Φονικό καλοκαίρι στην Ευρώπη: Πάνω από 50.000 νεκροί από τη ζέστη

Περισσότεροι από 50.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας των ακραίων θερμοκρασιών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2026 σε 854 πόλεις 30 ευρωπαϊκών χωρών, με το 65% των θανάτων να αποδίδεται στην επιπλέον ζέστη που προκάλεσε η κλιματική αλλαγή.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το ισπανικό πρακτορείο ειδήσεων EFE, επικαλούμενο εκτιμήσεις επιστημόνων από το Imperial College του Λονδίνου και τη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου, η Ευρώπη βίωσε το πιο θανατηφόρο καλοκαίρι από πλευράς θερμικής καταπόνησης τα τελευταία 26 χρόνια.

Τα ευρήματα περιλαμβάνονται σε δύο επιστημονικές εργασίες που έχουν υποβληθεί προς αξιολόγηση, ενόψει της δημοσίευσής τους στο περιοδικό Nature Health.

Πάνω από 50.000 θάνατοι μέσα σε ένα καλοκαίρι

Σύμφωνα με την ανάλυση, συνολικά 50.391 θάνατοι συνδέθηκαν με τις υψηλές θερμοκρασίες στις ευρωπαϊκές πόλεις που εξετάστηκαν, αριθμός σημαντικά μεγαλύτερος σε σύγκριση με προηγούμενες χρονιές.

Το 2022 είχαν καταγραφεί περίπου 29.000 θάνατοι και το 2003 περίπου 28.000 στις ίδιες περιοχές μελέτης.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι σχεδόν δύο στους τρεις θανάτους του φετινού καλοκαιριού συνδέονται με την πρόσθετη αύξηση της θερμοκρασίας λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Το αντίστοιχο ποσοστό στις αρχές του αιώνα υπολογιζόταν περίπου στο 40%, γεγονός που καταδεικνύει τη διαρκώς αυξανόμενη επίδραση της υπερθέρμανσης του πλανήτη στη δημόσια υγεία.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι σχεδόν το ένα τρίτο των θανάτων σημειώθηκε μέσα σε μόλις 15 ημέρες, από τις 17 Ιουνίου έως την 1η Ιουλίου.

Κατά το συγκεκριμένο διάστημα, οι μέσες ημερήσιες θερμοκρασίες στις περιοχές που εξετάστηκαν ξεπέρασαν κατά περισσότερους από πέντε βαθμούς Κελσίου τον μέσο όρο της περιόδου 1991 έως 2020.

Ιταλία, Γαλλία και Ισπανία στην κορυφή

Οι μεγαλύτερες απώλειες ανθρώπινων ζωών καταγράφηκαν στη νότια και τη δυτική Ευρώπη, όπου οι θερμοκρασίες έφτασαν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Η Ιταλία βρέθηκε στην πρώτη θέση, με 13.303 εκτιμώμενους θανάτους που συνδέονται με τη ζέστη, ενώ ακολούθησαν η Γαλλία με 7.268 και η Ισπανία με 6.824.

Στη Γερμανία καταγράφηκαν 6.340 θάνατοι και στο Ηνωμένο Βασίλειο 4.354.

Ωστόσο, οι επιπτώσεις δεν περιορίστηκαν στις μεσογειακές χώρες. Χιλιάδες θάνατοι εκτιμάται ότι σημειώθηκαν και σε πόλεις της βόρειας Ευρώπης, όπου οι πληθυσμοί είναι λιγότερο συνηθισμένοι σε παρατεταμένες περιόδους υψηλών θερμοκρασιών.

Όσον αφορά το ποσοστό θανάτων που αποδίδονται ειδικά στην κλιματική αλλαγή, στην πρώτη θέση βρίσκεται η Εσθονία με 85%, ακολουθούμενη από τη Βουλγαρία με 79%, την Ισπανία με 77% και τη Φινλανδία με 76%.

Στη Ρουμανία και την Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό υπολογίζεται στο 74%.

Στη μαύρη λίστα και άνθρωποι κάτω των 65 ετών

Παρότι οι ηλικιωμένοι παραμένουν η πλέον ευάλωτη πληθυσμιακή ομάδα απέναντι στις ακραίες θερμοκρασίες, η μελέτη καταγράφει σημαντικές απώλειες και μεταξύ νεότερων ανθρώπων.

Συγκεκριμένα, περισσότεροι από 6.000 από όσους έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της ζέστης ήταν ηλικίας κάτω των 65 ετών.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η αυξανόμενη συχνότητα και ένταση των καυσώνων δημιουργεί ολοένα μεγαλύτερους κινδύνους για τη δημόσια υγεία, καθιστώντας αναγκαία τη λήψη μέτρων προσαρμογής στις νέες κλιματικές συνθήκες.

Βαρύς ο απολογισμός στην Ισπανία

Ιδιαίτερα σοβαρές ήταν οι επιπτώσεις στην Ισπανία, όπου οι θάνατοι που συνδέθηκαν με τις υψηλές θερμοκρασίες ανήλθαν σε 6.824.

Από αυτούς, οι 5.227 αποδόθηκαν στην επιπλέον ζέστη που προκλήθηκε από την κλιματική αλλαγή.

Η Βαρκελώνη ήταν η ισπανική πόλη με τις μεγαλύτερες απώλειες, καθώς καταγράφηκαν 1.842 εκτιμώμενοι θάνατοι εξαιτίας της ζέστης. Από αυτούς, οι 1.587, ποσοστό 88%, συνδέθηκαν με την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Η πόλη βρέθηκε στη δεύτερη θέση πανευρωπαϊκά ως προς τον αριθμό των θανάτων που αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή, πίσω από το Μιλάνο, όπου εκτιμήθηκαν 1.627 θάνατοι.

Στη Μαδρίτη, οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη ανήλθαν σε 1.067, εκ των οποίων οι 967 αποδόθηκαν στην κλιματική αλλαγή, ποσοστό 91%.

Στη Βαλένθια εκτιμήθηκαν 355 θάνατοι, από τους οποίους οι 262 συνδέθηκαν με την υπερθέρμανση του πλανήτη. Αντίστοιχα, στη Μάλαγα καταγράφηκαν 111 θάνατοι, στη Σεβίλλη 109, στη Γρανάδα 98 και στη Σαραγόσα 264.

Πώς υπολογίστηκαν οι θάνατοι

Για την εκπόνηση της μελέτης, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα θερμοκρασίας και ιστορικά στοιχεία θνησιμότητας από το 2000 μέχρι το 2026.

Οι 854 πόλεις που συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% του συνολικού πληθυσμού των 30 ευρωπαϊκών χωρών που εξετάστηκαν.

Οι ερευνητές συνέκριναν τις πραγματικές θερμοκρασίες με εκείνες που θα επικρατούσαν εάν δεν είχε προηγηθεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.

Με τη χρήση στατιστικών μοντέλων εκτίμησαν πόσοι θάνατοι συνδέονται με την έκθεση στη ζέστη και πόσοι από αυτούς μπορούν να αποδοθούν στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.

Οι αριθμοί αποτελούν επιστημονικές εκτιμήσεις και όχι καταγεγραμμένες περιπτώσεις θανάτων με επίσημη αιτία τον καύσωνα.

Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τον ολοένα αυξανόμενο κίνδυνο που δημιουργούν οι ακραίες θερμοκρασίες για την ανθρώπινη ζωή, καθώς η κλιματική αλλαγή μετατρέπει τα καλοκαιρινά κύματα ζέστης σε μια από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη.

ΠΗΓΗ: KΥΠΕ