Φόρμα αναζήτησης

Αμερικανικές εκλογές: Δεδομένη η επικράτηση Μπάιντεν στη λαϊκή ψήφο, όχι όμως και στο Κολέγιο των Εκλεκτόρων



Του Γεώργιου Ιωάννου*

Εννέα μέρες έχουν απομείνει για την 59η Προεδρική εκλογή των ΗΠΑ που θα διεξαχθεί την ερχόμενη Τρίτη 3 Νοεμβρίου. Εδώ και μήνες όλες σχεδόν οι δημοσκοπήσεις παρουσιάζουν τον υποψήφιο των  Δημοκρατικών Τζο Μπάιντεν να προηγείται σταθερά του Ρεπουπλικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με διαφορά που πολλές φορές προσεγγίζει ακόμα και τις δέκα μονάδες στην πρόθεση ψήφου σε εθνικό επίπεδο. Την ώρα όμως που η επικράτηση του Τζο Μπάιντεν στην πρόθεση ψήφου μπορεί να θεωρηθεί ακόμη και ως δεδομένη, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί το ίδιο και για την επικράτηση του στο Κολέγιο των Εκλεκτόρων, με τις μνήμες της εκλογικής αναμέτρησης του 2016, στην οποία η Χίλαρι Κλίντον επικράτησε με διαφορά 2% στην πρόθεση ψήφου, αλλά έχασε εν τέλει τις εκλογές να παραμένουν ακόμα νωπές. Ως εκ τούτου η κούρσα για τον επόμενο ένοικο του Λευκού Οίκου παραμένει ακόμα ανοικτή.

Τι είναι το Κολέγιο των Εκλεκτόρων;

Το Κολέγιο των Εκλεκτόρων αποτελεί τον πολιτικό θεσμό, μέσω του οποίου εκλέγεται ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ κάθε τέσσερα χρόνια. Ο αμερικανικός λαός ψηφίζει τον υποψήφιο Πρόεδρο της αρεσκείας του και δίνει «εντολή» στους Εκλέκτορες, που συγκροτούν μετά το σώμα του «Κολεγίου των Εκλεκτόρων» να ψηφίσουν αυτό που αποφάσισε η Πολιτεία τους. Ο νικητής της κάθε Πολιτείας, ακόμα και με μία ψήφο διαφορά, εξασφαλίζει το σύνολο των εκλεκτόρων που αναλογούν στην Πολιτεία. Εξαίρεση αποτελούν το Μέιν και τη Νεμπράσκα, όπου οι εκλέκτορες μοιράζονται αναλογικά με τα ποσοστά των υποψηφίων.

Το Κολλέγιο Αποτελείται συνολικά από 538 μέλη και η κάθε Πολιτεία έχει έναν προκαθορισμένο αριθμό εκλεκτόρων. Ο αριθμός αυτός ισούται με το άθροισμα των εκπροσώπων που η κάθε Πολιτεία έχει στα δύο σώματα του Κογκρέσσου, τη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Στη Γερουσία, που αριθμεί 100 μέλη, η κάθε Πολιτεία εκπροσωπείται ισότιμα με 2 Γερουσιαστές, ενώ στην Βουλή των Αντιπροσώπων, που αριθμεί 435 μέλη, η εκπροσώπηση γίνεται στη βάση των πληθυσμιακών αναλογιών που προκύπτουν από την απογραφή πληθυσμού που πραγματοποιείται κάθε 10 χρόνια.

