Φόρμα αναζήτησης

Παναγία των Παρισίων: ιστορία και μύθος – O ήχος των καμπανών (vid)

Στις φλόγες παραδόθηκε ο ιστορικός ναός της Παναγίας των Παρισίων, και οι εικόνες που κάνουν τον γύρο του κόσμου είναι εικόνες απόλυτης καταστροφής. Παγκόσμιο σοκ, θλίψη αλλά και θυμός. Οι πρώτες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι η φωτιά μπορεί να προκλήθηκε από τις εργασίες που γίνονται στον ναό.

Η Παναγία των Παρισίων, γνωστή επίσης και ως Νότρ Ντάμ, αποτελεί έναν μητροπολιτικό χριστιανικό ναό, και ένα από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα της πόλης του Παρισιού. Η πολυετής κατασκευή του έκανε την αρχή της το 1163 με τον θεμέλιο λίθο να θέτει ο Πάπας Αλέξανδρος Γ΄ και ο Βασιλεύς Λουδοβίκος Ζ΄ της Γαλλίας.Ο ναός ολοκληρώθηκε περίπου στα μέσα του 13ου αιώνα.

Η στιγμή της κατάρρευσης της στέγης της Παναγίας των Παρισίων 

Είναι ένα από τα πιο ένδοξα και αξιοθαύμαστα αρχιτεκτονικά υποδείγματα του περίτεχνου και ερεβώδους γοτθικού ρυθμού και στέκεται περήφανα στη νησίδα Σιτε ιλ ντε λα Σιτέ του ποταμού Σηκουάνα.Το παγκοσμίου φήμης μεγαλούργημα αυτό, με μήκος 128μ. και τα 2 κωδωνοστάσια, το καθένα να είναι ύψους 68μ. παραμένει αναλλοίωτο με την πάροδο του χρόνου και προσελκύει παραπάνω από 14 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, καθιστώντας το έτσι σύμβολο της γαλλικής πρωτεύουσας και αναπόσπαστο μέρος της εθνικής και διεθνούς κληρονομιάς.

Στις 2 Δεκεμβρίου 1804 στον ναό αυτό στέφθηκε Αυτοκράτορας Ναπολέων Βοναπάρτης. Επίσης, το Γοτθικό αυτό κτίσμα αποτέλεσε τρομερή πηγή έμπνευσης για τον συγγραφέα Βικτώρ Ουγκώ με το ομότιτλο μυθιστόρημα η Παναγία των Παρισίων, έχοντας κέντρο δράσης της ιστορίας το ναό.

H Παναγία των Παρισίων είναι αυτόπτης μάρτυρας της ιστορίας του γαλλικού έθνους. 80 βασιλιάδες, 2 αυτοκράτορες, 5 δημοκρατίες και 2 παγκόσμιοι πόλεμοι έχουν περάσει επί των ημερών της. Εντός των τειχών της χρίστηκε βασιλιάς ο Ερρίκος ο ΣΤ’, εκεί (αυτό)χρίστηκε αυτοκράτορας της Γαλλίας ο Ναπολέοντας Βοναπάρτης, εκεί τελέστηκε η επιμνημόσυνη δέηση του μεγάλου στρατηγού Ντε Γκολ, του Ζορζ Πομπιντού, του Φρανσουά Μιτεράν κ.ά.

Ο ναός βανδαλίστηκε κατά τη Γαλλική επανάσταση, αλλά οι ζημιές αποκαταστάθηκαν πλήρως από τον αρχιτέκτονα Eugène Emmanuel Viollet-le-Duc, χάρις το έργο του οποίου ο ναός έχει τη σημερινή του μορφή.

Μυστήριο και θαυμασμό προκαλεί η όψη του περίτεχνου αυτού ναού με τα εκφραστικά Γκαργκόιλς να προστατεύουν αιώνια και ακούραστα μέσα από την πέτρινη σιωπή τους την πόλη του Παρισιού. Τα γκρίζα μάτια τους να παρακολουθούν τις ζωές εκατομμυρίων Παριζιάνων, από τη δημιουργία τους έως τώρα, περιμένοντας υπομονετικά κάποιον να τους απαλλάξει από το χρέος του φύλακα.

“Η Παναγία των Παρισίων” του Βίκτωρος Ουγκώ

“Η Παναγία των Παρισίων” είναι ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα στον κόσμο αριστουργήματα του Ουγκώ και από τα κορυφαία έργα της ρομαντικής πεζογραφίας. Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1831. Η υπόθεση του βιβλίου είναι συναρπαστική, με γρήγορη και δραματική εξέλιξη, που σαγηνεύει τον αναγνώστη και τον κρατά διαρκώς σε εγρήγορση. Οι κύριοι ήρωές του, η Εσμεράλδα, ο Κουασιμόδος, η «χτισμένη» καλόγρια, ο Κλαύδιος Φρόλλο, ο άτυχος ποιητής Γκρεγκουάρ, ο βασιλιάς της Αυλής των Θαυμάτων, έχουν ιχνογραφηθεί από τη φλογερή και συνάμα χαριτωμένη πένα του Ουγκώ με εξαίσιες πινελιές. Άλλα απ’ αυτά τα πρόσωπα απωθούν με την αποκρουστική εμφάνισή τους. Άλλα γοητεύουν με τον ωραίο και αγνό ψυχικό τους κόσμο. Όλα, πάντως, είναι μορφές που μένουν στη μνήμη για για πάντα.

