Φόρμα αναζήτησης

ΧΑΠ: «Οι μισοί ασθενείς στην Κύπρο είναι αδιάγνωστοι»

Ο πνευμονολόγος και ειδικός διαταραχών ύπνου δρ Ανδρέας Ζαχαριάδης ήταν φιλοξενούμενος στην εκπομπή Ζήσε με Υγεία στον Πολίτη 107,6 την Πέμπτη 17 Ιανουαρίου.  Θέματα της εκπομπής ήταν η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και η πνευμονία. Δύο σιωπηλές επιδημίες, απειλητικές για τη ζωή. Ποια τα σημάδια που δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αγνοήσουμε. Ενδεικτικά, σημειώνονται 300.000 θάνατοι στην Ευρώπη από ΧΑΠ κάθε χρόνο – ισοδύναμο με 3 βόμβες της Χιροσίμα και ήδη αποτελεί την 3 η αιτία θανάτου παγκοσμίως. Κι ο μεγάλος ένοχος για αυτή την κατάσταση το τσιγάρο.

«Πρόκειται για δύο επιδημίες. Ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού ακόμη συνεχίζει και καπνίζει. Θα μου πείτε τη σημασία έχει αυτό. Το κάπνισμα είναι γνωστό ότι είναι ο νούμερο ένα παράγοντας κινδύνου για να αναπτύξει ένας άνθρωπος ΧΑΠ. Επίσης είναι γνωστό ότι το κάπνισμα μας προδιαθέτει σε λοιμώξεις. Είναι πιο πιθανό κάποιος που καπνίζει να πάθει πνευμονία, και αυτό έχει να κάνει με την άμυνα του οργανισμού και ειδικότερα του αναπνευστικού συστήματος και του βλεννογόνου. Αντίθετα, με κάποιο που δεν καπνίζει, ο οποίος κι αν κολλήσει το ίδιο μικρόβιο, μπορεί οι μηχανισμοί άμυνάς να είναι επαρκείς με αποτέλεσμα να αντιμετωπίσει τη λοίμωξη και να μην εξελιχθεί σε πνευμονία», αναφέρει ο δρ Ζαχαριάδης.

Όσον αφορά τη συχνότητα της ΧΑΠ ο δρ Ζαχαριάδης κάνει λόγο για στοιχεία που σοκάρουν: «Η ΧΑΠ- χρόνια αποφρακτική θεραπεία  είναι το τρίτο πιο συχνό αίτιο παγκοσμίως από το οποίο πεθαίνει κάποιος σήμερα. Και αυτή η πρόβλεψη από το 1990 ήταν για το 2020. Δυστυχώς ήδη έχει φτάσει την τρίτη θέση από το 2018».

Ύπουλη πάθηση
«Η ΧΑΠ είναι μια ύπουλη πάθηση η οποία αρχίζει να δίνει τα συμπτώματα πολύ αργά και χωρίς κάποιος να δώσει μεγάλη σημασία. Για παράδειγμα, κάποιος που καπνίζει από ένα σημείο και μετά, μπορεί να αρχίσει να έχει ένα βήχα. Αυτός ο βήχας στην αρχή μπορεί να είναι τις πρωινές ώρες, όταν ξυπνά ο καπνιστής. Και όταν τον ρωτάς αν έχει κάποιο σύμπτωμα, σου λέει: “είναι ο βήχας από το τσιγάρο όταν ξυπνώ. Δεν έχω κάποια πάθηση”. Πρέπει να τονίσουμε ότι στην Ιατρική δεν υπάρχει η λέξη τσιγαρόβηχας. Αν κάποιος λοιπόν έχει αυτό τον βήχα εξ ορισμού σημαίνει ότι έχει συμπτώματα συμβατά με χρόνια βρογχίτιδα που είναι η μία εκδήλωση της ΧΑΠ. Το εμφύσημα είναι το άλλο παρακλάδι της ΧΑΠ -ο ασθενής κουράζεται, λαχανιάζει, μπορεί να μην γνωρίζει ότι έχει ΧΑΠ και μένει αδιάγνωστος για πολύ καιρό. Στην κλινική πράξη ο ασθενής έχει μεικτά χαρακτηριστικά και από τους δύο φαινοτύπους.

Δικαιολογία των καπνιστών
«Εάν κάποιος είναι καπνιστής και έχει ΧΑΠ και αντιληφθεί ότι σιγά-σιγά λαχανιάζει και κουράζεται κάνει μια αναπροσαρμογή των δραστηριοτήτων του στα επίπεδα τα οποία αντέχει. Θα πάρει το ασανσέρ αντί να ανέβει τη σκάλα… κτλ, λέγοντας ότι κουράζεται λόγω ηλικίας και δεν το ψάχνει. Είναι ένας μηχανισμός άμυνας για την ψυχολογία ενός ατόμου για να το απωθήσει από το μυαλό του – θεωρεί ότι είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο επειδή καπνίζει», σημειώνει ο δρ Ζαχαριάδης περιγράφοντας τη συμπεριφορά των καπνιστών.

