Φόρμα αναζήτησης

Το φινλανδικό εκπαιδευτικό σύστημα και εμείς

Του δρα Παναγιώτη Κ. Μαύρου*

Ο «Πολίτης» μας παρουσίασε με ένα ολοκληρωμένο και καλά δεμένο ρεπορτάζ το φινλανδικό σύστημα εκπαίδευσης το οποίο σίγουρα ανθεί μέσα στη δική τους κουλτούρα. Όμως και εμείς μέσα στη δική μας κουλτούρα μπορούμε να καταφέρουμε πολλά με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που άρχισε το 2006. Το σχίσμα μεταξύ των εκπαιδευτικών συντεχνιών και ΥΠΠ πρέπει να έχει αίσιο τέλος για το καλό της παιδείας μας. Η αναγκαιότητα για συνέχεια της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που άρχισε πριν 10 χρόνια σίγουρα είναι η καλύτερη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε για την Κύπρο μας. Για πολλοστή φορά δεν μπορώ να αφήσω εκτός του άρθρου μου τον Πλάτωνα, ο οποίος υπερτόνισε τον ρόλο της παιδείας για την ευημερία της πολιτείας. «Όσον η νέα γενιά είναι και συνεχίζει να είναι καλώς διαπαιδαγωγημένη, το πολιτειακό καράβι θα είναι καλοτάξιδο, διαφορετικά θα ήταν καλύτερα να μην μιλήσουμε για τις συνέπειες».

Ήδη «βάλαμε μπρος» και μάλιστα με ενθουσιασμό και μεγάλες προσδοκίες για καλύτερες μέρες στα της «εν Κύπρω εκπαίδευσης», αλλά κάπου παρατηρούμε μία κωλυσιεργία και τάση για αλλαγές στις αρχικές εισηγήσεις. Μέσα από την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που άρχισε το 2006 διανοίγονται νέες λεωφόροι που θα οδηγήσουν σε αλλαγές για ένα πιο ευέλικτο και προσαρμόσιμο σύστημα που θα παράσχει τη δυνατότητα για ανάπτυξη νέων μεθόδων διδασκαλίας, ενός πιο αποτελεσματικού και ανθρώπινου συστήματος αξιολόγησης και ενός πιο ευέλικτου αναλυτικού προγράμματος που θα «λύσει τα χέρια» των καθηγητών να λειτουργήσουν άνετα και εποικοδομητικά στην τάξη, δίνοντας έμφαση στις εκπαιδευτικές ανάγκες όλων των μαθητών, ανεξάρτητα ικανότητας και επιπέδου, για να επιτύχει τον στόχο για δημιουργικότητα, χαρά της μάθησης και καλλιέργεια της ψυχής που πρέπει να είναι ο μόνιμος στόχος στην εκπαίδευσή μας και θα προσφέρει τα μάλα για την άνοδο των πνευματικών αξιών που θα μας κάμουν περήφανους για τον πνευματικό κοινωνικό και πολιτιστικό εξοπλισμό που θα προσφέρουμε στην νέα γενιά. Δυστυχώς ακόμη δεν φτάσαμε σε τέτοια επίπεδα. «όμως μια κάποια πρόοδος έχει γίνει για να είμαστε ειλικρινείς. Η παιδεία είναι παλμός ζωής και δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι το μέλλον μιας χώρας στηρίζεται τα μέγιστα σ’ αυτήν, μιας και η αποκλειστικότητα της εκπαίδευσης των νέων, δηλαδή της νέας γενιάς, στηρίζεται στην παιδεία που τους προσφέρουμε.

