξω, μετά και την ολοκλήρωση του προγράμματος. Σημαντικές οικονομικές παράμετροι που αφορούν τη λειτουργία του ΓεΣΥ δεν έχουν άλλωστε ακόμη υπολογιστεί – όπως είναι το πραγματικό κόστος των ιατρικών πράξεων στα δημόσια νοσοκομεία (συμπεριλαμβανομένων των μισθών, λειτουργικών εξόδων κ.ά.) για τα οποία οι ιδιώτες επιμένουν πως είναι πολύ μεγαλύτερα από τις χρεώσεις που έχει σήμερα το υπουργείο για τις πράξεις αυτές.


Ή οι μισθοί των ιδιωτών γιατρών, εκεί που μια απλή κουβέντα με οποιονδήποτε εξ αυτών αρκεί για να πειστεί κανείς ότι οι ιδιώτες δύσκολα θα συναινέσουν και θα συμβληθούν με το ΓεΣΥ, όταν οι αμοιβές τους θα προσεγγίζουν τα 30 ευρώ ανά επίσκεψη, τη στιγμή που πολλοί γιατροί έχουν σήμερα «ταρίφα» τα 50 ευρώ. Σ’ αυτό το ποσό οι ιδιώτες γιατροί –που έτσι κι αλλιώς ανησυχούν και για την έγκαιρη πληρωμή τους από τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας– υπολογίζουν και τα έξοδα που έχουν κάνει για τις υποδομές, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως οι τιμές που έχει ορίσει σήμερα το Υπουργείο Υγείας για τη διενέργεια επεμβάσεων στον ιδιωτικό τομέα δεν επαρκούν καν για την κάλυψη των λειτουργικών τους εξόδων.


Ομοίως, στον δημόσιο τομέα, ο υπουργός Υγείας γίνεται συχνά δέκτης παραπόνων ότι τα 12 εκατ. ευρώ που εισπράττονται κάθε χρόνο από τέλη των ασθενών για φάρμακα και επισκέψεις στα δημόσια νοσοκομεία θα έπρεπε να επιστρέφουν στο υπουργείο, ώστε να επενδυθούν στην αναβάθμιση των νοσοκομείων ενόψει αυτονόμησης, αντί να καταλήγουν στο Γενικό Λογιστήριο και να διανέμονται για άλλους σκοπούς από το Υπουργείο Οικονομικών. Ωστόσο, ούτε αυτό φαίνεται να αλλάζει, ενώ και η πρωτότυπη πρόταση του κ. Παμπορίδη στην πρώτη του παρουσία στη Βουλή, πριν από έναν χρόνο, για «μίνι ΓεΣΥ», ώστε να συγκεντρωθούν χρήματα μέχρι να ολοκληρωθεί η αυτονόμηση, ναυάγησε άδοξα.




  1. Μονοασφαλιστικό;


Τέλος, αγκάθι για το ΓεΣΥ αποτελεί και η ίδια του η μορφή, αφού η συζήτηση για μονοασφαλιστικό ή πολυασφαλιστικό σύστημα δεν δείχνει να εκλείπει. Ο υπουργός Υγείας δηλώνει σε κάθε τόνο ότι η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί για μονοασφαλιστικό ΓεΣΥ, προοιωνίζοντας παραίτησή του σε περίπτωση που η απόφαση αυτή αλλάξει, εκτρέποντας τον κοινωνικό διάλογο. Ο υπουργός Οικονομικών με τη σειρά του δήλωσε μες στη βδομάδα ότι το Υπουργικό Συμβούλιο έχει πάρει ξεκάθαρη απόφαση για μονοασφαλιστικό ΓεΣΥ και πως αυτή η απόφαση δεσμεύει την κυβέρνηση και είναι ενώπιον της Βουλής. Ωστόσο, λίγες ώρες νωρίτερα, ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ, επιβεβαιώνοντας τον κ. Γεωργιάδη, διερωτήθηκε «γιατί εκ προοιμίου αναθεματίζουμε κάποιες ιδέες χωρίς να τις μελετήσουμε», προσθέτοντας ότι δεν θα έκανε ζημιά η συζήτηση για πολυασφαλιστικό ΓεΣΥ, εάν διασφαλιζόνταν η ασφάλιση όλου του πληθυσμού.