Η μεσαιωνική Γαλλία, λοιπόν, τόπος και χρόνος μιας ομορφιάς χαμένης για πάντα, κατά τον ρομαντικό Ουγκώ, γίνεται μέσα από τις σελίδες του βιβλίου, το θέατρο ενός δράματος που περιλαμβάνει πολύ πάθος, χαμηλό αλλά και υψηλό, αγνό πάθος· πολύ φθόνο και μοχθηρία, εγωισμό και ανιδιοτέλεια· αίμα και πόνο, σωματικό και ψυχικό. Δύο θάνατοι, ενός παραμορφωμένου αλλά με πλούσιο ψυχισμό‒ άνδρα και ενός μάγου ιερωμένου είναι οι τελευταίες, εμβληματικές σκηνές της Παναγίας των Παρισίων του Βίκτωρος Ουγκώ, κορυφαίου μυθιστορηματικού έργου του ρομαντισμού «επικό θέατρο», όπως θα έλεγε και ο ίδιος ο Γάλλος συγγραφέας, τεράστιου μπεστ-σέλερ της εποχής εκείνης, διαχρονικού και κοσμαγάπητου μυθιστορήματος έως σήμερα. Από τα μεγαλόπνοα εκείνα πεζογραφικά έργα που φέρουν πάνω τους ανεξίτηλη τη στόφα του κλασικού.

Η Παναγία των Παρισίων είναι τέτοιο κομβικό σημείο αναφοράς που ακόμα και αν κάποιος δεν είναι ιδιαίτερα βιβλιόφιλος πρέπει να έχει πέσει πάνω στις δεκάδες κινηματογραφικές, τηλεοπτικές, μουσικές διασκευές του – και, οπωσδήποτε, είναι αδύνατον να σταθείς μπροστά ή μέσα στον μεγαλειώδη ομώνυμο καθεδρικό των Παρισίων και να μην ταξιδέψει ο νους σου στην τσιγγάνα Εσμεράλδα ή τον περίφημο καμπούρη Κουασιμόδο.

Η αλήθεια είναι ότι το τόσο δημοφιλές αυτό έργο γράφηκε με έναν πολύ συγκεκριμένο στόχο εκ μέρους του συγγραφέα: ο Ουγκώ αισθανόταν πως όφειλε να περάσει προς το κοινό της εποχής του ένα σαφές μήνυμα. Ότι η μεγάλη τέχνη του παρελθόντος, η τέχνη της γοτθικής αρχιτεκτονικής, έχει περιπέσει σε μαρασμό και απαξίωση. Κορυφαία κτίσματα που είχαν σημαδέψει τη φυσιογνωμία της γαλλικής πρωτεύουσας επί σειρά αιώνων, ξηλώνονταν, κατεδαφίζονταν, λησμονούνταν.

Για τον Ουγκώ, αυτό ήταν ανεπίτρεπτο και μέσα από την Παναγία των Παρισίων θέλησε να αναδείξει το κάλλος και τη μοναδική αισθητική του gothic πνεύματος, όπως αυτό εκφράστηκε μέσα από την αρχιτεκτονική: πράγματι, ο ίδιος ο καθεδρικός δεν είναι απλώς ένα παθητικό, ουδέτερο φόντο αλλά πρωταγωνιστής. Πρέπει μάλιστα να υπάρχουν λίγες σκηνές οι οποίες δεν διαδραματίζονται έξω, μέσα ή στην οροφή του μεγαλοπρεπούς αυτού ναού. Και, βέβαια, ο Ουγκώ τοποθετεί τη δράση του μυθιστορήματος σε μια εποχή ακμής του γοτθικού πνεύματος, τον 15ο αιώνα. Ο ίδιος έγραψε το έργο στα 1829-30 (εκδόθηκε την αμέσως επόμενη χρονιά), λίγα χρόνια αφότου εξέδωσε ένα μανιφέστο με τον ενδεικτικό τίτλο Πόλεμος στους κατεδαφιστές. Δεν είναι τυχαίο ότι ο καθεδρικός αυτός ναός είχε στα χρόνια του Ουγκώ περιπέσει σε μαρασμό και έργα αναπαλαίωσης και αναστήλωσης θα έπρεπε να γίνουν το συντομότερο δυνατόν εάν ήταν να διασωθεί το μνημείο.

Η Παναγία των Παρισίων, με την απίστευτη δημοτικότητά της, οδήγησε όχι μόνο στην αναθέρμανση του ενδιαφέροντος για τη γοτθική αρχιτεκτονική (ο Ουγκώ πέτυχε το σκοπό του: ο καθεδρικός έτυχε έκτοτε ξεχωριστής φροντίδας), άνοιξε όμως και δρόμους για τα μεγάλα, λιγότερο ρομαντικά και περισσότερο ρεαλιστικά, κοινωνικά μυθιστορήματα-τοιχογραφίες του 19ου αιώνα, τόσο στη Γαλλία (Μπαλζάκ, Φλομπέρ) όσο και στην Αγγλία (Ντίκενς). Υπό μία έννοια, στέκει ως σήμερα όπως και ο εμβληματικός ναός του τίτλου: σαν μνημείο – της τέχνης της αφήγησης.