Σημαντικές αδυναμίες στη λειτουργία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου (ΙΚΥΚ) καταγράφει η Ελεγκτική Υπηρεσία στην ειδική έκθεσή της για τα έτη 2019-2024, η οποία δημοσιοποιήθηκε την Τρίτη.
Η έκθεση εντοπίζει προβλήματα τόσο στη διαδικασία αξιολόγησης και παραχώρησης των υποτροφιών όσο και στους εσωτερικούς μηχανισμούς ελέγχου του Ιδρύματος, ενώ παράλληλα καταθέτει σειρά εισηγήσεων για τη βελτίωση της λειτουργίας του.
Υποτροφίες χωρίς διαθέσιμα κονδύλια
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα αφορά την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΚΥΚ να παραχωρήσει υποτροφίες σε όλους τους δυνητικά δικαιούχους του προγράμματος «Αριστεία» για το ακαδημαϊκό έτος 2023-2024, χωρίς να υπάρχουν οι απαραίτητες πιστώσεις στον προϋπολογισμό.
Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, η απόφαση αυτή δημιούργησε οικονομικές δεσμεύσεις για 344 επιπρόσθετους δικαιούχους, με αποτέλεσμα να απαιτηθεί συμπληρωματικός προϋπολογισμός και πρόσθετη κρατική χορηγία συνολικού ύψους €1,7 εκατ. Η Υπηρεσία επισημαίνει ότι, βάσει των προκηρύξεων, το ΙΚΥΚ δεν είχε υποχρέωση να παραχωρήσει υποτροφίες σε όλους τους δυνητικά δικαιούχους όταν τα διαθέσιμα κονδύλια δεν επαρκούσαν.
Λάθη στη μοριοδότηση
Από τον δειγματοληπτικό έλεγχο 23 αιτήσεων υποτροφιών για την περίοδο 2019-2024, στις πέντε περιπτώσεις διαπιστώθηκε λανθασμένη μοριοδότηση.
Οι τέσσερις αποδόθηκαν σε ανθρώπινο λάθος, ενώ η πέμπτη οφειλόταν σε λανθασμένη παραμετροποίηση του πληροφοριακού συστήματος «ΗΡΑ». Το συγκεκριμένο σφάλμα επηρέασε ολόκληρο πρόγραμμα υποτροφιών και είχε ως αποτέλεσμα δύο αιτητές να στερηθούν υποτροφία, παρότι πληρούσαν τις προϋποθέσεις. Η Ελεγκτική σημειώνει ακόμη ότι δεν εξετάστηκε τρόπος αποκατάστασης της ζημιάς τους.
Οι ενστάσεις αποκάλυψαν νέα λάθη
Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι πέντε από τις 20 ενστάσεις που εξετάστηκαν έγιναν δεκτές λόγω λανθασμένης αρχικής μοριοδότησης.
Παράλληλα, μετά από τρεις ενστάσεις το ΙΚΥΚ εντόπισε και διόρθωσε συστημικά λάθη στο σύστημα «ΗΡΑ», τα οποία οδήγησαν τελικά στην αναγνώριση 20 νέων δικαιούχων σε δύο προγράμματα υποτροφιών.
Ελλείψεις στους ελέγχους
Η Ελεγκτική Υπηρεσία διαπίστωσε ότι δεν εφαρμοζόταν δευτεροβάθμιος δειγματοληπτικός έλεγχος των αιτήσεων, καθώς η αξιολόγηση, η αντιπαραβολή των στοιχείων και η τελική μοριοδότηση πραγματοποιούνταν από τα ίδια πρόσωπα.
Επιπλέον, σε δύο περιπτώσεις η αξιολόγηση των οικονομικών κριτηρίων βασίστηκε στα εισοδήματα που δήλωσαν οι ίδιοι οι αιτητές, χωρίς να υπάρχουν όλα τα απαραίτητα τεκμήρια, γεγονός που οδήγησε την Ελεγκτική να εισηγηθεί διασύνδεση του συστήματος του ΙΚΥΚ με τα μισθολογικά δεδομένα των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων για την επιβεβαίωση των εισοδημάτων.
Πρόσθετες αδυναμίες
Μεταξύ άλλων, η έκθεση καταγράφει:
- απουσία δευτεροβάθμιου μηχανισμού ελέγχου της ορθότητας των μοριοδοτήσεων,
- δυνατότητα υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων μετά την κατάθεση της αίτησης, με ενδεχόμενο άνισης μεταχείρισης των αιτητών,
- μη χαρτοσήμανση 17 από τα 23 συμβόλαια παραχώρησης υποτροφιών που ελέγχθηκαν,
- καθυστερήσεις στον τερματισμό υποτροφιών χωρίς προηγούμενη ενημέρωση των υποτρόφων,
- ανεπαρκή διαχωρισμό καθηκόντων μεταξύ των μελών του προσωπικού, αυξάνοντας τον κίνδυνο λαθών και παραλείψεων.
Προτάσσει νέο μηχανογραφικό και υποστελέχωση το ΙΚΥΚ
Από την πλευρά του, το ΙΚΥΚ αναγνώρισε τις αποκλίσεις που εντοπίστηκαν στις πέντε περιπτώσεις λανθασμένης μοριοδότησης και ανέφερε ότι οι εισηγήσεις της Ελεγκτικής θα ληφθούν υπόψη στο νέο μηχανογραφικό σύστημα. Για την απουσία δεύτερου ελέγχου επικαλέστηκε τις δυσκολίες που προκαλεί η υποστελέχωση, σημειώνοντας ότι θα εφαρμόζεται, στο μέτρο του δυνατού, έλεγχος από δεύτερο λειτουργό, ενώ εντός του 2026 προγραμματίζεται η ανάθεση του εσωτερικού ελέγχου σε εξωτερικό φορέα. Σε σχέση με τους 344 πρόσθετους υποτρόφους, ανέφερε ότι ζήτησε επιπλέον ποσό ύψους €1,1 εκατ. στον προϋπολογισμό του 2026, καθώς οι υπογραφείσες συμβάσεις αποτελούν μακροχρόνια οικονομική υποχρέωση μέχρι την ολοκλήρωση των σπουδών τους.
Αυτούσια η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας ΕΔΩ