Η επαναφορά και μόνο της ενδεχόμενης εφαρμογής ενός πολυασφαλιστικού συστήματος εξοργίζει τους περισσότερους κοινωνικούς φορείς, από συντεχνίες μέχρι κόμματα, που θεωρούν ότι το κεφάλαιο αυτό έχει κλείσει οριστικά. Είναι κοινό μυστικό όμως ότι στελέχη της κυβέρνησης δεν έχουν πάψει να πιστεύουν πως με αυτόν τον τρόπο θα είναι πιο ασφαλές το μέλλον του ΓεΣΥ, αφού δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από έναν και μόνο οργανισμό ο οποίος, σε περίπτωση που καταρρεύσει, θα συμπαρασύρει μαζί του όλο το σύστημα. Οι ίδιες οι ασφαλιστικές εταιρείες, σε παρεμβάσεις τους κάθε τόσο, προσθέτουν ότι ο ανταγωνισμός θα εξελίξει το σύστημα, αν και, στον αντίποδα, πολλοί διερωτούνται ποιος ασφαλιστικός φορέας θα βρεθεί να ασφαλίζει τους χρόνιους ασθενείς όταν εξ ορισμού θα λειτουργεί κερδοσκοπικά.


Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Αποκάλυψη CNNi: Ανατροπή στην απόπειρα δολοφονίας του Τραμπ - Με τρία όπλα η επίθεση
ΚΟΣΜΟΣ

Αποκάλυψη CNNi: Ανατροπή στην απόπειρα δολοφονίας του Τραμπ - Με τρία όπλα η επίθεση

Αποκάλυψη CNNi: Ανατροπή στην απόπειρα δολοφονίας του Τραμπ - Με τρία όπλα η επίθεση

Υψηλότερες θερμοκρασίες από το κανονικό για Ιούλη και μέσα Αυγούστου αναμένουν Μετεωρολογική και DWD
ΚΥΠΡΟΣ

Υψηλότερες θερμοκρασίες από το κανονικό για Ιούλη και μέσα Αυγούστου αναμένουν Μετεωρολογική και DWD

Υψηλότερες θερμοκρασίες από το κανονικό για Ιούλη και μέσα Αυγούστου αναμένουν Μετεωρολογική και DWD

ΑΗΚ: Διακοπές ηλεκτρισμού σε Πύργο και Παρεκκλησιά την Πέμπτη - Όλες οι πληροφορίες
ΚΥΠΡΟΣ

ΑΗΚ: Διακοπές ηλεκτρισμού σε Πύργο και Παρεκκλησιά την Πέμπτη - Όλες οι πληροφορίες

ΑΗΚ: Διακοπές ηλεκτρισμού σε Πύργο και Παρεκκλησιά την Πέμπτη - Όλες οι πληροφορίες

Αναχώρησε για το εξειδικευμένο Κέντρο στο Παρίσι ο 17χρονος νεοσύλλεκτος που υπέστη θερμοπληξία
ΚΥΠΡΟΣ

Αναχώρησε για το εξειδικευμένο Κέντρο στο Παρίσι ο 17χρονος νεοσύλλεκτος που υπέστη θερμοπληξία

Αναχώρησε για το εξειδικευμένο Κέντρο στο Παρίσι ο 17χρονος νεοσύλλεκτος που υπέστη θερμοπληξία

Το συνέδριο των Ρεπουμπλικανών αναμένεται να δώσει σήμερα επισήμως το χρίσμα στον Τραμπ
ΚΟΣΜΟΣ

Το συνέδριο των Ρεπουμπλικανών αναμένεται να δώσει σήμερα επισήμως το χρίσμα στον Τραμπ

Το συνέδριο των Ρεπουμπλικανών αναμένεται να δώσει σήμερα επισήμως το χρίσμα στον Τραμπ