Είναι εκ των ων ουκ άνευ να αντιληφθούμε ότι σήμερα οι καταστάσεις στα της παιδείας πεπραγμένα έχουν αλλάξει άρδην και δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι η παιδεία είναι εκ φύσεως και λειτουργίας κοινωνικό αντικείμενο και ότι η παιδαγωγική στηρίζεται πιο πολύ στην κοινωνιολογία παρά σε οποιαδήποτε άλλη επιστήμη. Δεν βρίσκουμε καμία βεβαίως δυσκολία να αντιληφθούμε αυτή την παράμετρο της παιδείας, αφού στόχος της, πέραν του γνωσιολογικού, είναι η κοινωνικοποίηση του ατόμου ούτως ώστε να καταστεί ικανό να λειτουργήσει και να προσαρμοστεί στην κοινωνία αφού προετοιμαστεί κατάλληλα στη μικροκοινωνία του σχολείου. Πάει ο καιρός που ο κοινωνικός περίγυρος του ανθρώπου και οι καταβολές του ουδόλως περιελήφθησαν στα της παιδαγωγικής ενδιαφέροντα με το ρόλο του παιδαγωγού να περιορίζεται στο να εμποδίσει το δυναμικό της ανθρώπινης φύσης να ατονήσει ή να περιέλθει σε αχρησία στην πορεία της ανάπτυξης του ανθρώπου.

Βεβαίως είναι εδώ που τίθεται το μεγάλο ερώτημα: «Εκπληρώνει το σχολείο τον ρόλο του ως ακαδημαϊκός οργανισμός που ταυτόχρονα στοχεύει και στην ευημερία και αγωγή του παιδιού και εφήβου;». Πολύ λακωνικά σ’ αυτό το σημείο θα λέγαμε ότι η έμφαση τοποθετείται στον επαγγελματισμό για την ικανοποίηση των αναγκών της αγοράς παρά στην αγωγή του παιδιού. Σίγουρα και οι δύο πιο πάνω στόχοι είναι εξίσου σημαντικοί αλλά και αλληλένδετοι.

Δυστυχώς τραβήξαμε τη γραμμή πέραν των ορίων, αφού το εξετασιοκεντρικό σύστημά μας με την υπέρογκη ύλη δεν αφήνουν περιθώρια για την κοινωνική και πολιτιστική αγωγή των νέων μας, οι οποίοι μπορεί να παραδίδονται στην κοινωνία γνωσιολογικά καταρτισμένοι, αλλά, φευ, κοινωνικά, πολιτιστικά και πνευματικά με προβλήματα, ανήμποροι να λειτουργήσουν σε μία κοινωνία με στόχο τις πνευματικές αξίες. Είναι γι’ αυτό που πιστεύουμε στο όραμα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης όπου η γνωσιολογική κατάρτιση θα συμβαδίζει με την πνευματική, γιατί τότε μόνο μπορούμε να στοχεύουμε στη δημιουργία ελεύθερων και ώριμων προσωπικοτήτων να αντιμετωπίσουν τις δύσκολες καταστάσεις και να ξεπερνούν τις αποτυχίες τους για να φθάνουν αισίως στις επιτυχίες μέσα από ένα πόλεμο με πολλές χαμένες και κερδισμένες μάχες. Οι συντεχνίες ΟΕΛΜΕΚ, ΠΟΕΔ και ΟΛΤΕΚ να τα «βρουν» με το ΥΠΠ για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε ομαλά, ούτως ώστε το παιδαγωγικό μας καράβι να φτάσει αισίως στην Ιθάκη του. Είμαστε σίγουροι ότι με σωστή δουλειά και ομόνοια μπορούμε στο μέλλον να μιλάμε και εμείς για ένα εκπαιδευτικό σύστημα εφάμιλλο του φινλανδικού.

ΥΓ. Πρόεδρε, τι σχέση έχεις εσύ με τον Τάσσο Παπαδόπουλο; Ξεχνάς πολύ εύκολα, αλλά πιστεύω ότι έχεις ταυτιστεί ολοκληρωτικά με την δική του πορεία, τον ενταφιασμό της επανένωσης.

*    Ο Δρ Παναγιώτης Κ. Μαύρος, ΒΑ, ΜΑ, PhD είναι πρώην Επιθεωρητής και Πρώτος Λειτουργός Εκπαίδευσης, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού.

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.