POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

500 χρόνια από την (μη) απολογία του Λούθηρου



“Ο Μαρτίνος Λούθηρος ήταν ένας πρωτοποριακός χαρακτήρας”, λέει η 58χρονη Γιούτα Χέρμπερτ, ιερέας της Ευαγγελικής Εκκλησίας. Θαυμάζει, όπως λέει, τη θεολογική του συγκρότηση, την προσήλωσή του στη διδασκαλία της Βίβλου, τη σταθερότητα του χαρακτήρα του. Η ίδια έχει ασφαλώς συχνά την ευκαιρία να αναστοχάζεται το κήρυγμα του Λούθηρου, όταν μάλιστα υπηρετεί ως πρωτοπρεσβυτέρα στην πόλη Βορμς, που έχει άρρηκτα συνδεθεί με τον πρωτεργάτη της Μεταρρύθμισης.

Σε αυτή την πόλη της Ρηνανίας βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα μνημεία που έχουν ποτέ φιλοτεχνηθεί προς τιμήν του Λούθηρου. Πολλοί δρόμοι θυμίζουν το όνομά του. Και αυτό γιατί πριν από ακριβώς 500 χρόνια, στις 17 Απριλίου του 1521, ο Αυτοκράτορας Κάρολος Ε’ είχε καλέσει τον Λούθηρο να απολογηθεί για τη διδαχή του – και κυρίως για την αποδόμηση της διδαχής της Καθολικής Εκκλησίας – στον ναό του Αγίου Παύλου στην πόλη Βορμς και μάλιστα ενώπιον της “Δίαιτας”, του Ανωτάτου Συμβουλίου των ευγενών, των αστών και του κλήρου στην αυτοκρατορική Γερμανία.

Εγκώμια για τον Λούθηρο

Λίγα χρόνια πριν, τον Οκτώβριο του 1517, ο Λούθηρος είχε αναρτήσει τις περίφημες “Θέσεις” του στον καθεδρικό ναό της Βιτεμβέργης, καυτηριάζοντας τα συγχωροχάρτια και άλλες πρακτικές της Καθολικής Εκκλησίας και σηματοδοτώντας την αρχή της Μεταρρύθμισης. Το 1521, στα 37 του χρόνια, είχε ήδη γίνει γνωστός στην ευρύτερη περιοχή. Μαρτυρίες της εποχής λένε ότι τα πλήθη τον χειροκροτούσαν στη διάρκεια της διαδρομής από τη Βιτεμβέργη προς τη Βορμς, ενώ και στην πόλη της Φρανκφούρτης τον υποδέχθηκαν με ζητωκραυγές. 

500 χρόνια μετά, η δημοτική αρχή της Βορμς ετοίμασε μία μεγάλη γιορτή με εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες, για να τιμήσει την κληρονομιά του Λούθηρου. Δυστυχώς η πανδημία ακύρωσε τα φιλόδοξα σχέδια. Μόνο την Παρασκευή έγινε μία σεμνή τελετή μέσω τηλεδιάσκεψης, στην οποία έδωσε το παρών και ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Γερμανίας Φρανκ Βάλτερ Στάινμαιερ, ευαγγελικός και ο ίδιος. Ένα ψηφιακό πολυθέαμα με τίτλο “Η στιγμή του Λούθηρου” επιχείρησε μία ιστορική αναπαράσταση. Η μεγάλη έκθεση με τίτλο “Εδώ στέκομαι. Συνείδηση και Αντίσταση από το 1521 μέχρι το 2021”, αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του Λούθηρου, αναβάλλεται για τρεις μήνες λόγω της πανδημίας και, αν όλα πάνε καλά, θα εγκαινιαστεί τον Ιούλιο του 2021. 