«Η πάθηση παρατηρείται κυρίως μετά τις ηλικίες των 40. Επιπλέον υπάρχει και ένα πολύ πιο μικρό ποσοστό ατόμων που έχουν ΧΑΠ και συγκεκριμένα τον φαινότυπο του εμφυσήματος, οι οποίοι σε αυτές τις νεαρές ηλικίες αναπτύσσουν πολύ έντονη πάθηση εμφυσήματος και εκεί φταίνε κάποιοι άλλοι γονιδιακοί παράγοντες που μπορεί να τους λείπει κάποια πρωτεΐνη στο αίμα. Η πλειοψηφία είναι άτομα που εκτίθενται σε βλαπτικούς παράγοντες, 90-95% στις δυτικές κοινωνίες είναι από  το τσιγάρο και ένα 5-10% που είναι από καύση ξύλων όταν αυτό γίνεται καθημερινά στα τζάκια- επιπλέον άτομα που είναι ψήστες, που δουλεύουν σε βαριά βιομηχανία, αναπνέουν ρύπους και δεν φοράνε μάσκες προστασίας».

Τι λένε τα στοιχεία για την Κύπρο
Η Κύπρος και σε αυτή την περίπτωση δεν αποτελεί εξαίρεση. Αντίθετα τα στοιχεία προβληματίζουν για το επίπεδο πρόληψης και την προσωπική του καθενός από εμάς. Και το επιβεβαιώνει ο δρ Ζαχαριάδης: «Σύμφωνα με στοιχεία από δικές μας μελέτες στην Κύπρο κάθε 100 άτομα που πάσχουν από ΧΑΠ οι μισοί δεν το γνωρίζουν. Οι μισοί ασθενείς είναι αδιάγνωστοι».

Διαγνωστική εξέταση 
«Η διάγνωση γίνεται από τον ειδικό πνευμονολόγο. Όταν ο ασθενής έρθει και έχει τα χαρακτηριστικά συμπτώματα ή διαπιστώσουμε ότι έχει τους παράγοντες κινδύνου, θα του ζητήσουμε να υποβληθεί σε μια ανώδυνη εξέταση, η οποία ονομάζεται σπιρομέτρηση».

Ένοχο και το παθητικό κάπνισμα
«Το παθητικό κάπνισμα μας προδιαθέτει επίσης στη ΧΑΠ. Αυτό που πρέπει να προσέξουμε είναι ότι όχι μόνο δεν πρέπει να καπνίζουμε αλλά και το περιβάλλον μας να είναι άκαπνο. Δεν μπορεί μια γυναίκα η οποία μένει με έναν σύζυγο που καπνίζει 3 πακέτα τσιγάρα μέσα στο σπίτι, να πιστεύει ότι δεν έχει εκτεθεί όλα αυτά τα χρόνια στον καπνό του τσιγάρου, και το ανάποδο. Και μπορεί στο τέλος να αναπτύξει ο παθητικός καπνιστής τη ΧΑΠ και για άλλους γονιδιακούς λόγους να μην αναπτύξει ο ίδιος ο καπνιστής.

Βήματα πρόληψης
«Θα πρέπει να προσέχουμε το περιβάλλον μας, να λαμβάνουμε τα μέτρα μας ειδικά εν καιρώ λοιμώξεων, ιώσεων κτλ. Είναι επίσης πολύ σημαντικό να κάνουμε τους εμβολιασμούς για τη γρίπη, και κάποιες ευπαθείς ομάδες θα πρέπει να κάνουν τον εμβολιασμό για τον πνευμονιόκοκκο, που είναι το μικρόβιο που προκαλεί την πνευμονία. Είναι πολύ σημαντικό να ακολουθούμε μια υγιεινή διατροφή και να κάνουμε άσκηση τουλάχιστον τέσσερις φορές τη βδομάδα», τονίζει ο δρ Ζαχαριάδης σε σχέση τα βασικά προληπτικά μέτρα που πρέπει να λαμβάνουμε.

Ακούστε ολόκληρη την εκπομπή στο πιο κάτω λινκ

ΖΗΣΕ ΜΕ ΥΓΕΙΑ -ΚΑΘΕ ΠΕΜΠΤΗ 11.00-12.00 ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ ΛΑΖΑΝΙΑ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ 107,6