Ως εκ τούτου στην πολυπληθή Καλιφόρνια αναλογούν 55 εκλέκτορες, αφού διαθέτει 53 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων και 2 στη Γερουσία, ενώ 38 αναλογούν στο Τέξας και από 29 σε Νέα Υόρκη και  Φλόριντα. Την ίδια ώρα στις Πολιτείες με μικρό πληθυσμό, όπως η Αλάσκα, το Ντελαγουέρ, η Μοντάνα, η Βόρεια και Νότια Ντακότα, το Βερμόντ και το Ουαϊόμινγκ αναλογούν μόλις 3 εκλέκτορες αφού πέραν των 2 εδρών που έχουν στη Γερουσία έχουν από μόλις 1 έδρα στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Στον αριθμό των 535 εκλεκτόρων που προκύπτουν  από τις 50 Πολιτείες προστίθενται ακόμη 3 εκλέκτορες από την Περιοχή της Κολούμπια που περιλαμβάνει την Ομοσπονδιακή  πρωτεύουσα Ουάσινγκτον, και η οποία αν και δεν αντιπροσωπεύεται στο Κογκρέσσο, “δίνει” 3 εκλέκτορες στο Κολλέγιο των Εκλεκτόρων για να έχουμε τον τελικό αριθμό 538. Πρόεδρος εκλέγεται αυτός που θα λάβει 270 ψήφους εκλεκτόρων. 

Δημοκρατικό έλλειμα;

Ιστορικά, το Κολέγιο των Εκλεκτόρων αποτέλεσε συμβιβασμό ανάμεσα σε αυτούς που επιθυμούσαν την άμεση λαϊκή εκλογή του προέδρου σε εθνικό επίπεδο, και αυτούς που υπερασπίζονταν την αυτονομία της κάθε Πολιτείας.

Σήμερα, οι υπέρμαχοι του θεωρούν ότι το Κολέγιο των Εκλεκτόρων αποτελεί ένα θεσμό βαθιά χαραγμένο στην αμερικανική πολιτική παράδοση και κουλτούρα, αλλά και σημαντικό και αντιπροσωπευτικό στοιχείο του αμερικανικού φεντεραλισμού που προασπίζεται τα δικαιώματα των μικρότερων Πολιτειών καθώς ενισχύει την πολιτική επιρροή τους, κάτι που αποτελεί βασική αξία για το αμερικανικό Σύνταγμα.

Στον αντίποδα, οι πολέμιοι του υποστηρίζουν πως αποτελεί ένα απαρχαιωμένο και αντιδημοκρατικό θεσμό που δίνει σε Πολιτείες, όπου κανείς από τους δυο υποψήφιους δεν κέρδισε την απόλυτη πλειοψηφία, ανάρμοστα μεγάλη δυνατότητα να εκλέγουν Πρόεδρο και Αντιπρόεδρο. Επιπρόσθετα υποστηρίζουν πως δεν εξασφαλίζει ορθή εθνική αντιπροσώπευση αλλά παραβιάζει την αρχή του ένας άνθρωπος – μία ψήφος. Ταυτόχρονα,  σύμφωνα πάντα με τους επικριτές, πρόβλημα προκύπτει και με το γεγονός πως συχνά οι υποψήφιοι, κατά τη διάρκεια της εκστρατείας τους εστιάζουν στις πιο ανταγωνιστικές πολιτείες, παραβλέποντας τις υπόλοιπες.

Παρά το γεγονός πως κατά καιρούς έχουν κατατεθεί στο Κογκρέσσο συνταγματικές τροπολογίες για εκσυγχρονισμό του θεσμού του Κολεγίου των Εκλεκτόρων ή ακόμα και για αντικατάστασή του με άμεση λαϊκή ψηφοφορία, το σύστημα το οποίο βρίσκεται σε ισχύ από το 1787 εξακολουθεί να επιβιώνει μέχρι και σήμερα.

Παραμένει λοιπόν να δούμε αν στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου ο Τζο Μπάιντεν, θα καταφέρει να επικρατήσει και στη μάχη του Κολεγίου των Εκλεκτόρων για να γίνει ο 46ος Πρόεδρος των ΗΠΑ ή αν θα αποτελέσει τον τρίτο υποψήφιο τα τελευταία 20 χρόνια, μετά τους Αλ Γκορ το 2000 και Χιλαρι Κλιντον το 2016, αλλά και έκτο ιστορικά που θα κερδίσει τη λαϊκή ψήφο αλλά θα χάσει τις εκλογές.

*Πολιτικός αναλυτής, διεθνολόγος

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.