Η άρνηση απολογίας

Γιούτα Χέρμπερτ, πρωτοπρεσβυτέρα

Γιούτα Χέρμπερτ, πρωτοπρεσβυτέρα στην πόλη Βορμς

Ο τίτλος της έκθεσης αντλεί έμπνευση από τη φράση “Εδώ στέκομαι. Δεν μπορώ να κάνω τίποτε άλλο”, η οποία αποδίδεται στον Λούθηρο την ημέρα της υποτιθέμενης απολογίας του. Ωστόσο οι ιστορικοί εκτιμούν ότι αυτή η φράση δεν είναι αυθεντική. Τι ήταν αυτό που είπε ο Λούθηρος ενώπιον της Δίαιτας στις 17 Απριλίου 1521; Το σίγουρο είναι ότι ανταποκρίθηκε στην κλήση να απολογηθεί, χωρίς να απολογηθεί. Ο Κάρολος Ε’ του ζητούσε να ανακαλέσει τη διδαχή του. Εκείνος απάντησε: “Να πράξω κάτι ενάντια στη συνείδησή μου δεν είναι ασφαλές, μα ούτε και ορθόν. Ο Θεός ας με βοηθήσει. Αμήν”. Λίγες μέρες αργότερα, με τη βοήθεια του Εκλέκτορα της Σαξονίας, ο Λούθηρος φυγαδεύτηκε και αναζήτησε καταφύγιο στο Κάστρο Βάρτμπουργκ. Η Μεταρρύθμιση είχε πάρει τον δρόμο της, όπως και η απόσχιση των οπαδών του Λούθηρου από την Καθολική Εκκλησία.

500 χρόνια αργότερα, τα μίση του παρελθόντος έχουν κοπάσει. “Υπάρχει αγαστή συνεργασία καθολικών και ευαγγελικών”, διαβεβαιώνει η Γιούτα Χέρμπερτ. Από τους 85.000 κατοίκους της πόλης το 28,3% είναι ευαγγελικοί και το 23,4% καθολικοί. Καθολικός είναι και ο καθεδρικός ναός της πόλης, αλλά τους θερινούς μήνες φιλοξενεί κάθε Σάββατο μία οικουμενική λειτουργία. Το ίδιο θα γίνει και την Κυριακή, μετά το πέρας των εορταστικών εκδηλώσεων. “Έχουμε ήδη κάνει βήματα για μία οικουμενική προσέγγιση, ας μην εστιάζουμε μόνο σε αυτά που μας χωρίζουν”, λέει η κυρία Χέρμπερτ.

Κάστρο του Βάρτμπουργκ

Στο Κάστρο του Βάρτμπουργκ βρήκε τελικά καταφύγιο ο Μαρτίνος Λούθηρος μετά τη Βορμς

Σε αυτό μάλλον συμφωνεί και ο πρωτοπρεσβύτερος της καθολικής εκκλησίας στην πόλη, Τομπίας Σέφερ, ο οποίος λέει στην DW ότι “η ιστορία της Βορμς συνεπάγεται μία υποχρέωση για οικουμενική συνεργασία”. Για πρώτη φορά καθολικοί και ευαγγελικοί γιόρτασαν μαζί το 1971. Συνυπέγραψαν μάλιστα κοινή επιστολή-εκκληση προς τον Πάπα Παύλο VI, στην οποία τον παρακαλούσαν να ανακαλέσει τον αφορισμό του Λούθηρου. Κάποια στιγμή έλαβαν μία απαντητική επιστολή, εξόχως ευγενική, αλλά και εμφανώς απορριπτική. Ωστόσο, ακόμη και μετά το 1971 έγιναν βήματα για την αμοιβαία προσέγγιση. Για παράδειγμα, στο εσωτερικό του καθεδρικού ναού δεπόζει σήμερα ένα πορτρέτο του Λούθηρου. “Κάτι τέτοιο θα ήταν αδιανόητο πριν από 50, 60 χρόνια”, λέει η Γιούτα Χέρμπερτ.

Κρίστοφ Στρακ

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.